از سپردن حفظ نظم تهران به لیاخوف روسی تا اعلام ذخایر نفتی منطقه جنوبی دریای خزر

به گزارش تابناک اقتصادی، تاریخ اقتصاد ایران و جهان آینه ای است تمام نما از رویدادهای اقتصادی که در گذشته رخ داده است و بیانگر ریشه های تاریخی بسیاری از واقعیت های امروز ایران و جهان است. موضوع "اقتصاد ایران و جهان در گذر زمان" در این نوشتار به وقایع تاریخی هفدهمین روز خرداد ماه اختصاص دارد که به طور مستقیم و غیر مستقیم اقتصاد ایران و جهان را متاثر کرده است.

17 خرداد 1287، محمدعلي ‌شاه قاجار پس از سرکوب مشروطه خواهان و استقرار در باغ شاه (پادگان حر) از این روز حفظ نظم تهران را به سرهنگ لیاخوف، افسر روسی و فرمانده قوای قزاق سپرد. مجاهدان مسلح مشروطيت هم در بهارستان و مجلس سنگر بندي كردند تا از نمايندگان حفاظت كنند.

17 خرداد 1301، دولت تهران پس از بركناري سيدضياءالدین طباطبایی ‌یزدی از نخست‌وزیری، 25 هزار تومان هزينه سفر به او داد تا كشور را داوطلبانه ترك كند و سيدضياء از ايران رفت. طبق برنامه‌ريزي دولت لندن وي سال ‌ها در فلسطين كه توسط انگلستان اداره می‌ شد اقامت كرد. 

17 خرداد 1311، خرید قایق موتوری در 85 سال پیش به عنوان یک کار مهم تلقی می ‌شد، تا آنجا که وزیر مالیه در خصوص آن راسا اقدام می‌ کرد. در همین رابطه خبری در روزنامه 17 خرداد ماه 1311 آمده است که بر اساس آن اداره گمرک برای حمل‌ و نقل اعضای خود از بندر پهلوی آن زمان تا غازیان درخواست یک دستگاه قایق موتوری کرده است. از آنجا که قیمت یک قایق حدود یکصد هزار ریال است و در بودجه آن سال، اعتباری برای آن موجود نیست، وزیر مالیه از مجلس درخواست کرده است که این مبلغ را برای خرید قایق موتوری تصویب کند. 

انتشار بخش دیگری از اساسنامه شرکت تجارتی از جمله مطالبی است که در حوزه اقتصاد روزنامه این روز به چشم می ‌خورد. در خصوص این شرکت همچنین خبری در روزنامه درج شده، مبنی بر اینکه تجار شاهرودی، قمی، دامغانی، مشهدی و... برای داشتن سهم در این شرکت باید سهام آن را خریداری و یک سوم تعهد خود را نیز پرداخت نمایند. 

سدسازی در مشهد نیز از جمله خبرهای جالب توجه در این روز است. در خبری که در این رابطه در روزنامه اطلاعات 17 خرداد ماه منتشر شده، آمده است: «برای ساختمان سد سیل‌ بند جهت شهر مشهد موضوع از طرف وزارت داخله مورد توجه قرار گرفته و مسیو فریش که به اصفهان اعزام شده بود، به مرکز احضار و دستورهای لازمه جهت مطالعات فنی و برداشتن نقشه سد سیل ‌بند به مشارالیه داده شده است.» از طرف اداره گمرکات نیز در این روز گزارشی درباره میزان واردات و صادرات ایران در سه ماهه اول سال 1310 منتشر شده است. میزان کل تجارت ایران با دولت‌ های خارجی در فصل بهار معادل 438 میلیون و 881 هزار و 854 قران بوده که 110 میلیون و 235 هزار و 841 قران آن واردات و 328 میلیون و 646هزار و 13 قران آن صادرات بوده است. بیشترین صادرات مربوط به روغن‌ های معدنی بوده که توسط کمپانی نفت جنوب خارج شده است. 

از تلگراف‌های خارجی نیز خبر می‌رسد که پارلمان ترکیه لایحه ای را تصویب کرده است که به موجب آن حق اشتغال به صنعتگری تنها مختص به اتباع ترکیه خواهد بود و اتباع خارجی از آن منع می‌شوند. این لایحه به گفته خبرنگار روزنامه اطلاعات 17 خرداد 1311 در جهت حمایت از صنعت داخلی به تصویب رسیده است. 

17 خرداد 1327، کار ساخت مقبره بوعلی سینا در همدان آغاز شد.

17 خرداد 1329، به موجب توافقهاي انجام شده ميان ايران و آمريكا، دولت آمريكا مبلغ 27.640.000 دلار كمك نظامي به ايران اعطا خواهد كرد.

17 خرداد 1332، طبق دستور نخست ‌وزیر، حقوق معاونین وزارتخانه به‌طور مقطوع چهارده هزار ریال تعیین شد.

17 خرداد 1335، محسن نصر، وزیر کار ایران به ریاست کنفرانس بین ‌المللی کار تعیین شد.

17 خرداد 1339، لایحه ساخت سدهای لار و لتیان با قید دو فوریت تقدیم مجلس شد. همچنین در این روز قانون تاسیس موسسه استاندارد، قانون مربوط به تملک زمین ‌ها برای شهرسازی و قانون پرداخت سالانه ششصد لیره انگلیس به دانشگاه کمبریج به پاس خدمات ادوارد براون تصویب شد.

17 خرداد 1340، دولت اعلام کرد به علت مضیقه ارزی از این پس تنها به بیماران و بازرگانان و مسافرین سیاسی و اتباع خارجه اجازه مسافرت داده خواهد شد و از مسافرت ‌های تفریحی جلوگیری می ‌شود.

17 خرداد 1344، نام اداره نظام وظیفه به وظیفه عمومی تغییر کرد.

17 خرداد 1348، در شمال دریای خزر نفت کشف شد.

17 خرداد 1356، در جراید کشور اعلام شد که با ساخت یک بزرگراه به نام داریوش جاده آبعلی به جاده کرج وصل می ‌شود. در گزارشی کوتاه که با استفاده از یک نقشه مربوط به شهرداری تهران ارائه شد، آمده است: عملیات ساختمانی پل بتنی بزرگراه داریوش (سیدخندان) در تقاطع این بزرگراه با جاده قدیم شمیران (شریعتی امروزی) همچنان ادامه دارد. این پل، قطعه ‌ای ساخته شده از بزرگراه موسوم به داریوش را (45 متری سیدخندان) امتداد می ‌دهد و به جاده کرج می ‌پیوندد و ادامه ساختمان بزرگراه داریوش نیز در جلسه این هفته انجمن شهر تهران به تصویب رسید. بزرگراه داریوش در دو مرحله و به فاصله چند سال ساخته خواهد شد و در مرحله اول پس از اتمام پل سیدخندان امتداد می ‌یابد و تا «جردن» (بلوار آفریقای امروزی) ادامه خواهد یافت. بزرگراه مزبور در سر راه خود ابتدا اراضی شهستان پهلوی (محل احداث پل طبیعت و پارک آب و آتش امروزی) را قطع می‌ کند و به سوی «جردن» می ‌رود. مشاورین خارجی به شهرداری پیشنهاد کرده ‌اند بر سر راه این جاده تونل‌ هایی بلند کشیده شود، اما شهردار همچنان مایل است از پل هوایی به جای تونل استفاده کند، طول این بزرگراه تا جردن 5/ 3 کیلومتر است و اعتبار اولیه آن 100 میلیون تومان پیش ‌بینی شده است.

17 خرداد 1363، صدام حسين از اجلاس لندن كه دهمين كنفرانس اقتصادي سران هفت كشور صنعتي غرب است خواست موقعيت او و عراق را در جنگ عليه ايران بهتر درك كنند. وزير خارجه آمريكا نيز در همين نشست تأكيد كرد نظر مسكو و واشنگتن در مورد جنگ عراق عليه ايران كاملاً مشترك و عليه انقلاب اسلامي است.

17 خرداد 1377، مشاور وزير خارجه آمريكا گفت واشنگتن با هر طرحي براي انتقال نفت منطقه خزر از طريق ايران مخالف است. زيرا ايران را غيرقابل اعتماد مي داند.

17 خرداد 1383، وزارت نيرو اعلام كرد ذخائر نفتي منطقه جنوبي درياي خزر كه متعلق به جمهوري اسلامي ايران است، 32 ميليارد و 850 ميليون بشكه مي باشد.

منابع: آرشیو روزنامه دنیای اقتصاد، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، ویکی پدیا و سایت روزنامک