همه کمبودها از بیماریهای کهنه تا حواشی مسکوت
روز ملی دامپزشکی فرا رسید و آسیبشناسی نقاط ضعف و کمبود بهترین راهکار برای ارتقاء و پیشرفت ساختار بهداشتی و قرنطینهای در راستای داشتن تولیدی با کیفیتتر و سالمتر است چرا که زحمات و تلاشهای دامپزشکان بر هیچ کسی پوشیده نیست اما گاهی برخی مشکلات سبب میشود تا این سختی و مشقات دیده نشود.
به گزارش ایسنا، تأمین بهداشت، سلامت و فراهم کردن رفاه دام، کنترل، پیشگیری و مبارزه با بیماریهای دامی، تأمین و تضمین بهداشت و سلامت فرآوردههای دامی و از همه مهمتر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای مشترک انسان و دام جزو مهمترین وظایف و اهداف تاسیس سازمان دامپزشکی است که دامپزشکان ایران نیز ۱۴ مهر ماه هر سال را به عنوان روز ملی دامپزشکی به نام خودشان ثبت کردهاند اما علی رغم اینکه تلاشها و زحمات دامپزشکان بر هیچ کس پوشیده نیست بهتر است آسیب شناسی مناسبی از وضعیت و ساختار دامپزشکی ایران داشته باشیم تا شاید برای اصلاح آن راهکاری در نظر گرفته شود.
بیماری ۱۵ ساله همچنان دستبه گریبان میگوی ارزآور ایرانی
میگو یکی از محصولات شیلاتی صادراتی ایران است که بیش از دو دهه تلاض پرورشدهندگان و تولید کنندگان این محصول سبب شده تا آوازه میگوی ایرانی به بسیاری از نقاط جهان از خاورمیانه و آسیای میانه تا اروپا و آمریکا برسد اما این گونه آبزی کوچک اما با ارزش که سالانه ارزآوری بالایی برای کشور به ارمغان میآورد بیش از ۱۵ است که با بیماری خانمانسوزی به نام لکه سفید میگو دست و پنجه نرم میکند و بخش قابل توجهی از آن از بین میرود.
گرچه این بیماری در بسیاری از کشورهای تولید کننده این محصول وجود دارد و به گفته رئیس سازمان دامپزشکی لکه سفید میگو و دیگر بیماریها باید در کنار تولید مدیریت شود و قابل ریشهکنی نیست اما باید به این نکته توجه کرد که کشورهای پیشرویی مانند ویتنام، تایلند، اکوادور که سردمداران تولید میگوی پرورشی در جهان هستند نیز با این بیماری آشنایی دارند و حتی در سالهای ابتدایی ورود این بیماری به کشورشان حتی تولید میگو به نصف قبل از شیوع و بروز لکه سفید رسیده است اما در سالهای پس از آن با مدیریت صحیح تولید این محصول از مزارع پرورشی تا بازار موفق به جبران خسارتهای سالهای تیره گذشتهشان شدهاند و در آیندهای نزدیک تولید میگوی خود را جانی تازه بخشیدهاند.
اما بیماری لکه سفید میگو در ایران ۱۵ سال است که وجود دارد و هر گاه در مزرعهای شیوع پیدا کرده به سرعت اطراف خود را نیز در برگرفته و حجم بالایی از تولید را از بین برده است که شاهد این مدعا سال گذشته است و با وجود اینکه در سال ۱۳۹۳ سازمان دامپزشکی اعلام کرد سال ۱۳۹۴ تولید میگو را تضمین میکند که اثری از بیماری لکه سفید میگو نباشد یا در صورت بروز به گونهای آن را کنترل میکند که تولید میگو پابرجا بماند، چنین اتفاقی نیافتاد و باز هم لکه سفید میگو میهمان مزارع میگو شد و این بار به جای چابهار حدود نیمی از تولید میگو استانهای خوزستان و بوشهر را نابود کرد.
البته مسئولان سازمان دامپزشکی مقصر شیوع مجدد این بیماری را برخی پرورشدهندگان و تامین کنندگان لارو و خوراک آلوده بخش خصوصی به صورت قاچاق می دانستند اما امسال هم این بیماری همچنان گربیان خوزستان و بوشهر را گرفته و علیرغم اینکه مهدی خلج - رئیس سازمان دامپزشکی - اعلام کرد که بیماری لکه سفید میگو در سال جاری تنها در دو استخر پرورشی در بوشهر و چوئبده آبادان بروز یافته و از گسترش آن جلوگیری خواهد شد، هر چه روزها و هفتهها از انتشار این خبر میگذشت تعداد استخرهای پرورشی آلوده در این دو استان بیشتر شد و از دو استخر به ۱۵ استخر و سپس به ۳۶ استخر در روز گذشته رسید که باید دید این بیماری امسال چه تلفاتی از میگوی ارزآور ایرانی گرفته است؟
کمبود واکسن تببرفکی و هشدار برای شیوع بیماری تب برفکی در زمستان
یکی دیگر از بیماریهایی که سالانه حجم قابل توجهی از دامهای کشور را در معرض خطر قرار می دهد و دامپزشکان هم با واکسینه کردن از شیوع و گسترش آن جلوگیری می کنند، تب برفکی است که میتواند با انتقال به انسان سلامت شهروندان را به مخاطره بیاندازد و که البته داستان ادامه دار این بیماری نیز سالانه هزاران راس دام سبک و سنگین را قربانی خود می کند و بدهیهای سازمان دامپزشکی به دامداران را بیشتر! که به گفته برخی دامپزشکان بخش خصوصی نشان میدهد میزان و گستردگی واکسیناسیون علیه این بیماری به اندازهای که باید باشد نیست یا شاید واکسنهایی که تولید و وارد میشود اثرگذاری که باید را ندارند.
اما امسال قصهی تب برفکی واکسیناسیون علیه این بیماری کمی متفاوتتر از سال گذشته شده است و از سازمان دامپزشکی از همان ابتدای سال نسبت به کمبود واکسن تب برفکی هشدار داد؛ داستان ازاینجا شروع شد که رئیس موسسه رازی اعلام کرد که به دلیل ارتقاء واکسنهای تب برفکی برای مقابله با س
حمید کهرام - رییس موسسه واکسن و سرمسازی رازی – در این باره به ایسنا گفت: از ابتدای سال گذشته با درخواست سازمان دامپزشکی و وارد شدن سویههای جدید بیماری تب برفکی واکسن این بیماری از نظر کیفی ارتقاء پیدا کرد که ناگزیر تولید این واکسن نصف شد، اما علیرغم هماهنگیهای صورت گرفته در این راستا با سازمان دامپزشکی برای افزایش واردات واکسن تب برفکی، این واردات صورت نگرفت و باید پرسید که چرا در زمان مقرر (تیرماه ۱۳۹۴) واردات واکسن تب برفکی انجام نشده است.
حالا که چندین ماه از این مسئله میگذرد رئیس سازمان دامپزشکی به جای اینکه علت تاخیر در واردات واکسن تببرفکی را که عاملی برای کاهش واکسیناسیون است، اعلام کند، نسبت به شیوع بیماری تب برفکی در فصل سرما و زمستان هشدار میدهد.
کشمکشهای بین سازمانی و ناتوانی در اقناع
یکی دیگر از مشکلاتی که سازمان دامپزشکی برای برقراری ارتباط با دیگر سازمانهای متولی دارد این است که نمیتواند در مسائل و مشکلاتی به وجود میآید، اقناع را در فرآیند رایزنیهای بین سازمانی صورت دهد که میتوان به پروندههای بسیاری از خمیر مرغ تا پالم و ... اشاره کرد.
به عنوان مثال میتوان به اختلاف نظرهای گذشته بین سازمان دامپزشکی و وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و صنعت و معدن و تجارت وسازمانهای نظارتی مانند سازمان استاندارد و غذا و دارو در زمینه خمیر مرغ اشاره کرد چرا که سازمان دامپزشکی همواره اعلام می کرد که مراکز تولید خمیر مرغی که تحت نظارت سازمان دامپزشکی هستند هیچ مشکلی ندارند و دو سازمان متولی دیگر مصرف آن در فرآوردههای گوشتی را غیر مجاز و ممنوع اعلام میکردند که البته علی رغم گذشت ماهها از این مسئله و کشمکش نه سازمان دامپزشکی و نه دو سازمان دیگر اعلام نکردند که تکلیف تولیدکنندگان فرآوردههای گوشتی چیست و آنها سوسیس و کالباس مورد نیاز بازار را باید از چه چیزی تولید کنند و به نظر میرسد پرونده خمیر مرغ همچنان باز است.
البته چنین اختلاف نظرها و حواشی در حوزههای دیگری مانند روغن پالم هم وجود داشته و دارد اما اینها تنها نمونهای از نقاط ضعف و مشکلات بخش دامپزشکی است که به نظر میرسد باید بیش از پیش به آن توجه کرد و در این روز دامپزشک همه این جامعه و خانواده از دانشجویان دامپزشکی تا دامپزشکان شاغل و مسئولان دستگاههای متولی باید به این مسائل توجه کنند و برای حل این مشکلات راه حلی بیاندیشند که به عنوان مثال میتوان به تعداد بالای دانشکدهها و فارغ التحصیلان رشته دامپزشکی و گرایشهای مرتبط با این رشته در کشور اشاره کرد که البته به نظر میرسد این مشکل دقیقا با کمبود نیروی انسانی در بخشهای مختلف کشاورزی به ویژه حوزههای مختلف دامپزشکی مطابقت دارد و میتوان با تدبیری ساده و البته به شرط تامین اعتبار این مشکل را برطرف کرد.
