ماجراي پدر پير و بچه‌هاي حواس‌پرت

فصل جديد ليگ حرفه‌اي بسكتبال آمريكا N.B.A از 6 آبان شروع مي‌شود و بسياري از نگاه‌ها به لس‌آنجلس ليكرز است كه براي اولين بار از 2002 به بعد، اين مسابقات را به عنوان مدافع عنوان قهرماني شروع مي‌كند.

به نوشته جام‏جم؛ البته در اين فاصله زماني، پيراهن‌زردهاي ليكرز در 2 نوبت (2004 و 2008) هم نايب‌قهرمان شده بودند؛ اما پيروزي بر اورلاندو مجيك در ديدارهاي فينال فصل گذشته ليگ طي خردادماه امسال باعث شد آنها پانزدهمين قهرماني خود را آن هم در سخت‌ترين ليگ بسكتبال جهان تجربه كنند و حالا فقط 2 قهرماني كم دارند تا با ركورد بوستون سلتيكز در اين پيكارها مساوي كنند.

بديهي است در اردوي ليكرز سواي كوبي برايانت، بهترين گلزن 10 سال اخير اين تيم، توجه‌ها معطوف به فيل جكسون باشد. وي 65 ساله شده و در 76 سال اخير، ‌انواع و اقسام بيماري‌هاي كهولت سن را تجربه كرده، اما هنوز آن قامت استوار و آن وزن قابل توجه را نگه داشته و همچنان «فيل جكسون» است.

پيروزي در فينال سال گذشته سبب شد جكسون دهمين قهرماني خود را نيز در اين پيكارها در مقام مربي دشت كند كه اين ركوردي جديد براي مربيان در اين ليگ است. او پيشتر، اين ركورد را با 9 مورد قهرماني به طور مشترك با رد ائرباخ، مربي مشهور سابق سلتيكز در اختيار داشت؛ اما حالا از آن نام مشهور هم گذر كرده و يكه و تنها شده است.


حذف فاكتورهاي مزاحم

آينده جكسون چيست؟ كسي نمي‌داند. فقط اين مساله مشخص است كه 3 هفته پيش، تعطيلات تابستاني او كه در ايالت مونتاناي آمريكا جريان داشت، تمام شد و وي به لس‌آنجلس برگشت تا كمپ نهايي تداركاتي تمريني ليكرز را طراحي و اجرا كند. حواشي و مسائلي كه معمولا در اين موقع از سال، از تمركز بازيكنان و اعضاي باشگاه بر اهداف تيم مي‌كاهد، زياد است و جكسون وظيفه خود را حذف اين فاكتورها مي‌داند. مشكلات در ليكرز و بهتر بگوييم عوامل حواس‌پرتي در اردوي اين تيم طي هفته‌‌هاي اخير، اصلا كم نبوده است.

از يك سو اوايل تابستان امسال ران ارتست به ليكرز منتقل شد كه در اختيار داشتن چنين مهاجمي، عالي است؛ اما شخصيت ناآرام وي براي نگران شدن هر مربي و حتي جكسون سرد و گرم چشيده، كفايت مي‌كند. لامار اودو‌م، ديگر مهاجم ليكرز بتازگي ازدواج كرده و طبعا در تمرينات او نيز خلل افتاده است.

كورت رمبيس كه سال‌ها دستيار و مورد اعتماد جكسون بوده، اخيرا از لس‌آنجلس رفته و استادش را تنها گذاشته و بدتر از تمامي آنها، توجه هميشگي تمام تيم‌هاي ديگر و رسانه‌ها به برايانت است كه لحظه‌اي هم كليدي‌ترين بازيكن ليكرز را تنها نمي‌گذارند يا مي‌خواهند او را صيد كنند يا با وي معامله‌هاي تجاري و شغلي انجام دهند و از نامش سود جويند.


چاره‌اي نيست

جكسون آخرين سال قرارداد اخيرش با ليكرز را سپري مي‌كند، اما كسي از او نمي‌پذيرد كه از حالا باب مذاكرات با سران باشگاه با نيت تمديد آن را بگشايد. او بايد مثل پدري دلسوز باشد كه ابتدا زندگي فرزندانش را رتق و فتق مي‌كند و سپس به خود مي‌انديشد.

جكسون در آستانه ماه دوم پاييز مي‌گويد: چاره‌اي نيست. وقتي چندي پيش گفتم بچه‌هايم به رغم بزرگسال شدن عقل درست و حسابي ندارند و كسي بايد باشد تا آنها را مديريت كند نپذيرفتند، اما حالا همان‌ها مي‌گويند كه بايد اين بچه‌ها را دائم راهنمايي كنم. اين كار را طبق معمول براي فصل جديد شروع كرده‌ام.

به رغم كارهاي فني فوق‌العاده و سيلاب گل‌هاي كويي برايانت كه باعث شد وي در 2008 مرد سالN.B.A و فصل پيش آقاي گل اين ليگ شود، ماندگارترين تصوير در اردوي اين تيم در سال‌هاي اخير، تصوير مربي‌ بوده كه در كنار خط حتي حضورش براي آرام و موثر واقع شدن شاگردان او كفايت كرده است.

كمتر كسي مي‌توانست پس از 3 قهرماني متوالي ليكرز در سال‌هاي 2000 تا 2002 و سپس نايب‌قهرماني 2004 و جدا شدن شكيل اونيل زوج ناآرام كوبي و كوچ او به ميامي هيت تيمي را كه به نظر مي‌رسيد به پايان يك سيكل خاص از حياتش رسيده باشد احيا كند، اما جكسون اين كار را انجام داد.

مهم‌تر اين‌كه او بعد از يك فصل (2005) استراحت و تحويل گرفتن تركيبي كه فقط سايه‌اي از ليكرز قدرتمند قبلي در تابستان سال 2006 بود، اين كار را با سيستم‌هاي معمول خود و «سر فرصت» انجام داد. مگر او هماني نبود كه با هوشمندي عجيبي 6 قهرماني شيكاگو بولز در دهه 1990 را پي ريخت؟


ماه دردسرها

جكسون كمپ نهايي تداركاتي تيم‌هاي حاضر در ليگ بسكتبال آمريكا را كه معمولا مهرماه برپا مي‌شود، هميشه بدرستي معدن مشكلات و اين زمان را «ماه دردسرها» خوانده است، وي اين‌بار نيز مي‌گويد: «هميشه غصه‌ام مي‌شود. توقعات و ناآمادگي‌‌‌ها در اين موقع از سال زياد است و بايد يك مشت آدم زياده‌خواه را وادار به بازگشت به فرم سابقشان كنيد؛ آدم‌هايي كه يكي دو ماه از محيط‌هاي مسابقه‌اي به كلي دور بوده و بشدت تنبل شده‌اند. بايد موبايل‌هاشان را جمع و از نشستن دائمي‌شان پاي اينترنت جلوگيري كنم. آهاي كاركن، پاس بده، پرتاب كن، مگر توي مغزشان فرو مي‌رود؟»

اگر ران آرتست انفجاري با عقد قرارداد 33 ميليون دلاري 5 ساله‌اي به استيپلز سنتر آمده تا زوج جديد كوبي باشد، به جبران آن تره‌ور آريزا از اين مكان كه محل انجام بازي‌‌هاي خانگي ليكرز است، رفته و عضو هوستون راكتز شده تا جاي خالي آرتست را در آنجا پر كند و البته غيبت يك ساله يائومينگ چيني را كه همچنان مصدوم و حاشيه‌نشين است، جبران كند.

فيل جكسون با نگاه حرفه‌اي خود مي‌گويد: «روي كاغذ و در ظاهر با آمدن آرتست ما بهتر و قوي‌تري شده‌ايم، اما در اين موارد هيچ اطمينان و هيچ حكم قاطعي وجود ندارد و ممكن هم هست كه كار برعكس شده باشد. مهم نيست كه اسم و رسم آمده‌ها و رفته‌ها چيست، آنچه اهميت دارد هماهنگ شدن نفرات با يكديگر است. آنها بايد با يكديگر كنار بيايند و يكدست شوند. هيچ‌گاه تضميني در اين خصوص از قبل وجود ندارد. يك مربي بايد بنشيند و دقيقا بررسي كند كه آيا بازي شاگردانش صاحب عنصر كليدي وحدت و تركيب آنان داراي حداكثر تعاون و اتحاد رفتاري شده است يا خير و سپس اميد ببندد كه در طول فصل بازيكنان به آرامي به يكديگر بيشتر پيوند بخورند و طوري كنار هم كار كنند كه هيچ‌يك آن را باري بر دوش خود تلقي نكند.»


آغاز دوره‌اي تازه

برآوردهاي فني جكسون درباره آرتست و شاگردان قبلي‌اش به قوت خود بافي است: «در مقام قياس، آرتست ذاتا از آريزا بازيكني تهاجمي‌تر است، ولي آريزا زماني نزد ما آمد و مشغول بازي شد كه ما بازيكني از قماش وي مي‌خواستيم. او يك سد محكم در برابر رقباي ما و تهاجمات آنها هم بود. البته آرتست هم ويژگي‌هاي دفاعي را در بازي‌اش دارد كه بايد براي آن برنامه‌ريزي شود و اين كاري است كه چند هفته است در دستور كارم دارم. به خود او تذكر داده‌‌ام حواسش كاملا روي كارش و تيم متمركز باشد و من كسي نيستم كه حاشيه‌هاي زياد و مطرح شدن بيش از حد او يا سايرين را به دلايل اجتماعي در رسانه‌ها بپذيرم و هيچ‌ نگويم. براي او دوره‌اي تازه و متفاوت با گذشته شروع شده و هر چه سريع‌تر اين را بفهمد، به نفع همگان خواهد بود.»

جكسون مثل يك پدر بر زندگي اودوم هم نظارت داشته است و مي‌گويد ملاحظه ازدواج او را كرده، اما با همان ديدگاه به محض اين كه وي را در كمپ تمريني نهايي ليكرز فاقد نظم و تمركز ببيند، از تركيب ذخيره‌ها هم بيرون خواهد گذاشت و كساني كه طي اين سال‌هاي طولاني با جكسون كار كرده‌‌اند، مي‌دانند كه وي اين كار را خواهد كرد و كسي كه پيشينه رام كردن موجود سركشي مثل دنيس رادمن در شيكاگو را داشته باشد، امثال اودوم را در مشتش دارد.


ساده‌انگاري ممنوع

بازي‌هاي «پيش‌فصل» و مسابقات دوستانه 30 تيم حاضر در N.B.A نيز از 5 مهرماه شروع شد و ليكرز هم به نوبه خود به ميدان آمده اما جكسون صرف‌نظر از نتايج اين بازي‌ها و حتي فراتر از مساله آماده بودن يا نبودن نفراتش به اين چشم داشته كه آيا بازيكنان در قالب‌هاي گروهي لازم فرو رفته و فضاي لازم را در خود هضم كرده‌اند يا نه.

مردي كه مايكل جوردن را در بولز بدل به بازيكن حاكم ليگ و احتمالا برجسته‌ترين بسكتباليست تاريخ كرد، مي‌گويد: «به شاگردانم گفته‌ام اگر دائما اسم و وصف آنها را به دلايل غيرورزشي در رسانه‌ها و يا دائما در حال ارسال پيام روي خطوط اينترنت ببينم، واي به حالشان، نام بازي ما بسكتبال و محيط ما، يك فضاي صددرصد حرفه‌اي و وظايفمان نيز رسيدن به آمادگي كامل در ليگي است كه حتي وقتي در آن در اوج قرار داريد، مثل آب خوردن خواهيد باخت. من اصلا نمي‌خواهم شاگردانم در تمامي 24 ساعت به بسكتبال فكر كنند، اما اگر 10 ساعت از هر روز را در ليكرز مي‌گذرانند، اجازه نمي‌دهم حتي يك دقيقه از آن صرف مسخره‌بازي و ساده‌انگاشتن كارها شود و شما قهرمان نمي‌شويد، مگر اين‌كه ذاتا قهرمان باشيد. من بايد اين خصلت و باور را توي مغز آرتست فرو كنم و فكر مي‌كنم اقداماتم در اين خصوص روي ديگر شاگردانم نيز كاملا موفقيت‌آميز بوده است و اطمينان لازم را از اين بابت در خود حس مي‌كنم.»


آنها ما را مي‌كشند

جكسون كسي را جانشين مستقيم كورت رمبيس، دستيارش كه سرمربي مينه‌سوتا شده، نكرده است. به تصميم وي 2 كمك‌مربي ديگر تيمش وظايف رمبيس و بخصوص تدوين روش‌هاي دفاعي تيم را به‌عهده گرفته و به وي و بازيكنان انتقال خواهند داد. مهم‌تر از آن تركيب ثابت ليكرز و بهتر بگوييم معقول‌‌ترين آرايشي است كه اين تيم مي‌تواند براي فصل پيش‌رو پياده كند و از ديدگاه جكسون اين تركيب از آرتست، پائوگاسول، اندرو باينام، اودوم و البته برايانت شكل مي‌گيرد.

باينام جوان از آسيب‌ديدگي طولاني فصل پيش‌اش رهايي يافته و گاسول اسپانيايي هماني است كه مي‌تواند در روز خوبش هر دفاعي را ساقط كند و كوبي! مگر او تعريف و توصيف هم مي‌خواهد؟ چهره پدرانه ليكرز (جكسون) حرف آخر را مي‌گويد: «فيلم بازي پنجم و آخرمان با اورلاندو مجيك را در فينال سال پيش براي بازيكنان گذاشتم، بازي را 86 - 99 برده بوديم. گفتم چه مي‌بينيد؟ گفتند چقدر خوب حركات حريف را مهار و محدود كرده و دووايت‌هاوارد (ستاره تيم مجيك) را كم‌اثر ساخته بوديم، گفتم خير، ببينيد چقدر دوندگي‌مان كم بوده است. با اين ميزان دوندگي اين فصل ما را خواهند كشت. آيا مي‌فهميد؟.»