چرا مراسم برائت از مشرکین، روح حج ابراهیمی است؟
خطيبان جمعه مسجد نبوي و مسجدالحرام، در دو جمعه گذشته، عليه مراسم برائت از مشركين در ايام حج سخن گفتند؛ آنان برائت را منافي مناسك حج دانستند و بلكه آن را بدعت خواندند و بر اين نكته تأكيد كردند كه آيات سوره برائت كه در حج اعلام شد، تنها براي يك سال و در شرايطي بوده است كه مشركين در مكه حضور داشتند و امروز هيچ مشركي در سرزمين وحي نيز حضور ندارد.
به گزارش «تابناك»، حجتالاسلام پارسانيا در پاسخ به خطبههاي مذكور چنين بيان داشته است:
تعاليم قرآن كريم گواه بر اين است كه زندگي دنيوي گسسته از زندگي اخروي نيست و احكام و دستورات شريعت اسلام نيز مختص زندگي اخروي نبوده و ناظر به زندگي دنيوي و مصالح و منافع آن نيز هست. نماز كه ستون دين است، علاوه بر آنكه ارتباط انسان با خداوند و ياد پروردگار و عبوديت او را تأمين ميكند، بازدارنده انسان از فحشا و منكر است: «انّ الصلوة تنهي عن الفحشا و المنكر و لذكر الله اكبر» (عنكبوت/ 45) و كعبه با آنكه بيتالله است، خداوند سبحان آن را مايه قوام مردمان گردانيده است: «جعل الله الكعبه البيت الحرام قياما للناس» و حج با آنكه تجليگاه توحيد و جايگاه ذكر خداوند است، محل حضور منافع آدميان نيز ميباشد: «ليشهدوا منافع لهم و یذكروا اسم الله» (حج/ 28)
حج عبادتي است كه مسلمانان در پرتو تمسك به خداوند و دعوت او جمع ميشوند تا در اين كنگره عظيم به منافع خود كه منافع امت اسلامي است بنگرند. شواهد تاريخي از صدر اسلام تاكنون نشان ميدهد كه خلفا، مسلمين و اصحاب رسولالله(ص) احكام حكومتي و مسائل و يا مصائب امت اسلامي را در ايام حج مطرح ميكردند و براي حل آنها نيز دست به دعا به پيشگاه خداوند سبحان برميداشتند. ذكر مسائلي كه در ساليان اخير بر ملت مسلمان گذشته است، از سوي خطيبان جمعه و جماعات در ايام حج، نمونهاي از اين سنت حسنه اسلامي است. مانند طرح مصائبي كه بر مردم بوسني و يا افغانستان گذشت.
از جمله وظايف شرعي اجتماعي كه مسلمانان برعهده دارند، برائت از مشركين و تظلم نسبت به رفتار ظالمين است. برائت از مشركين يك حكم مستقل شرعي است كه از آيات مختلف قرآن بهطور مستقيم يا غيرمستقيم قابل استفاده است. قرآن كريم تبري جستن از مشركان را سنت حسنه باني بيتالله و بنيانگذار مناسك حج، ابراهيم خليل ـ علي نبينا و آله و عليه الصلوه و السلام ـ ياد كرده و ميفرمايد: فلما تبين له انه عدو لله تبرء منه (توبه/ 114) چون براي ابراهيم روشن شد كه او دشمن خداست، از او تبري جست. ابراهيم عليهالسلام برائت خود از مشركان را نيز اعلام كرده و فرمود: «انني براء مما تعبدون (زخرف/ 26) من از آنچه شما ميپرستيد مبري هستم.»
جمع آیات نشان میدهد که آیه سوره توبه در مقام بیان یکی از مصادیق برائت است و تعیین مصداق هرگز مخصص عموم و اطلاق عبارت دیگر نیست.
خداوند سبحان میفرماید: لا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار. این آیه سکوت و تمکین در برابر ظلم را سبب وقوع در آتش میداند و چون گریز از آتش لازم است. هر فعل و گفتاری که اعتراض، نسبت به ظلم را آشکار کند، لازم و ضروری است و از جمله اموری که ارکان ظلم و خصوصا ظلم مشرکان به جهان و امت اسلام را در هم فرو میریزد، اعلام برائت از آنان است. پس اعلان برائت از مشرکان بهعنوان یکی از مصادیق این آیه لازم و ضروری است.
خداوند سبحان درباره پیامبر خاتم و مؤمنان به او نيز میفرماید: محمد رسولالله و الذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم.
اعلان برائت نسبت به مشرکان بدون شک یکی از مصادیق اشداء علی الکفار است و شدت بر کفار اوصاف پیامبر (ص) و همراهان اوست. بنابراین اعلان برائت نهتنها جایز، بلکه وصفی محمود است.
برائت شرط جزء و یا شرط حج نیست. وظیفه دینی است که هم در ایام حج بهتر قابل انجام است و هم انجام آن بااهداف حج سازگار است. اعلان برائت یعنی علنی کردن برائت وظیفه اسلامی است، برائت اگر در خلوت و یا در جمع محدود انجام شود، اظهار و اعلان نمیشود. برائت از مشرکان هنگامی که در اجتماع جهانی امت اسلامی انجام شود، هم مصداق کامل خود را پیدا میکند و هم با نشان دادن وحدت امت اسلامی، قوت و قدرت امت اسلامی را برای مسلمانان و مشرکان آشکار میگرداند.
مسلمانان امت واحده هستند و مشرکان در هر بخش از جهان اسلامی که به نقص پیمان بپردازند و دست تعدی و تجاوز و ظلم بگشایند، همه مسلمانان موظف به اظهار برائت از آنان هستند.
مگر امروز قبله نخستین مسلمانان، بیتالمقدس عزیز، تحت اشغال صهیونیسم بینالملل نیست و مگر اسرائیل غاصب درصدد گسترش تجاوز خود نبوده و بهدنبال آن نیست تا با توسعه شهرکهای صهیونیستنشین به اخراج مسلمانان از بیتالمقدس پرداخته و حضور خود را در قبله اول مسلمین کاملا رسمیت بخشد و آنجا را بهعنوان پایتخت اسرائیل درآورد؟
مگر مسلمانانی که در کشورها و دول غیر اسلامی زندگی میکنند، بهعنوان شهروندان درجه دوم مورد تعرض قرار نمیگیرند؟ آیا مسلمانان در کشورهای اروپایی بهخاطر رعایت احکام دینی و از جمله زنان مسلمان بهدلیل حجاب از بسیاری از حقوق شهروندی محروم نمیشوند؟
متن كامل را در ستون يادداشت بخوانيد.
تو نفهمی خودت بمون تابناک