از کاشت اولین بذر توتون سیگار تا اجرای جریمه ‌های تاخیر پرداخت عوارض اتومبیل

به گزارش تابناک اقتصادی، تاریخ اقتصاد ایران و جهان آینه ای است تمام نما از رویدادهای اقتصادی که در گذشته رخ داده است و بیانگر ریشه های تاریخی بسیاری از واقعیت های امروز ایران و جهان است. موضوع "اقتصاد ایران و جهان در گذر زمان" در این نوشتار به وقایع تاریخی یازدهمین روز خرداد ماه اختصاص دارد که به طور مستقیم و غیر مستقیم اقتصاد ایران و جهان را متاثر کرده است.

11 خرداد 1266، كاشت نخستین بذر توتون سيگار در ایران در رشت توسط دکتر استپان هاراتونیان معروف به «حکیم فانوس» صورت گرفت. حکیم فانوس از پزشکان ارمنی مقیم رشت بود. وی علاوه بر پزشکی به کار کشت توتون نیز مشغول بود. وی نخستین فردی بود که بذر توتون سیگار را از ترکیه به گیلان آورد و در ملک شخصی خویش کاشت. بذر توتون سیگار را او به تنباکوکاران فومن داد تا بکارند و بر اثر مساعی او کشت توتون جانشین تنباکو شد و کارخانه سیگارسازی در رشت به وجود آمد.

 11 خرداد 1332، یک مقام مطلع به خبرنگاران گفت: دیروز که بانک توسعه صادرات افتتاح شد، ما نیز یک بانک جدید دیگر در تهران به نام «بانک تهران» افتتاح کردیم که متاسفانه جراید سرگرم انتشار اخبار بانک توسعه صادرات بودند و خبر افتتاح بانک ما را منتشر نکردند. این بانک که با عنوان «بانک تهران» فعالیت خود را آغاز کرد به شماره 3865 به ثبت رسیده از روز دوم خرداد 32 با سرمایه بیست هزار سهم ده هزار ریالی که از سرمایه مزبور ده میلیون ریال آن نقدا پرداخت شده و بقیه آن تعهد پرداخت گردیده، شروع به کار کرد و ظرف یک هفته از افتتاح آن 322 شماره حساب از طرف اشخاص و طبقات مختلف در بانک باز شده است. این بانک معاملات جاری بانکداری را انجام می ‌دهد و تحت نظر آقایان ابوالحسن لاله، مهدی لاله و محمود طاهری اداره می‌شود و آقای مهدی لاله به سمت مدیرعامل بانک انتخاب شده است. یکی از بازرگانان نیز درباره این بانک اظهار کرد: این بانک ‌ها در وضع عمومی بازار اثرگذار است و بدیهی است با تسهیلاتی که برای بازرگانان در نظر می ‌گیرد تجار بهتر خواهند توانست به مبادلات تجاری اقدام کنند.

همچنین در این روز نمایندگان 10 کشور در تهران درباره چگونگی مبارزه و دفع ملخ‌ ها از مزارع کشاورزی به توافق رسیدند و آن را امضا کردند. «کمیته بین ‌المللی دفع ملخ» با حضور مهندس عطایی کفیل وزارت کشاورزی و به ریاست مهندس دواچی و با حضور نمایندگان 10 کشور در تهران تشکیل شد. در این جلسه نمایندگان کشورهای شوروی، هندوستان، پاکستان، اردن هاشمی، مصر، عراق، ترکیه، عربستان سعودی و افغانستان حضور داشتند و در کنار وزیر مختار کشور اردن هاشمی و نیز وابسته سفارت آمریکا و همچنین نماینده سازمان خواربار جهانی و رئیس قسمت کشاورزی «اصل چهارم» به بحث و بررسی درباره دفع آفات کشاورزی از جمله «ملخ ‌ها» پرداختند. آقای عطایی درباره این جلسه اظهار کرد: در این جلسه دفع ملخ‌ ها خواسته اصلی تمامی ملل، کشورها و اعضای کمیته بود و مقرر شد ضمن حصول همدردی در دفع آفت ملخ تعهد اخلاقی بیشتری داشته باشیم و به جنبه تشریک مساعی اندیشیده شود تا اینکه یک تعهد اجباری میان اعضا شکل بگیرد و انتظار اینجانب هم این است که بتوان در آینده نزدیک، به این تعهد اخلاقی جنبه عملی‌تر داد و ترتیبی مقرر نمود که «ملخ» را در کانون‌های اصلی آن از بین ببریم که مبارزه با آنها نتیجه بهتر خواهد داد و درنتیجه مشکل «ملخ دریایی» از بین برود.

در خبر دیگر این روز آمده است که بانک کشاورزی آيين ‌نامه اجرايي بنگاه خالصجات را تصویب کرد.

مفاد این آیین ‌نامه مشتمل بر سه فصل و 25 ماده بود. اين آيين ‌نامه شامل مواردي چون اختيارات و وظايف هيات ‌مديره و بازرسان، امور استخدامي و اختيارات مديرعامل در صدور احكام ترفيع، اضافه حقوق، انتظار خدمت، بازنشستگي و استخدام كاركنان رسمي و غير رسمي، امكان گشايش حساب در بانك ‌ها، نحوه صدور چك، مقررات حاكم بر حسابداري بنگاه و انجام تشريفات مناقصه و مزايده در معاملات خريد و فروش، اجاره، مقاطعه و نظاير آن است.

11 خرداد 1355، انجمن شهر تهران طی جلسه ای در این روز راه ‌های صرف مالیات اتومبیل را مورد بحث و بررسی قرار داد و به تصویب رساند. جراید کشور نیز نوشتند که براساس مصوبه این جلسه قرار است 450 میلیون از مالیات دریافتی انواع اتومبیل در تهران صرف احداث بزرگراه، پل هوایی، ‌مترو، پارکینگ، خرید اتوبوس و آسفالت کردن خیابان ‌ها شود. در انجمن شهر که به ریاست تیمسار نادرخانی و با حضور شهردار پایتخت تشکیل شد، مقرر گردید 11 میلیون تومان برای ایجاد بزرگراه، 40 میلیون تومان برای آسفالت خیابان ‌های جنوب شهر، 20 میلیون تومان برای احداث توقفگاه‌ های اتوبوس شرکت واحد، 25 میلیون تومان برای ترمیم و آسفالت خیابان ‌های شمالی شهر، 40 میلیون تومان برای احداث پل و تونل در تقاطع‌ های شلوغ، 130 میلیون تومان برای خرید اتوبوس ‌های یک و دو طبقه، 35 میلیون تومان برای توسعه و ایجاد تعمیرگاه‌ ها و توقفگاه ‌های شرکت واحد، 10 میلیون تومان برای احداث راه‌آهن شهری (مترو) اختصاص یابد.  در این جلسه «علی سپهر» نایب‌ رئیس انجمن شهر در مورد نامگذاری معابر و تغییر پلاک ‌ها و شماره ‌ها گفت: شهرداری در این زمینه فعال است و شهروندان می‌ توانند با کمیسیون مربوطه همکاری کنند و پیشنهادهای خود را در زمینه تغییر نام‌ های معابر بدهند.

11 خرداد 1357، جریمه ‌های تاخیر پرداخت عوارض اتومبیل (که روز 8 خرداد اعلام شده بود) اجرا شد. چند روز پیش ‌تر اعلام شده بود که جریمه‌ های تاخیر در پرداخت گمرک اتومبیل افزایش می ‌یابد و چنانچه صاحبان اتومبیل‌ های مسافری، ‌ظرف مدتی کمتر از 20 روز از پرداخت سود بازرگانی و حقوق گمرکی و ترخیص اتومبیل خودداری کنند، مکلف به پرداخت جریمه بیشتری خواهند بود که در حال حاضر این جریمه روزی دویست ریال است. پیش از این راهنمایی و رانندگی روز دوازدهم اردیبهشت اعلام کرده بود: جریمه دیرکرد مالیات سالانه اتومبیل‌ های پلاک شخصی تهران که مالیات خود را در سال‌ های 55 و 56 نپرداخته ‌اند، بخشوده شد و صاحبان این اتومبیل‌ ها می ‌توانند با مراجعه به شعب بانک ملی، بدون پرداخت جریمه، برگ تسویه حساب بگیرند. یک بررسی در همین زمینه نشان داده است در 2 سال یاد شده 55 و 56 متجاوز از 100 هزار اتومبیل مالیات اتومبیل خود را نپرداخته ‌اند و شهرداری تهران با این بخشش از 20 میلیون تومان جریمه دیرکرد مالیات اتومبیل صرف ‌نظر کرد تا بتواند مالیات دو سال گذشته را سریع ‌تر وصول کند.

منابع: آرشیو روزنامه دنیای اقتصاد