چند روز انتظار برای پاسخ ایران

خبر: در ابتدا به نظر می‌رسید مذاکره‌کنندگانی که از سوی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران تعیین شده‌اند از این پییشنهاد استقبال کرده‌اند اما بابازگشت آنها از ژنو به تهران موضوع پیشنهاد آژانس به عرصه بروز اختلافات بدل شد

به دنبال عدم توافق نهایی بین ایران، آژانس اتمی و کشورهای روسیه، آمریکا و فرانسه بر سر ارسال محموله اورانیوم کم غنی شده ایران به روسیه و فرانسه برای فراوری و استفاده در رآکتور اتمی تهران، دویل مک مانوس تحلیلگر سیاسی مسائل خاورمیانه در روزنامه لس ‌آنجلس تایمز نگاهی به روند این مذاکرات و سیاست‌های احتمالی دولت اوباما پس از پاسخ اخیر ایران دارد. به نوشته مک مانوس نباید پاسخ ایران به پیشنهاد اخیر آژانس اتمی را به منزله پایان مذاکرات با این کشور تصور کرد اما به هر حال این پاسخ می‌تواند ضربه‌ای کاری به تلاش دیپلماتهایی محسوب شود که سعی دارند راه حلی دیپلماتیک را برای برنامه اتمی ایران پیدا کنند و در عین حال تردیدهایی در مورد وجود ظرفیت در ایران برای تعامل با جامعه بین‌المللی به وجود آمده است.

ماه گذشته در ژنو، آمریکا و سایر قدرت‌های بزرگ جهان پیشنهادی مطرح کردند که می‌توانست برای ایران جذاب باشد. ایران بخش اعظمی از اورانیوم کم غنی شده‌اش را به روسیه بفرستد تا به این ترتیب احتمال ساخت بمب اتمی توسط این کشور به حداقل برسد و در عوض سوخت لازم برای رآکتور اتمی تهران را دریافت کند.

این معامله می‌توانست به تنهایی مشکل غرب با برنامه اتمی ایران را حل کند و فقط تلاشی برای خرید زمان بود. اگر ایران حاضر می‌شد تا اورانیوم کم غنی شده‌اش را به روسیه ارسال کند، دراین صورت به زعم تحلیلگران بین‌المللی احتمال ساخت بمب ایران برای یک سال به تعویق می‌افتاد و به عنوان مهمترین دستاورد، مذاکرات اتمی می‌توانست بدون تهدید‌های وقت و بی‌وقت حمله نظامی اسرائیل به تأسیسات اتمی ایران تداوم یابد.

این پیشنهاد درواقع آزمونی برای میزان خواست واراده ایران به منظور انجام معامله بزرگ بودولی به نظر می‌رسد ایران در این آزمون رد شده است. در حال حاضر آمریکا و متحدانش تمامی درها برای تغییر عقیده ایران در این زمینه را باز گذاشته‌اند و مقامات دولت اوباما صراحتاً عنوان کردند که به این مسئله امیدوار هستند ولی رفتار ایران در خلال گفت‌وگوها هم به شکلی بودکه چندان امیدواری را حتی برای روس‌ها هم باقی نگذاشته است. در ابتدا به نظر می‌رسید مذاکره‌کنندگانی که از سوی محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران تعیین شده‌اند از این پییشنهاد استقبال کرده‌اند اما بابازگشت آنها از ژنو به تهران موضوع پیشنهاد آژانس به عرصه بروز اختلافات بدل شد. تندروها از احمدی‌نژاد انتقاد کردند و رئیس مجلس ایران نیز تأکید کرد غرب قصد فریب ایران را دارد و برخی از نیروهای اصلاح‌طلب نیز با مطرح کردن ارزش‌های ناسیونالیستی این توافق را رد کردند.

ری تکین تحلیلگر مسائل ایران در شورای روابط خارجی آمریکا معتقد است در حال حاضر سیاست خارجی ایران به شدت دچار اختلاف نظر شده و شاید بتوان گفت ایران در حال حاضر فاقد سیاست خارجی است و مسائل داخلی ایران سایه سنگینی بر سیاست خارجی و تصمیمات جاری آن انداخته است.

اگر این اظهار نظر را باور کنیم پس باید گفت مذاکرات با ایران از ابتدا محکوم به شکست بوده و این همان چیزی است که برخی از چهره‌های سیاسی در آمریکا به آن اذعان داشتند و به این ترتیب باید گفت مذاکره با ایران ارزش تست زدن را داشته و از سوی دیگر گامی ضروری برای کسب رضایت کشورهایی چون روسیه و چین در روند تشدید تحریمهای اقتصادی ایران بوده است. اما شرایط اکنون بحرانی به نظر می‌رسد و آمریکا و متحدانش شانس مجددی به ایران داده‌اند که به گفته یکی از مسئولین وزارت امورخارجه آمریکا فرصتی چند روزه خواهد بود و پس از آن آمریکا در فاز دیگری حرکت خواهد کرد.
این فاز جدید می‌تواند تشدید تلاش‌های دولت اوباما برای ایجاد اجماع جهانی در تصویب تحریم‌های سختگیرانه جدیدی برای ایران در شورای امنیت باشد که کاری ساده نخواهد بود و روسیه، چین و آلمان به سادگی از روابط تجاری شان با ایران چشم پوشی نمی‌کنند.