فوتبال آلمان پس از فروپاشي ديوار برلين

از فروپاشي ديوار برلين ‌٢٠ سال مي‌گذرد. درست دو دهه پيش بود كه ديوارها ميان شرق و غرب آلمان برچيده شد و آلمان متحد دوباره شكل گرفت. آلماني كه پس از پايان جنگ جهاني دوم ميان قدرت‌هاي شرق و غرب تقسيم شده بود، بار ديگر "واحد" شد. فروپاشي ديوار آهنين چه تاثيري در فوتبال آلمان داشته است؟ بازيكنان آلمان شرقي سابق پس از اتحاد دو آلمان از چه نقش و جايگاهي در فوتبال آلمان متحد برخوردار شدند؟

به گزارش ايسنا، ميشائيل بالاك، كاپيتان كنوني تيم ملي آلمان همانند ميليون‌ها شهروند آلمان شرقي وقت مات و مبهوت زرق و برق سوپر ماركت‌هاي بخش غربي سرزمين‌اش شد. ستاره كنوني فوتبال آلمان كه بخش شرقي كشورش به دنيا آمد و كودكي‌اش را هم در حكومت كمونيست‌ها گذراند، سال‌ها بعد از اهميت فروپاشي كمونيسم و ديوار برلين آگاه شد. اهميتي كه در زندگي شخصي او هم نمود داشت.

بالاك ‌٩ نوامبر سال قبل ‌١٣ ساله شده بود. او در شهري به مدرسه مي‌رفت كه كارل ماركس در همانجا زيسته بود. او اكنون در صدر فهرست ‌٣٣ نفره بازيكناني قرار دارد كه از سال ‌١٩٨٩ تاكنون به عنوان نمايندگان شرق آلمان در تيم ملي فوتبال آلمان متحد پا به توپ شده‌اند. هافبك حال حاضر چلسي با يادآوري آن روزها مي‌گويد: «در يك روز FCK تغيير نام داد و FC شمنيتس نام گرفت. KJS هم به يكباره دبيرستان ورزشي شد.»

اينها بخشي از خاطره‌هاي ستاره‌اي است كه در گورليتس چشم به جهان گشود، در شمنيتس كنوني بزرگ شد و اكنون در لندن به سر مي‌برد.

فهرست "خط شكنان" يعني آنهايي كه فوتبال‌شان را روزگاري در شرق فرا گرفتند و بعدها پيراهن آلمان متحد را به تن كردند، نام‌هاي آشنايي را در خود مي‌بيند: از ماتياس سامر گرفته تا ميشائيل بالاك و يا اشتفان فرويند و رنه اشنايدر كه در آلمان قهرمان يورو ‌٩٦ عضويت داشتند. حتي برند اشنايدر و يا رنه آدلر و روبرت انكه كه اين روزها جدي‌ترين گزينه ژرمن‌ها و يوآخيم لو براي قرار گرفتن درون دروازه تيم ملي آلمان در جام جهاني ‌٢٠١٠ آفريقاي جنوبي شمرده مي‌شوند. بسياري از اين خط شكنان پس از پايان دوران فوتبال‌شان در آلمان متحد و فوتبال حرفه‌ايش براي خود نقشي ثابت و پررنگ دست و پا كردند. توماس دال و هايكو شولتس به عنوان مربي روي نيمكت تيم‌هايي بوندسليگايي نشستند. بالاك ‌٣٣ ساله هم با ‌٩٧ بازي ملي تا حضور در باشگاه صدتايي‌ها تنها سه مسابقه ديگر فاصله دارد.

بالاك در گفت‌وگو با مجله "11 Freunde" درباره دگرگوني‌هاي اجتماعي ‌٢٠ سال پيش ابراز كرد: «تازه با بازگشت به گذشته فهميدم كه چه فرصت‌هايي از اين طريق ايجاد شده‌اند. در كودكي به درستي نمي‌دانستم كه بحث بر سر چيست.» بالاك خردسال همراه با پدر و مادرش در "تظاهرات دوشنبه" در لايپزيگ خيلي زود پي برد كه اوضاع رو به راه نيست. زماني كه تلويزيون‌هاي غربي در كار آمد و مردم در سوپر ماركت‌ها از مزاياي اقتصادي بازار آگاه شدند، چشم‌ها به روي همه چيز بازتر شد.»

ادامه راه معلوم بود: بالاك راهي كايزرسلاترن شد و با اين تيم به شكلي جنجالي قهرماني در بوندسليگا را جشن گرفت. بعد از آنجا راهي بايرن و چلسي شد. كاپيتان تيم ملي آلمان از نظر ورزشي همچون بسياري از همبازيانش در تيم ملي آلمان در شرق پرورش يافت و از منافع آن نظام پرورشي بهره برد. بالاك گفت: «آدم به ياد ريشه‌هايش مي‌افتد. آلمان شرقي بخشي از من و وجودم است. هر وقت به آن ناحيه مي‌روم، خوشحال مي‌شوم.» بالاك الفباي فوتبال را در باشگاهي به نام "فريتس هكرت" فرا گرفت. او همان كسي است كه در سال ‌١٩١٩ حزب كمونيست آلمان را همراه با ديگران پايه‌گذاري كرد.

پايان كمونيسم براي بالاك و ديگراني چون او راه را براي شهرت هموار كرد. ‌٣٣ خط شكن در ‌٦٨٣ مسابقه تيم ملي فوتبال آلمان متحد راهي زمين شده‌اند. چندان جاي شگفتي نخواهد بود كه سامر مدير ورزشي فدراسيون فوتبال آلمان كه در سپتامبر ‌١٩٩٠ در آخرين بازي تاريخ تيم ملي فوتبال آلمان شرقي برابر بلژيك هر دو گل پيروزي شرقي‌ها را به ثمر رساند، سخت در پي تقويت جايگاه مدارس فوتبال كودكان و نوجوانان است. ‌١٥ مدرسه فوتبال عمده‌اي كه از ‌١٩٩٦ زيرنظر فدراسيون فوتبال آلمان شناخته شده‌اند، همگي در شرق آلمان هستنتد. البته شرق آلمان در بوندسليگا نماينده ندارد.

‌٢٠ سال پيش كه ديوار آهني فرو پاشيد، مديران باشگاه‌هاي بوندسليگايي با سرعت تمام سراغ ستارگان شرق را گرفتند. درحدود ‌١٥٠ بازيكن آلمان شرقي وقت در پنج سال نخست پس از اتحاد راهي ايالت‌هاي غربي شدند و با تيم‌هاي حاضر در بوندسليگاي يك يا دو قرارداد همكاري امضا كردند.

بازي آلمان شرقي برابر اتريش از رقابت‌هاي انتخابي جام جهاني ‌١٩٩٠ كه تنها شش روز پس از ريختن ديوار برلين انجام شد، نخستين نمايش رسمي آنها بود. اندكي پيش از كريسمس ‌١٩٨٩ آندرياس توم دينامو BFC از شرق را ترك كرد و با ‌٨/٢ ميليون مارك راهي بايرلوركوزن شد.

قرار بود آلمان قهرمان جهان و منتخبي از بازيكنان شرق آلمان در پاييز ‌١٩٩٠ با هم مسابقه بدهند اما، شرق كه در افول بود، از انجام اين بازي انصراف داد. پس از درگيري ميان هوليگان‌هاي برليني و لايپزيگي كه به مرگ مايك پولي ‌١٨ ساله انجاميد، مسابقه ميان شرق و غرب لغو شد.