ورزش ملي؛ غريب در خانه!

هفتة گذشته از سوي فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي، مراسمي به مناسبت پنجمين سال تأسيس اين فدراسيون در سالن اجتماعات كتابخانه ملي برگزار شد. در اين مراسم مهندس مهرعليزاده، كه از بدو تأسيس ،رياست اين فدراسيون جهاني را برعهده دارد، گزارش جامعي از فعاليت‌هاي چهارسال گذشته اين فدراسيون ارايه نمود.

به نوشته دنیای ورزش؛ ساخت دو زورخانه در كشورهاي تاجيكستان و افغانستان و شروع به ساخت زورخانه‌اي در شهر كربلاي عراق، برگزاري چند مسابقه بين‌المللي با شركت كشورهايي از اروپا و آسيا و همچنين آموزش فنون ورزشهاي زورخانه‌اي در كشورهاي آسياي جنوب شرقي از جمله فعاليتهاي بارز اين فدراسيون در اين چهار سال مي‌باشد.

يكي از ورزشهايي كه ريشه در فرهنگ اصيل ايراني دارد. همين ورزش‌هاي زورخانه‌اي است و وجه تمايز اين رشته با ساير رشته‌ها در اين است كه واژه فرهنگ با آن عجين گشته و در واقع ورزش و فرهنگ دو واژه هستند در يك کالبد.

در دوران كهن، بسياري از مشكلات مردم، در همين گودهاي زورخانه حل مي‌شد و ورزشكاران و تماشاگران به كمك فرد نيازمند مي‌شتافتند و هر كس احتياج به كمك داشت، گود زورخانه يكي از مكانهايي بود كه به آنجا مراجعه مي‌كرد.

روح جوانمردي در گود زورخانه حرف اول را مي‌زد و در زورخانه كسي پهلوان مي‌شد كه جوانمردتر بود.
اين ميراث گران‌قيمت هم اكنون نسل به نسل به ما رسيده و وظيفه ما اين است كه در گسترش و حفظ اين ميراث ملي كوشا باشيم.

آيا به وظايف خود عمل مي‌كنيم؟
چندين سال است كه اين ورزش مورد كم لطفي و بي‌مهري قرار گرفته و با روند كنوني شايد سالهاي آتي شاهد اين باشيم كه نسل آينده گود زورخانه را به جاي محل ورزش و تندرستي، به عنوان موزه و آثار باستاني بشناسد.

دليل اين امر را از دو وجه مي‌توان بررسي كرد. اول، عدم توجه و دوم، عدم به روزرساني حركات اين ورزش توسط پيش‌كسوتان و كارشناسان.


عدم حمايت سازمان تربيت بدني در گذشته
وجه اول كه متأسفانه بسيار مهم بود و بيشترين ضربه را به عدم توفيق ورزشهاي زورخانه‌اي زد.
در دوران رياست مهندس علي‌آبادي بر سازمان تربيت بدني، يكي از نادرترين اتفاقات ورزش كشورمان اتفاق افتاد. در حالي كه فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي خود را مهياي برگزاري نخستين مسابقات بين‌المللي اين رشته در جهان مي‌كرد، آقاي علي آبادي در اقدامي عجيب خواستار كسب رياست اين فدراسيون از سوي خود شد و اعلام كرد كه در غير اينصورت از حضور تيم ايران كه اصلي‌ترين تيم در اين مسابقات محسوب مي‌شد و مهد اين ورزش است جلوگيري به عمل خواهد آورد.
متأسفانه اين تهديد عملي شد و مسابقات بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي بدون حضور تيمي از كشورمان برگزار شد و از آن زمان فدراسيون ورزشهاي زورخانه‌اي كشورمان با فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي قطع همكاري كرد!

با اينكه هدف از تأسيس فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي طبق تأكيد مقام معظم رهبري، گسترش فرهنگ ايراني از طريق اين ورزش بوده و ايشان همواره حامي اين حركت ملي مي‌باشند، اين اقدام عجيب فدراسيون كشورمان موجب عدم رسيدن اين حركت فرهنگي ورزشي به اهداف اصلي شد.
هم اكنون كشورهاي مختلف جهان در آرزوي داشتن چنين زمينه‌اي براي مطرح كردن فرهنگ خودشان هستند و ما با اين كارشكني‌ها، فرصت‌ها را يكي پس از ديگري از دست مي‌دهيم.

مهد ورزشهاي رزمي مانند كاراته در آسياي شرقي و بخصوص ژاپن بود. اين كشور با برنامه‌ريزي و تعامل مسئولين خود توانست با حركتهاي ورزشي و فرهنگي مانند ساخت فيلم‌هاي سينمايي مختلف از ورزشهاي رزمي و برگزاري منظم مسابقات جهاني، هم اكنون اين ورزش را چنان در جهان گسترش دهد كه در ساير كشورها چنان استقبالي از آن شده كه شايد همان كاراته ژاپن تا چند سال نتواند حتي به قهرماني اين رشته برسد اما ما در همان قدم اول چوب لاي چرخ فدراسيون بين المللي ورزشهاي زورخانه‌اي گذاشته‌ايم و اين فدراسيون كه نام بين‌المللي را نيز يدك مي كشد با كمترين بودجه كه آنهم توسط حاميان مالي علاقه‌مند به اين رشته پرداخت مي‌شود، به قول معروف با سيلي صورتشان را سرخ نگه مي‌دارند تا حركتي كه شروع شده، تداوم پيدا كند.

با توجه به نظر مساعد مقام معظم رهبري در گسترش اين حركت ملي، انتظار مي‌رفت كه سازمان تربيت بدني در آن زمان با تمام توان به ياري فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي كه در واقع متعلق به كشورمان است بشتابد، كه متأسفانه اينگونه نشد و اميدواريم با توجه به تغييراتي كه در رأس مديريت ورزش كشور به وجود آمده، از اين پس شاهد همكاري مجدانه سازمان تربيت بدني و فدراسيون ورزشهاي زورخانه‌اي كشورمان، با فدراسيون بين‌المللي اين رشته باشيم.

حتي ساير نهادها مانند وزارت ارشاد و وزارت امور خارجه نيز بايد با تعامل متقابل در ايجاد زمينه‌هاي لازم براي تبليغات در سطح بين‌المللي اين رشته ورزشي تماماً ايراني تلاش كنند.

از ساخت فيلم سينمايي مرتبط گرفته تا برگزاري مسابقات برون مرزي و كلاسهاي آموزشي در خارج از كشور. در همين مراسمي كه به مناسبت پنجمين سالگرد فعاليت فدراسيون ورزشهاي بين‌المللي زورخانه‌اي برگزار شد، فيلمهايي به نمايش درآمد كه در آن ورزشكاراني از كشورهاي آلمان، اوكراين، كره جنوبي، عراق، تاجيكستان، افغانستان و... با پوشيدن لباس مخصوص ورزشهاي باستاني به شكل بسيار حرفه‌اي و در سطح خوب، حركات اين رشته را به نمايش مي گذاشتند كه با ديدن اين صحنه‌ها غرور خاصي به هر ايراني دست مي‌داد.

تصور اينكه روزي اين ورزش در جهان چنان گسترش پيدا كند كه مسابقاتي در يکي از کشورهاي آمريكاي جنوبي برگزار شده و تيمهاي ديگر گوي سبقت را از تيم ملي ما ربوده و به مقام قهرماني برسند دور از دسترس نيست و براي هر ايراني اين موفقيت و گسترش فرهنگ اصيل ايراني شيرين است.


عدم به روزرساني حركات ورزشهاي زورخانه‌اي
يكي ديگر از مشكلاتي كه در راه جهاني سازي ورزشهاي زورخانه‌اي وجود دارد، عدم به روزرساني و ايجاد تغييرات در حركات و قوانين اين رشته ورزشي است. بايد يادمان باشد كه قرار است براي گسترش اين ورزش ايراني، با فرهنگها و اقوام مختلف سروكار داشته باشيم و بايد به يك زبان مشترك كه قابل فهم براي ساير ملل نيز باشد برسيم.

البته اين مبحث نياز به تخصص چندكارشناس مرتبط دارد، ولي در كل مي‌توان به تغييرات در وظايف و حركات مرشد، وسايل بكار رفته در حركات زورخانه‌اي و محل برگزاري اين رشته ورزشي اشاره داشت يادمان نرود كه رشته‌هايي مانند فوتبال و تكواندو كاراته و… كه توانستند در سطح جهان طرفداران زيادي پيدا كنند، با تغييرات عمده، به ساير ملل معرفي شدند و بسياري از حركات سنتي اين رشته‌ها، تغيير كرد تا توانستند جهاني شوند.

از سوي ديگر به نظر مي‌رسد تعدادي از حركات اين رشته ورزشي، از نظر پزشكي مورد تأييد نمي‌باشد و استاندارد خاصي براي وسايل مورداستفاده تعريف نشده است. تمركز بر روي ايجاد تغييرات در برخي حركات و قوانين اين رشته ورزشي و استفاده از اساتيد جامعه شناسي ، پزشكي و بين‌الملل در اين زمينه مي‌تواند در جهت گسترش اصولي اين حركت ملي نقش عمده‌اي داشته باشد.

به عنوان مثال ، در سرود ملي کشورمان از آلات موسيقي سنتي مانند سنتور و سه‌تار و ضرب و ... ، استفاده نشده و دليلش هم اين است که در هنگام نواختن سرود ملي کشورمان در ساير کشورها ، گروه نوازندگان خارجي به دليل عدم شناخت اين آلات موسيقي سنتي ، با مشکل مواجه نشوند و نواي آن به گوش شنوندگانش در سراسر جهان آشنا و قابل درک باشد.

اگر بدون مطالعه دقيق و حركت منطقي به دنبال گسترش اين ورزش باستاني باشيم، حتماً بعد از چند سال، اين حركت فرهنگي، ورزشي كه تاكنون با همت مهندس مهرعليزاده و ساير همكارانشان ادامه داشته، به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد.


نقش مؤثر رياست سازمان
در شرايط فعلي، به نظر مي‌رسد اولين قدم در راه تسهيل حركت رو به جلوي فدراسيون بين‌المللي ورزشهاي زورخانه‌اي، برطرف شدن موانع موجود در سر راه همكاري اين فدراسيون بين‌المللي با فدراسيون ورزشهاي زورخانه‌اي كشورمان باشد. زيرا اين ورزش را در جهان به عنوان ورزش ايراني مي‌شناسند و عدم حضور تيم كشورمان در مسابقات بين‌المللي، غيرقابل توصيف است.

نقش دكتر سعيدلو كه در اين مدت كوتاه كه از دورة تصدي رياست ايشان بر ورزش كشور مي‌گذرد نشان داده كه قصد دارد به صورت كارشناسي و حساب شده با مشكلات ورزش روبرو شود، بسيار كليدي است و اگر ايشان نيز بخواهد مانند مديريت گذشته، با ديد سياسي به مسائل ورزش بنگرد، بايد مطمئن بود كه حداقل در رشته ورزشهاي زورخانه‌اي، اين ره كه ما مي‌رويم به تركستان است!