نتیجه روز رأی اعتماد چه خواهد بود؟

در هفته جاری و در جریان رأی اعتماد به وزرای پیشنهادی آقای احمدی‌نژاد، مجلس هشتم مهمترین آزمون خود از زمان تشکیل تاکنون را پشت سر خواهد گذاشت.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، نمایندگان مجلس شورای اسلامی از فردا به طور رسمی کار رسیدگی به صلاحیت نامزدهای معرفی شده از سوی آقای احمدی‌نژاد برای وزارتخانه‌های بیست‌ویک‌گانه دولت را آغاز خواهند کرد.

هرچند نحوه معرفی و ترکیب کابینه پیشنهادی دولت دهم، نسبت به دولت‌های پیش از آن، تفاوت‌های محسوسی داشت، به گونه‌ای که واکنش‌های منفی چشمگیری از سوی نمایندگان اقلیت و حتی اکثریت مجلس را در پی داشت، اما به نظر می‌رسد با گذشت زمان، اوضاع به سود وزرای پیشنهادی پیش رفته است.

بنا بر این گزارش، در آغازین ساعات معرفی نام‌‌های نهایی کابینه ـ که برای نخستین بار نه از سوی مجلس بلکه توسط رئیس جمهور و مستقیم در تلویزیون، نمایندگان طیف‌های گوناگون در مجلس شورای اسلامی، واکنش‌های متفاوتی از خود بروز دادند که جز طیفی از حامیان دولت، لحن دیگران بار انتقادی و بعضا گلایه آمیز داشت.

این فضا سبب شد که برخی نمایندگان و فراکسیون‌های مجلس نسبت به رأی اعتماد پنج تا ده نفر از وزرای پیشنهادی، نظر منفی داشته و آنها را بدون آوردن نام، ناکام از تصدی پست وزارت بنامند.

شاید وقتی محمدرضا باهنر، نایب رئیس متنفذ مجلس هشتم که لابی‌های معروف او در مجلس هفتم و برای رأی اعتماد دولت نهم شهره است، اعلام کرد احتمال افتادن چهار یا پنج وزیر پیشنهادی هست، این فضا ایجاد شد که برخی نمایندگان مجلس، این تعداد را تا ده نفر نیز افزایش دهند.

آن گاه که سعدالله نصیری قیداری، دبیر مجمع نمایندگان استان زنجان با تأکید بر اینکه دست‌کم باید ده نفر از اعضای کابینه پیشنهادی به مجلس تغییر پیدا کنند، گفت: «اگر مجلس واقع بینانه و بدون طرفداری‌های جانبدارانه رأی بدهد، تنها 50 درصد از وزرای کنونی معرفی شده رأی می‌آورند»، مشخص شد که فضا بسیار سنگین شده و گرفتن رأی اعتماد برای همه وزرا را سخت کرده است.

اضافه بر این شایعاتی که پیرامون نظر برخی علما درباره تصدی پست وزارت توسط زنان در مجلس پیچید، سبب شد تا اضافه بر انتقاد فنی و ماهوی نسبت به توانایی برخی زنان معرفی شده از سوی آقای احمدی نژاد، موانع شرعی نیز در راه کسب رای اعتماد برای آنان ایجاد گردد.

این گزارش می‌افزاید: این نگاه البته با گذشت زمان تا اندازه‌ای تلطیف شد و موضعگیری نمایندگان نشان می‌دهد که قاطبه مجلس به 70 تا 80 درصد کابینه یقینا رأی خواهند داد؛ البته در صورت تحقق این موضوع نیز شاهد افتادن چهار تا شش نفر از افراد معرفی شده در آزمون مجلس خواهیم بود و این عدد بسیار به عددی که محمدرضا باهنر اعلام کرده بود، نزدیک است و با توجه به تغییر نکردن موضعگیری پیشین وی از یک سو و توان بالای او در شکل دهی آرای مجلسیان از سوی دیگر، باید نسبت به این موضوع با دقت خاصی نگاه شود.

و اما هم‌اکنون شرایط نامزدهای معرفی شده برای تصدی این پست‌ها چگونه است؟ برای پاسخ به این پرسش می‌توان نامزدهای معرفی شده را به سه دسته تقسیم کرد:

سید محمد حسینی برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شمس الدین حسینی برای وزارت اقتصاد و دارایی، منوچهر متکی برای وزارت امور خارجه، عبدالرضا شیخ الاسلامی برای وزارت کار و امور اجتماعی، مرتضی بختیاری برای دادگستری، تقی پور برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، محمد عباسی برای وزارت تعاون و به ویژه احمد وحیدی برای وزارت دفاع افرادی هستند که بر پایه موضعگیری‌های نمایندگان در روزهای اخیر، به نظر می‌رسد به احتمال فراوان، بدون مشکل خاصی از مجلس رأی اعتماد خواهند گرفت و مانع خاصی در این راه نخواهند داشت، زیرا هم از حمایت کمیسیون‌های مربوطه برخوردارند و هم در میان اظهارنظر نمایندگان دید منفی کمتری نسبت به آنها وجود دارد.

اما دسته دوم را که می‌توان در مرز میان رأی اعتماد و عدم اعتماد نامید، چهره‌هایی چون مرضیه وحید دستجردی برای وزارت بهداشت و درمان، خلیلیان برای وزارت جهاد و کشاورزی، نیکزاد برای وزارت مسکن و شهرسازی، دانشجو برای وزارت علوم تحقیقات و فناوری، محرابیان برای وزارت صنایع و معادن، بهبهانی برای وزارت راه و ترابری، نجار برای وزارت کشور و مصلحی برای وزارت اطلاعات تشکیل می‌دهند.

این گروه هرچند لابی خوبی در مجلس داشته‌اند، به دلایل خاصی در معرض تیغ رد صلاحیت احتمالی قرار دارند، وجود شبهاتی در برخی از عملکرد‌ها و تناسب نداشتن سوابقشان با مأموریت جدید، از جمله این موانع است.

اما دسته سوم را که تاکنون می‌توان کم شانس‌ترین وزرای پیشنهادی برای به دست آوردن رأی اعتماد دانست، چهره‌هایی چون علی آبادی برای وزارت نیرو، میرکاظمی برای وزارت نفت، غضنفری برای وزارت بازرگانی، آجرلو برای وزارت رفاه و کشاورز برای وزارت آموزش و پرورش تشکیل می‌دهند.

درباره دسته سوم باید گفت که حساسیت خاص بیشتر این وزارتخانه‌ها از یک سو و تمرکز نمایندگان بر آنها از سوی دیگر، سبب شده تا نامزدهای معرفی شده، شانس کمتری داشته باشند؛ موضوعی که از لحن بیشتر نمایندگان و مواضع آنها می‌توان دریافت.

نکته مهم اما اینکه باید توجه داشت که آنچه عنوان شد، هرچند بر مبنای اظهارات نمایندگان مجلس است، ولی اولا این الزاما نظر قطعی آنها در روز رأی‌گیری نیست و دوم آن که تلاش‌های بسیاری شده تا مجلس با یک مخالفت حداقلی، به اکثریت کابینه رأی اعتماد داده و دولت را در آغاز به کار هر چه سریعتر وظایفش یاری رساند.

به هر روی، این آزمون سختی است که نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی با آن روبه‌رو بوده و باید با رعایت همه جوانب، از آن پیروز و سربلند بیرون بیایند.