سرنوشت نامعلوم سيستم عامل ملي
طي سالهاي گذشته و با آغاز پروژه لينوكس ملي همواره اين اظهار اميدواري وجود داشت كه با اجراي اين پروژه بتوانيم در چند سال آينده سيستم عاملي ملي مطابق با نيازهايمان ايجاد كنيم و انحصاري كه اكنون درباره سيستم عامل ويندوز وجود دارد را از ميان برداريم اما از نقاط قوت و ضعف اين طرح، هزينهها و يا وقتي كه براي اجراي آن به درست يا غلط صرف شده كه بگذريم اين سوال وجود دارد كه تا چه ميزان در اين راستا موفق عمل شده و چرا تاكنون خبر موثقي درباره آخرين وضعيت، موفقيت يا شكست پروژه اعلام نشده است؟
به گزارش ايسنا فنآوري اطلاعات امروزه به عنوان ابزاري زيرساختي براي قلمروهاي اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي بوده و رويكرد اصلي برنامهي مصوب دولت، توسعهي كاربردي فنآوري اطلاعات است. در اين ميان سيستم عامل مانند روح در ميان مجموعههاي سخت افزاري و نرمافزاري به شمار ميرود كه در صورت فقدان آن، كاركرد تك تك اين مجموعهها، منظور اصلي ما را جواب نخواهد داد.
اينكه ايران هنوز عضو پروتكل رعايت كپيرايت نيست و بخشي از خريدها و استفادهها در حوزه نرمافزاري به طور غيرمجاز كپي ميشود و اينكه رعايت نشدن كپي رايت باعث شده كه بعضا نرمافزارهاي داخلي به طور جدي توليد نشده و به فروش نروند جاي بحث مجزا دارد اما به عقيده كارشناسان در صورتي كه روند استفادهي بينالمللي را دنبال كنيم و به دنبال نرمافزارهاي سيستم عامل شبكه پيش برويم، عضو يك ساختار پيكربندي شدهي واحد خواهيم شد.
افزايش توليد دانش مربوط به سيستم عامل مقوله مهمي است چراكه توسعهي سيستم عامل در اندازههاي ملي و بينالمللي كمك بسيار موثري در زمينهي حفظ منافع و ارتقاي سطح ملي خواهد بود.
بسياري از كشورهاي جهان از قبيل آلمان، انگلستان، چين، كره و ژاپن، سيستمهاي عامل خود را بهسمت لينوكس انتقال داده و به بوميسازي آن پرداختهاند و حتي استفاده از اين سيستم عامل در مدرسههاي اين كشورها در حال گسترش بوده و با برنامهيي مشخص به تربيت افراد آشنا با اين سيستم عامل مشغولند
در ايران نيز بنا به اين ضرورتها بود كه طرح ملي لينوكس فارسي يا طرح ملي نرمافزارهايآزاد/متنباز تعريف و گامهايي در اين جهت برداشته شد اما متاسفانه با گذشت زمان، گويا اهميت و هدفهاي متعاليمانند امنيت، استقلال و خوداتكايي در حوزهي فنآوري اطلاعات، ايجاد تنوع نرمافزاري و جلوگيري از مونوپولي و بوميسازي مطابق با نيازهاي محلي، انتقال فنآوري و توسعهي صنعت داخلي و درنهايت، منافع مالي بلندمدت بهدليل مسائل رعايت قانون كپي رايت و عضويت در سازمان تجارت جهاني (WTO) و رفع مشكلات پايهاي زبان فارسي در نرمافزارهاي متن باز پركاربرد، بهويژه در سيستم عامل لينوكس كه در به سرانجام رساندن اين طرح انديشيده شده بود به فراموشي سپرده شده است.
مقوله سيستم عامل در فضاي مجازي در اين ميان دو موضوع سيستم عامل بومي و آموزش سيستم عامل در ايران موضوعات پر اهميتي هستند و تا كنون با اجراي پروژههايي كه در زمينهي ايجاد سيستم عامل ملي كشور ارائه شده و اين اميدواري وجود داشته كه انحصار سيستم عاملهايي مانند ويندوز كه از خارج از اختيار كشورمان است، شكسته شود. اما ظاهرا هنوز نتيجه قابل قبولي در اين بخش از سوي مسوولان امر اعلام نشده است.
از مدتها قبل شوراي عالي انفورماتيك، براي تدوين يك سيستم عامل ملي در محيط فارسي برنامهريزي كرده بود. "سيستم عامل ملّى" نامى بود كه درست يا غلط از سوي اين شورا بر روى سيستم عامل «لينوکس» گذاشته شد و پروژه به رهبرى ICT پيشرفته دانشگاه صنعتى شريف در سال 1379 کليد زده شد و قرار شد تا با بودجه ميليارد توماني در نظر گرفته شده تا پايان سال 1384 جايگزين سيستم عامل «ويندوز» شود!!!
پس از بررسيهاي به عمل آمده اعلام شد سيستم عامل Linux كه سيستم عاملي باز محسوب ميشود، اين قابليت را دارد كه با فارسي سازي به صورت يك سيستم عاململي مطرح شود، كه همراه با آن بايد برنامههايي كاربردي همچنين ابزاري براي برنامهنويسي در محيط فارسي آماده ميشد .
دستاندركاران معتقد بودند كه خوشبختانه در سيستم عامل لينوكس عدهاي زيادي كار كردهاند و به جهت خاصيت باز بودن اين سيستم عامل، كليهي اطلاعات در اختيار همگان نيز قرار ميگيرد.
در اين پروژه مديريت نظارت فعاليتهاي عمومي به موسسهي فنآوري اطلاعات و ارتباطات پيشرفتهي شريف واگذار شد و آنها نيز تمامي فعاليتهايي كه بايد در اين قالب انجام شود را استخراج و ارزيابي كردهاند و پروژههايي كه بايد در اجراي اين هدف انجام شود را به تدريج عنوان كردند اما اكنون دستاندركاران بايد پاسخ بدهند كه چرا هدف طرح كه جايگزيني سيستم عامل ملي به جاي ويندوز و شكست انحصار در اين حوزه بوده محقق نشده است.
واقعا این خبر الان باید اعلام بشه؟؟؟×
بدون شک مسئولین دولتی ما در این زمینه تعلل کرده اند ، ما سالیان سال است که منتظر چنین اتفاقی هستیم اما مثل اینکه سیستم عامل ملی فقط به یک اسم تبدیل شده و هیچ کار بزرگی برای ترویج این سیستم عامل قدرتمند انجام نشده ، و این واقعیت از آنجا بیشتر مشخص میشه که کل کاربران این سیستم عامل در کشور ما نزدیک به صفر درصد و کاربران ویندوز نزدیک به 99 درصد است!!!
×
به فکر باشیم که فردا دیر است!
متاسفانه موسسه فن آوري اطلاعات و ارتباطات پيشرفته شريف صرفا بخش عظيمي مستندات ارائه نموده و از اجراي اين سيستم عامل و برنامه هاي كاربردي قابل بهره برداري در آن خبري نيست! همین الان هم سیستم عامل های متن باز زیادی تو دنیا هستند که بر پایه لینوکس بنا شدن این همه هم شلوغش نکردن (شاید نیازی به جذب بودجه میلیاردی از بیت المال نداشتن) که میتونن برای جایگزینی با ویندوز بکار برن! راستی سیستم عامل ملی من رو یاد پروژه خنده دار اینترنت ملی انداخت، بد نیست خبری هم از اون بگیرین! اولاً هیچ انحصاری در سیستم عامل وجود ندارد. شما همین الآن می توانید یک نسخۀ لینوکس را مجانی دانلود کنید و نصب کنید.ثانیاً ملی سازی لینوکس اصولاً از ابتدا یک هدف غیر واقعی بوده است، زیرا خود لینوکس قابلیت فارسی نویسی دارد و اگر هم کم و کاستی در نرم افزارهای پردازش متن وجود داشته باشد، قابل اصلاح است.
از نظر امنیتی نیز حفره های نسخه های موجود قابل شناسایی و ترمیم است. لذا از ابتدا اصولاً نیازی به بازتولید کامل چیزی که تمام و کمال موجود است وجود نداشته.
اجازه دهید مثالی بزنم. فرض کنید شما یک ساختمان دارید که X آن را ساخته است. حالا شما حسادت می کنید و دوست دارید ساختمانی باشد که شما آن را ساخته باشید. ساختمان موجود را آجر به آجر باز می کنید، بعد دوباره عین همان را می سازید. حالا ساختمانی دارید که ملانصر الدین آن را ساخته است.
تنها کاری که دوستان شریفی کرده اند این است که سعی کرده اند کل برنامه لینوکس را تحلیل کنند، و وقتی تاحدودی توانستند، هیچ! بیت المال را حرام کرده اند. به همین سادگی.
بخاطر اینکه هم طرح از اساس غلط بود و هم ةدم های متخصص کشور همه در خارج زندگی می کنند و کسانی که پروژه رو بدست گرفتند اینکاره نبودند مشکل که برای همچنین طراحی هست به این دلیل می باشد که کسانی که روی یک طرح کار می کنند دوام شغلی یا بهتر بگویم امینت شغلی ندارند با تغییر یک مدیر کل سیستم به هم می ریزد و طرح هم کم کم به فراموشی می رود خدا را هزار بار شاكريم كه شركت ميكروسافت ايراني نبوده و در ايران نيست 
عزبر برادر مثل اینکه شما در ایران زندگی نمیکنی، همه این طرحها برای به جیب زدن این پولهاست نه سیستم عامل و حامل. کسی که تکنولوژی مربوطه را تولید می کند سیستم عامل آن را هم تولید میکند. لینوکس یک سیستم خارجی است. از کجا ملی شد؟ شما که میدانی خیلیها از این طرحهای دهن پر کن به نان نوایی رسیده اند و میرسند. به قول شاعر وزن و ولش کن قافیه را بچسب.