مهاجران ایرانی سفیران فرهنگ و تمدن

امروزه از موضوعات بسیار مهم در جامعه شناسی مهاجرت مردم یک کشور به سایر َکشور ها است و هم اکنون مهاجرت را جابجایی مردم از مکانی به مکانی دیگر به منظور دستیابی به کار و موقعیت بهتر زندگی یا« فرار مغزها» تعریف می نمایند.

عواملی که سبب مهاجرت می شود عبارتند از: استانداردهای بالای زندگی در کشور محل مهاجرت ،بیکاری، آزادی، جنگ، عدم امنیت شغلی و جانی، و محدویت های اجتماعی و سیاسی،پیشرفت شغلی،آرامش در کشورهای جذب کننده و میزبان » (1) موج اول در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی بوجود آمد موج دوم در دوران دفاع مقدس انجام پذیرفت وموج سوم مهاجرت ایرانیان به سایر کشورها به همراه گاهش خروج ایرانیان هم اکنون به کندی انجام می گیردزیرا به دلیل بحرانهای مالی و رکود اقتصادی و فشارهای سیاسی یه ایرانیان جمعیت زیادی در آینده به ایران زمین باز خواهند کشت .(.طبق آمار تخمینی جمعیت ایرانیان مقیم خارج از کشور بین 3 تا 6 میلیون نفر بر آورد شده است ، که حدود نیمی از آنان درقاره اروپا وآمریکا، مابقی درسایر کشورهای جهان اقامت دارند .42 درصد ایرانیان مهاجر را قشر تحصیل کرده تشکیل می دهند) (2) و در پست های استادی دانشگاه، مدیریت موسسات علمی و فرهنگی ،عضویت در پارلمان ، همکاری با رسانه های جمعی و مابقی در امور تجارت ، خدمات ، ورزشی و هنری و... مشغول به کار هستند.

آنچه که حایز اهمیت است حضور ایرانیان مهاجر مقیم در کشور های میزبان فرصتی مغتنم در راستای بهره گیری از توانمندی های آنان بوجود آورده است. زیرا در حال حاضر ایرانیان پنجمین گروه تحصیل کرده مهاجر در جهان را تشکیل می دهند. اگثرا یرانیان مهاجر دلایل متعددی را به منظور مهاجرت بیان می کنند. هم اکنون سوال این است، نسلهای دوم و سوم از ایرانیان چه مقدار توانسته اند زبان فارسی و فرهنگ ایرانی را از پدران و مادران خود در یافت کنند؟. نسل اول مهاجر ایرانی به لحاظ فرهنگی و اجتماعی قبل از ورود به کشور میزبان به نوعی با فرهنگ آن کشور همسانی و هماهنگی داشته اند ودر مدت زمان گوتاهی خود را با فرهنگ و اجتماع کشور محل اقامت تطبیق داده اند و توانسته اند از ظرفیت های کشور میزبان به نحو مطلوب به منظور ارتقا و پیشرفت بهره گیرند که جملگی نماینگر ضریب هوشی بالا و پشتکار ایرانیان است. آیا نسلهای دوم و سوم این امکان پیشرفت را دارند؟ ایرانیان با دارا بودن پیشینه غنی فرهنگی و تمدنی همواره به دنبال علم آموزی و کسب موقعیت های عالی علمی و شغلی بوده اند ، ودر هر جای دنیا باشند خود را ایرانی می دانند و به ایرانی بودن خود مباهت می کنند .
تعدادی از راهکارهای مقابله با مهاجرت و حفظ هویت فرهنگی ایرانیان خارج از کشور عبارتند از :

1-آسیب شناسی در خصوص علل مهاجرت ایرانیان به خارج از کشور.
2-ارایه تصویری روشن و شفاف از معضلات و مشکلات و محدودیت های مهاجرت به خارج از کشور از طریق رسانه ها ی جمعی به ایرانیان داخل کشور.
3-اهمیت دادن به نخبکان علمی فرهنگی رسانه ای و اقتصادی در داخل به منظور گاهش انگیزه مهاجرت به خارج از کشور.
4-ایجاد زمینه به منظور بکار گیری از ظرفیت های علمی و فنی و اقتصادی ایرانیان مقیم خارج در داخل کشور.
5-آسیب شناسی وضعیت ایرانیان بخصوص نسلهای دوم وسوم در خارج از کشور.
6-برگزاری نشستهای مشاوره ای در زمینه های حقوقی تربیتی خانوادگی تحصیلی و... برای ایرانیان خارج از کشور .
7-آموزش مستمر زبان فارسی و فرهنگ ایران زمین به کودکان ونوجوانان ایرانی خارج از کشور .
8-برگزاری اعیاد ملی و مذهبی و بزرگداشت مشاهیر و نخبگان ایرانی موفق در جهان.
9-تشکیل اطلس فرهنگی و پراگندکی جغرافیایی جمعیت ایرانیان در خارج از کشور .
10-ایجاد و گسترش خانه ایرانیان در خارج از کشور .
11-معرفی دستاورد های انقلاب اسلامی و پیشر فت های کشور به ایرانیان خارج از کشور .
12-به روز نمودن بانک جامع اطلاعات ایرانیان خارج از کشور.


پی نوشت :
1-گزارش سایت فرارو.
2-سایت ایرانیان خارج از کشور.


حسین محمدی فومنی- کارشناس ارشد روابط بین الملل