داستان روزهاي سياه تبعيض
وطن امروز؛ در صحنه آخر فیلم «malcolm Ten» ماندلا که پس از 27 سال از زندان آزاد شده در شمایل یک معلم مدرسه درحالي که دوربین آرامآرام پایین میآید این دیالوگ را میگوید: «اعلام میکنیم که حق داریم همانند دیگر انسانهای زمین باشیم و در این جامعه، روی این زمین، خواهان احیای حقوق انسانیمان هستیم». این جمله این روزها باید در جامعه فوتبال اروپا جار زده شود، موضوعی که کاملا بحث جوانمردی و اخلاقگرایی را زیر سؤال ميبرد.
جالب اینجاست که این بحث با نزدیک شدن به داربی بزرگ ایتالیا، اینتر- یوونتوس به شرایط حساس خود میرسد. بازیای که قرار است روز شنبه در پردهای از ترس و وحشت بازیکنان سیاهپوست شاغل در فوتبال ایتالیا دنبال شود. اینبار قربانی چه کسی است؛ بالوتلی یا مهرههای رنگینپوست یوونتوس. حالا چه کسی باید جوابگوی اهانتهای هولیگانهای فوتبال یا درآوردن صداهای عجیب و غریب که هویت اصلی سیاهپوستان را زیر سؤال میبرد، باشد.
اما سؤال اینجاست که آیا موج نژادپرستی تنها در جامعه فوتبال ایتالیا دنبال میشود یا اینکه باید به پروندههایی نظیر شعارهای نژادپرستانه در انگلیس و اسپانیا نیز اشاره کنیم. آنهایی که ریشههای نژادپرستیشان در عصر جدید به نظریات «کنت دوگو بینو» نویسنده معروف فرانسوی میرسد، مردی که اندیشههایش را در سال 1853 منتشر کرد و در قرن حاضر نیز حامیان او این معضل را به مستطیل سبز فوتبال کشیدند.
اگر قرار باشد نقبی به گذشته بزنیم میتوانیم به آن حادثه زشت و کریهی که موجب شد تا ساموئل اتوئو در بازی با ساراگوسا زمین را ترک کند اشاره کنیم، اتفاقی که اسپانیا را در چند فصل گذشته مورد تاثیر قرار داد. در همین رابطه به یاد داریم ستاره آن روزهای بارسلونا در اینباره میگوید: «متاسفانه هواداران ساراگوسا مانند میمون با من رفتار میکنند در حالی که حیوان نیستم!» یا میتوانیم به بازی دوستانه تیم ملی انگلیس- اسپانیا در سال گذشته اشاره کنیم که هواداران متعصب اسپانیایی بازیکنان سیاهپوست انگلیس را مورد اهانت قرار دادند.
همین امر موجب شد تا انگلیسیها برای حضوری دوباره در اسپانیا با شک و تردید دعوت حریف را قبول کنند. واقعا چه کسی باید از جایگاه سران رده بالای فوتبال، محیط امن برای سیاهپوستان در زمین فوتبال مهیا کند.
اینبار نوبت به بالوتلی است ولی چیزی که نمایان شده این است که او آخرین قربانی نژادپرستان در فوتبال نخواهد بود، حتی تهدیدهای سران فوتبال ایتالیا به نظر نمیرسد چاره کار باشد زیرا سالهاست که فوتبال اروپا با این معضل دست و پنجه نرم میکند.
حتی اگر قرار باشد از ایتالیاییها نیز فاکتور بگیریم میتوانیم سری هم به فوتبال فرانسه بزنیم؛ جایی که هواداران نژادپرست فرانسوی در حضور سارکوزی با حمل پلاکارد نشان دادند که این معضل به آنجا نیز کشیده شده. پس میتوان نتیجه گرفت بیمارینژادپرستی در فوتبال اروپا مانند آنفلوآنزای خوکی همهگیر شده است.
لیپی: نژادپرستی مشکل جامعه ایتالیا است
مارچلو لیپی تاکید کرد که نژادپرستی مشکل فوتبال نبوده بلکه مشکل جامعه ایتالیاست. این اظهار نظر پیرمرد 61ساله پس از آن صورت گرفت که یوونتوس به جرم شعارهای نژاد پرستانه هوادارانش علیه «ماریو بالوتلی» مهاجم متولد ایتالیای اینتر میلان که والدینش غنایی هستند 20 هزار یورو جریمه شد. «در ایتالیا موضوع نژادپرستی در فوتبال به هیچوجه وجود ندارد. نژاد پرستی مشکلی نیست که ساخته و پرداخته ما باشد. این یک مشکل جامعه مدنی است ولی متاسفانه موقعی که 10 یا 20 نفر احمق میخواهند از این طریق حرف خود را در ورزشگاه به گوش دیگران برسانند ناگزیر باید درباره آن صحبت کرد».
کامپانا: با نژادپرستی قاطعانه برخورد کنید
رئیس اتحادیه فوتبالیستهای ایتالیا (AIC) از داوران شاغل در کالچو خواست نسبت به مسائل نژادپرستی بیرحمانه برخورد کنند. سرجیو کامپانا مخالف سرسخت سیاستهای فدراسیون فوتبال ایتالیا درباره نژادپرستی گفت: همیشه با نژادپرستی رفتار نرم و خفیفی داشتهایم و همین مساله باعث شده تا ایتالیا در کنار اسپانیا بیشترین دردسر را درباره محرومیتهای یوفا و فیفا داشته باشد. با نژادپرستی قاطعانه برخورد کنید. این را به داوران میگویم و از آنها میخواهم هرگز از گروههای مافیایی هراسی نداشته باشند و بدانند که پلیس قدرتمند ایتالیا از آنها حمایت کاملی خواهد داشت. فوتبال ایتالیا سالهاست که از مساله شوم نژادپرستی در فوتبال خود بشدت رنج میبرد.
این داستان قدیمی
درست 4 سال پیش بود که شعار نژاد پرستانه هواداران اینتر گریه بازیکن اهل ساحل عاج را درآورد؛ حادثهای که فوتبال ایتالیا را در فصل 2006 -2005 تحت الشعاع قرار داد. رویدادی در سیسیل که در آن مارک زورو مدافع آفریقایی مسینا پس از آنکه در معرض اهانتهای نژادپرستانه هواداران اینترمیلان، تیم میهمان قرار گرفت به گریه افتاد. این ملیپوش ساحل عاجی مسینا وقتی که برای برداشتن توپ نزدیک هواداران اینتر رفت هدف قرار گرفت و پس از سلسله توهینهایی که به وی شد تلاش کرد خواستار توقف بازی شود. داور چهارم قطع شدن بازی را غیرممکن دانست و زورو به گریه افتاد و گفت که وی به بازی خود ادامه نخواهد داد.
مبارزه با نژد پرستی در جام ملتهایی که گذشت
رقابتهای جام ملتهای اروپا 2008 با شعار مبارزه با نژادپرستی آغاز شد. نمایندههای پارلمان اتحادیه اروپا قبل از شروع این بازیها و حتی هنگام برگزاری تاکید فراوانی داشتند تا فوتبال بهترین فرصت و بهانه برای اتحاد ملتها و هواداران تیمها باشد و حتی انتخاب نام«یوروپس» هم برای توپ رسمیاین مسابقات با اشاره به بازی گروهی و همکاری مشترک بازیکنان در زمین انجام گرفت.
اگرچه پارلمان ایتالیا هم نقش مهمیدر تحقق یافتن این پروژه ایفا کرد تا شعارهای همبستگی و اتحاد بازیکنان تیمها، ارزشها و معانی متفاوتی در ورزش ایجاد کند. روز 2 ژوئن گذشته یونسکو در همکاری مشترک با نمایندگان پارلمان اروپا برنامه« صدای جوانان علیه نژادپرستی» را افتتاح کرد که البته باشگاه بارسلونای اسپانیا هم در آن نقش مهمیداشت.
به عبارت دیگر پارلمان اروپا با این چشمانداز درصدد ریشهکن کردن علائم نژادپرستی و خشونت در ورزش بود تا از آن بهعنوان ابزاری برای جلوگیری از تبعیض و مبارزه با نژادپرستی و تشویق بردباری و احترام و همدردی متقابل در میان هواداران تیمها، استفاده کند و حتی اخیرا قطعنامهای علیه نژادپرستی در فوتبال هم تصویب کرد. بویژه اینکه شروع بازیهای یورو 2008 میتوانست بار دیگر فرصتی باشد تا خشونت هواداران همه این ارزشها را زیر سوال ببرد.
همانطور که نمونه بارز این اتفاق را در دیدار آلمان و کرواسی مشاهده کردیم که درگیری هواداران نازیست پلیس اتریش را مجبور به دخالت و دستگیری 157 هوادار آلمانی که در نهایت خونسردی شعارهای ضدیهودی سر میدادند، کرد؛ موضوعی که باعث نگرانی شده بود عدم عادت کرواتها و هواداران آنها به این شعارها یا سمبلهای نازیستی بود و برای همین تقابل این 2 گروه مسؤولان برگزاری رقابتها را بسیار نگران کرد.
با این وجود رویدادهایی نظیر جام ملتهای اروپا فضا را برای اقدامیمخالف نژادپرستی و تبعیض نیز آماده کرده و ارگان Fare که در همکاری مستقیم و نزدیک با یوفا قرار دارد و فوتبال علیه نژادپرستی در اروپا را ترغیب میکند، تصمیم گرفت قبل از شروع بازیها با شعار «اتحاد علیه نژادپرستی» فضا را برای برپایی تورنمنتی که میخواست هیچ اثری از خشونت در آن به چشم نیاید، آماده کند.
نکته مهم اینجاست که برگزاری چنین تورنمنتی نه تنها به هواداران تیمها این امکان را داد تا ستارههای محبوب خود را ملاقات کنند بلکه از آن بهعنوان لحظهای برای اتحاد و نزدیک شدن شهروندان اروپایی میان 12 تیم شرکتکننده در رقابتهای یورو 2008 نیز استفاده شد.
هنگام 3 هفته برگزاری این رقابتها تبلیغهای گسترده تلویزیونی با بیلبوردهای تبلیغاتی کنار زمین که پیام«نژادپرستی نه» را در هرمسابقه نشان میدادند همراه شد و پیامهای ویژه کاپیتانهای 2 تیم هم که اول هر بازی روی تابلوی ورزشگاه نمایان میشدند گویای این موضوع بود که اتحادیه فوتبال اروپا برای مبارزه با بحث نژادپرستی در فوتبال اصلیترین و جدیترین اقدامات لازم را در نظر گرفته است.
روی بلیتهای این مسابقات پیام «اتحاد علیه نژادپرستی» نقش بسته بود که روی پیراهن همه کارکنان کنار زمین و نیمکتنشینان تیمها هم به چشم میخورد. در بازیهای نیمه نهایی یورو2008 این اقدام به اوج خود رسید و 4 کاپیتان تیمهای حاضر در مسابقات در وین و بازل پیامی ویژه را در راستای مبارزه با نژادپرستی به بینندگان سراسر دنیا فرستادند.
