جامجهانی جوانان، پارادوکس مرغ و تخممرغ
بعضی مواقع شگفتزده میشوم از اینکه یک نفر همزمان با تعقیب بوکس حرفهای که الفبایش با کلماتی مثل عناوین جهانی و جایگاه هواداری اشباع شده، چگونه میتواند دلمشغولی کسب و کار در فوتبال رقابتی جوانان را داشته باشد.
به نوشته وطن امروز؛ در تئوری، البته کار سختی نیست. فوتبالیستهای جوان عموما از حرص موجود در فوتبال سطح اول مبرا نیستند و همین اشتها آنها را به پیش میبرد. از طرف دیگر هواداران فوتبال در سراسر جهان هم مدام حرص دانستن این را دارند که چه اتفاقی در راه است؟
پس طبیعی است که فکر کنیم این یک رابطه برنده- برنده است. اما در این صورت چگونه رقابتی مثل جام جهانی زیر 20 سالهها که جمعه گذشته در مصر پایان یافت کمتر رغبتی را برمیانگیزد. این 2 دلیل به هم پیوسته دارد: یکی زمانبندی و دیگری شرکتکنندگان. فیفا این رقابتها را در گوشه و کنار جهان با تقویمی تقریبا رندوم میچرخاند.
در 5 دوره اخیر جامجهانی جوانان، 2 بار بازیها در تابستان، یکبار در بهار، یک بار در زمستان و یک بار هم در پاییز برگزار شدهاند. هر کس با آشنایی سطحی نسبت به پخش تلویزیونی یا برنامهریزی مناسبتی به شما خواهد گفت که تداوم شرط مقدم یک برنامهریزی درخور است. با این وصف برگزاری بازیهای مصر 2009 از اواخر سپتامبر (تا اواخر اکتبر) پیامدی ناخوشایند و البته قابل پیشبینی داشت؛ اغلب بازیکنان آتیهدار در خانههایشان ماندند.
بیرون از ترکیب تیم زیر 21سالههای انگلستان، 12 بازیکن هستند که هنوز منتظر نخستین بازی رسمی لیگی در دستههای مختلف هستند و در این میان سم بلداک از میلتون کینس دانسی تنها کسی بود که فصل گذشته جایگاهی ثابت در فوتبال باشگاهی داشت.
روی کاغذ انگلستان میتوانست تیمی متشکل از بازیکنان آتیهداری مثل جیمز تامکینز، کیه ران گیبز و جک رادول را بفرستد اما در عوض اینها در خانه ماندند، همانطور که استعدادهای آلمانی مثل توماس مولر، مارکو مارین، هولگر بادستابلر و جوانان مستعد ایتالیایی مثل داویده سانتون، ماریو بالوتلی، فدریکو ماکدا و آلبرتو پالوشی چنین کردند.
درباره آرژانتین و برزیل داستان کاملا متفاوت بود، همینطور اسپانیا که مثلا سرخیو آسنخو گزینه اول سنگربانی اتلتیکو مادرید را همراه خود کرده بود. اما از این واقعیت گریزی نیست که در جام جهانی جوانان مصر مثل اغلب دورههای پیش، ستارههایی بسیار کمتر از آنچه انتظار میرفت ظهور کردند.
سپ بلاتر، رئیس فیفا در اینباره گلایه دارد: «این درست نیست که باشگاههای بزرگ اروپایی به بازیکنان جوانشان که در ترکیب تیم اصلی هم نیستند مرخصی نمیدهند. بهتر است که به آنها اجازه دهند در دومین رقابت جهانی بزرگ شرکت کنند تا اینکه در خانه خودشان را کنار نیمکت گرم کنند». بلاتر پر بیراه هم نمیگوید، اگرچه او به جدیت حقیقی بیشتری در این رابطه نیاز دارد.
اول از همه باشگاهها بهخاطر درگیری در لیگهای فوتبال بهترین بازیکنانشان را به مصر نفرستاده بودند و این معضلی بسیار مهم است چون سرمربی تیم هرگز نمیداند مثلا چه موقع به مهاجم خوش آتیه تیم پایهاش در تیم اصلی نیاز پیدا میکند. دوم اینکه این رقابتها آنقدرها هم که آقای بلاتر میگوید اهمیت ندارد و خود این عامل که باشگاهها بهترین جوانانشان را به جام جهانی جوانان نمیفرستند از اهمیتش میکاهد.
حالا کجا این تسلسل مرغ و تخممرغی شکسته میشود؟ شاید راهحل این باشد که آن را در تابستان که دنیا برای تماشای این مسابقات فراغت کافی دارد برگزار کنند. راه حل دیگر یکدست کردن رقابتهای جوانان در تمام قارههاست. اینکه یوفا رقابتهای زیر 21سالهها را برگزار کند و بقیه دنیا رقابتهای زیر 20سالهها را هیچ معنایی ندارد.
هر کنفدراسیونی فقط خودش را میبیند بدون اینکه احترامی برای تقویم دیگران قائل باشد. رقابتهای قهرمانی زیر 21 سالههای اروپا در ماه ژوئن در سوئد (وسط تابستان) برگزار میشود و 3 ماه بعد که چه بسا خیلی از ستارههای جوان اروپایی 21 سال تمام خواهند داشت تازه جام جهانی زیر 20سالهها در اواسط پاییز در مصر آغاز ميشود. این چه هماهنگی است؟
منطق میگوید جام ملتها و جام جهانی در سطح جوانان هر 4 سال یک بار برگزار شود اما آن وقت بازیکنی 17 ساله که به فرض به این جامجهانی دعوت نشود برای جامجهانی بعدی دیگر خیلی مسن شده است. برای همین هم هست که رقابتها در سطح جوانان به صورت بیينال (هر 2 سال یک بار) برگزار میشود. پسراهحل میانه این است که رقابتهای قهرمانی جوانان اروپا (و معادلهایش در دیگر قارهها) را به همان سال برگزاری جام جهانی و جامهای ملتهای بزرگسالان موکول کنیم.
حتما میگویید در این صورت با تورنمنتهای بزرگتر تداخل خواهد داشت اما اگر مثلا این رقابتها در آخرین ماه بهار (ماه مه) یعنی درست پیش از آغاز رقابتهای مشابه بزرگسالان برگزار شود چطور؟ درباره جام جهانی زیر 20 سالهها هم بهتر است آن را در تابستان سالهای زوج برگزار کنند و برای آن یک برنامهریزی تجاری مناسب انجام دهند.
آنوقت دیگر این همه تورنمنت بیمحل نخواهیم داشت و هواداران فوتبال میدانند که چه زمانی باید برای لذت بردن از تماشای ستارههای فردا آماده شوند. به اینها اضافه کنید ستارههایی را که در صورت تداخل نداشتن رقابتها با فصل باشگاهی فرصت عرضاندام پیدا میکنند.
