دو تومانی سال 50 پارسال هزار تومان شد

در حالی که حجم نقدینگی در 37 سال گذشته 6424 برابر شده، شاخص تورم به قیمت پایه سال 1361 از عدد 6/20 در سال 1350 به 9550 در پایان اسفند 87 رسیده و طی این مدت 464 برابر شده است. براساس گزارش های بانک مرکزی از شاخص تورم (CPI) و تنزل کاهش ارزش ریال طی چهار دهه گذشته، قدرت خرید یک هزار تومانی که در سال 1350 برای اولین بار چاپ شده در سال 1387 به 21 ریال به ارزش سال 1350 کاهش یافته است. یعنی قدرت خرید 1000 تومان در سال 1387 معادل 21 ریال در سال 1350 است. همچنین میانگین دریافتی یک کارمند که در سال 1350 معادل 750 تا 1000 تومان بوده است در سال 1387 باید 464 برابر شود تا قدرت خرید خود را حفظ کند.

به نوشته سرمایه، به عبارت دیگر، دریافتی 750 تومانی سال 1350 در سال 1387 باید به 348 هزار تومان و دریافتی 1000 تومانی سال 1350 در سال 1387 باید به 464 هزار تومان افزایش یابد تا بتواند قدرت خرید خود را بر مبنای شاخص تورم و محاسبه افزایش قیمت کالاهای مصرفی حفظ کند. البته برخی کارشناسان، با اشاره به عدم محاسبه رشد قیمت برخی دارایی ها مانند زمین، مسکن، ارز، طلا، ارزش سپرده های بانکی و... معتقدند این شاخص نمی تواند تمام تحولات قدرت خرید را در 37 سال گذشته به خوبی نمایان سازد. با توجه به آمار ارائه شده از سوی بانک مرکزی طی 37 سال گذشته و از سال 1350 که اسکناس یک هزار تومانی (10000 ریالی) در ایران منتشر شد تا پایان اسفندماه 1387، حجم نقدینگی از 29 میلیارد و 600 میلیون تومان به 190 هزار و 136 میلیارد و 600 میلیون تومان افزایش یافته است. طی این دوره شاخص CPI (تورم بر پایه سال 1361) از 6/20 به 9550 افزایش یافته و ارزش هر قطعه اسکناس یک هزار تومانی (100½1361) براساس شاخص تورم از 10000 ریال در سال 1350 به 21 ریال در پایان اسفندماه 1387 تنزل یافته و قدرت خرید آن 464 برابر کاهش پیدا کرده است.

با توجه به افزایش سطح قیمت ها طی سال های 1350 تا پایان 1387، تحت ثبات سایر شرایط (با توجه به اجزای شاخص قیمت ها، سطح درآمد سرانه، نحوه توزیع درآمد و...) و حجم تولید ناخالص داخلی کشور که طی این مدت حدود 3567 برابر افزایش یافته (بر حسب قیمت های جاری) و از 94 میلیارد و 120 میلیون تومان به 335 هزار و 576 میلیارد و 600 میلیون تومان رسیده است. در حال حاضر اسکناسی که بتواند قدرت خرید یک هزار تومانی سال 1350 را داشته باشد باید به طور بالقوه ارزشی معادل 464 هزار تومان داشته باشد.

از سوی دیگر در سال 1350، براساس شاخص مزد پرداختی به کارکنان صنایع مختلف، به طور میانگین ماهانه حقوق پرداختی به یک کارگر معادل 7500 ریال و در بخش دولتی پرداختی به یک نفر معلم معادل یک هزار تومان بود که در مقایسه با بالاترین اسکناس منتشرشده در آن دوران و حفظ قدرت خرید آن در پایان سال 1387 و قانونی بالقوه آن باید میانگین ماهانه حقوق پرداختی به یک کارگر و یک کارمند به ترتیب برابر با 348 و 464 هزار تومان باشد.

افزایش 9529 واحدی شاخص تورم برابر نماگرهای بانک مرکزی شاخص تورم بر پایه قیمت های سال 1361 از 6/20 در سال 1350 به 5840، 6400 ، 7900 و 9550 واحد در سال های 1384 تا پایان 1387 بالغ شده و در 37 سال مورد بررسی 9529 واحد افزایش داشته است.

464 برابر شدن قیمت ها برابر نماگرهای بانک مرکزی و برپایه سال 1361 قیمت کالا و خدمات مصرفی خانوار طی سال های 1384 تا پایان اسفندماه 1387 و نسبت به سال 1350 به ترتیب سال 283 ، 310، 383 و 464 برابر شده است.

کاهش ارزش هر یک هزار تومانی به 21 ریال برابر نماگرهای بانک مرکزی ارزش هر هزار تومانی بر پایه قیمت های سال 1361 نسبت به سال 1350 و طی سال های 1384 تا پایان 1387 به ترتیب سال به 35 ، 32 ، 26 و 21 ریال کاهش یافته است.

تنزل 78/99 درصدی ارزش ریال برابر نماگرهای بانک مرکزی ارزش هر ریال بر پایه قیمت های سال 1361 و براساس قدرت خریدی که در سال 1350 داشته در سال های 1384 تا پایان 1387 با افت 65/99، 68/99 ، 74/99 و 78/99 درصدی روبه رو بوده است.

348 هزار تومان متوسط حقوق دریافتی هر کارگر در سال 87
برابر نماگرهای بانک مرکزی و با در نظر گرفتن متوسط 7500 ریالی حقوق دریافتی هر کارگر در سال 1350 و پایه قراردادن قیمت های سال 1361 (100½1361) حقوق دریافتی هر کارگر در سال های 1384 تا پایان اسفندماه 1387 و به ترتیب سال باید برابر باشد با 21225000 ، 2325000، 2872500 و 3480000 ریال، در این صورت هر کارگر قدرت خریدی برابر با سال 1350 خواهد داشت.
464 هزار تومان متوسط حقوق دریافتی هر کارمند در سال 87
برابر نماگرهای بانک مرکزی و با در نظر گرفتن متوسط یک هزار تومانی حقوق دریافتی هر کارمند در سال 1350 و پایه قراردادن قیمت های سال 1361
(100½ 1361) حقوق دریافتی هر کارگر در سال های 1384 تا پایان اسفندماه 1387 و به ترتیب سال باید برابر باشد با 2830000 ، 3100000، 3383000 و 4640000 ریال، در این صورت هر کارمند قدرت خریدی برابر با سال 1350 خواهد داشت.