آیا حسن روحانی خود را برای کمک به جریان احمدی نژاد آماده می کند؟

برای بسیاری از فعالان سیاسی هنوز این پرسش پاسخ داده نشده است که چگونه هشت سال پس از دوران اصلاحات، دولتی مانند دولت احمدی نژاد قدرت گرفت و مردم به چنان تفکری اقبال نشان دادند و شخصی چون احمدی نژاد را در صدر جمهوریت نظام سیاسی کشور نشاندند.

به گزارش «تابناک» در آن سال ها، یعنی سالهای ابتدایی دهه هشتاد، که مصادف با دور دوم ریاست جمهوری سید محمد خاتمی بود، تحلیل هایی وجود داشت که تعدیل های اقتصادی زمان ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی و امتداد آن در قالب اصلاحات اقتصادی در دولت سید محمد خاتمی، به «گروه های فاقد امتیاز» که طیف وسیعی از جامعه را شامل می شد، آسیب های جدی وارد کرد.

تلاطم های اقتصادی ارزش دارایی های ناچیز آنان را آنقدر تقلیل داد که این افراد فاقد امتیاز در جاهایی فقط توانایی امرار معاش داشتند و در بخش هایی نیز حتی چنین توانایی نداشتند. این در حالی بود که وضعیت شاخص های کلان اقتصاد کشور به ویژه رشد اقتصادی در دوران اصلاحات شاخص های مثبتی را دارا بود و شاید گزاف نباشد که گفته شود، دوران اصلاحات یکی از فصل های درخشان اقتصاد ایران در پس از انقلاب اسلامی بود؛ با وجود این، گروه ها و طبقات فاقد امتیاز در این دوران، آثار این رشد اقتصادی را در بهبود وضعیت معاش و رفاه زندگی شخصی هیچ گاه حس نمی کردند.

بنا بر این گزارش، البته منظور از «گروه های فاقد امتیاز»، فقط تهی دستان و حاشیه نشینان شهری یا روستایی نیستند، بلکه این گروه شامل دانشجویان، معلمان و برخی از افراد طبقه متوسط بودند که احساس می شد در فرایند بهبود اقتصادی توانایی تأمین نیازهای فوری زندگی خود و خانواده هایشان را به دست نیاورده اند.

حقیقت این است، «گروهای فاقد امتیاز»، نمی توانند ایدئولوژیک باشند، آنان به هر شکل خاص ایدئولوژی چه ایدئولوژی دولت و چه مخالفان بی رغبت اند. این گروه ها علاقه شان مستقیم متوجه گروه ها یا برنامه هایی است که نیاز فوری آنان را پاسخ دهد. البته این بدین معنا نیست که افراد فاقد امتیاز به برنامه ریزی دراز مدت بی علاقه اند، ولی به هر صورت، علاقه آنان به ادامه حداقل ضروریات زندگی شان، بر فکر کردن به آینده ای که ممکن است عمر آنان و فرزندانشان به آن نرسد، اولویت دارد.

در چنین فضایی پس از دوران اصلاحات، احمدی نژاد به نمایندگی از طیف وسیعی از افراد فاقد امتیاز، رو در روی کاندیداهایی قرار گرفت که همه آنان گروه ها و طبقات دارای امتیازات مختلف سیاسی و اجتماعی را نمایندگی می کردند! طبیعی بود که این طیف گسترده فاقد امتیاز، حتما این تمایل را در خود داشت که پس از سال ها حاکمیت افراد دارای امتیازات مختلف، کسی را بیازماید که خود را عمدتا نماینده طبقات فاقد امتیاز معرفی می کرد و تأمین نیازهای فوری آنان را بر بحث های گاه بی حاصل اقتصاددانان متعارض در دولت های پیشین، ترجیح می داد؛ نکته اینکه این افراد، عموما به ایدئولوژی احمدی نژاد کاری نداشتند!

این طبقه «فاقد امتیاز»، امروز از یک سو از سال های ابتدایی دهه هشتاد هم گسترده تر شده و نیازهای فوری دارد که تأمین نشده است و از سوی دیگر در دولت کنونی، عمده افراد، متعلق به گروه ها و جریانات دارای امتیاز گوناگون هستند! بحث های حقوق های نجومی و دفاع گاه گاه دولتی ها از این نجومی بگیران، ممکن است افراد فاقد امتیاز را بیش از گذشته، به ایجاد تغییر در دولت، مصمم کند.

می توان گفت، حرکت کلی دولت حسن روحانی و ادامه محرومیت افراد فاقد امتیاز از تأمین نیازهای فوری زندگی شان، پتاسیل این را دارد که گروه های فاقد امتیاز، تحرک جدی در حد تغییر دولت انجام دهند. اگر این گروه ها بتوانند کاندیدایی که طبقه شان را نمایندگی کند، بیابند، کار دولت روحانی سخت خواهد شد! بعید هم نیست چنین کاندیدایی در قالب تفکری هم چون احمدی نژاد خودش را نمایان کند.
ادامه دارد...