همراه اول و دريافت پول زور از مردم!

بنا بر گزارش سازمان محاسبات، سالانه نزديک به دو هزار ميليارد ريال سود خالص از معبر ارسال پيامک‌هاي مردمي، نصيب شرکت همراه اول مي‌شود و بودجه تأسيسات اين سيستم که سال‌ها پيش هزينه شده است، هم کمتر از صد ميليارد ريال بوده و اين در حالي است که کارشناسان بر اين باورند، پيامک هيچ کانالي از شبکه تلفن همراه اشغال نکرده و باري را بر اين شبکه تحميل نمي‌کند و تنها از حاشيه موجود در کانال‌هاي صوتي که براي صدا تعبيه شده است، فرستاده مي‌شود. در واقع، پس از بازگشت هزينه اوليه، سال‌هاست همراه اول از محل پيامک سودي خالص و نجومي به جيب مي‌زند.

عرق از صورت همه مي‌چکد، هيچ کسي نمي‌داند اين خبر بد را چگونه به او برسانند. آخر قلب پدر خانواده هم کمي ضعيف است. بالاخره مادر براي انجام اين کار داوطلب مي‌شود و برگه را به آرامي دست پدر خانواده که تازه از سر کار برگشته و در حال استراحت است مي‌دهد. ناگهان آه و ناله پدر بلند مي‌شود که واويلا و لحظه‌اي بعد پدر از هوش مي‌رود.

صحنه‌اي که توصيف آن را در بالا خوانديد، مربوط به رساندن خبر بد يا بيماري يکي از اعضاي خانواده به پدر نيست. بلکه مربوط به رسم شدن نمودار جيب پدر براي پرداخت قبض موبايل است؛ واقعه‌اي که تمام سينه چاکان تلفن همراه، دست‌كم يک بار با آن برخورد کرده‌‌اند.

سهم اصلي در اين قبض‌هاي کمرشکن هم متعلق به سرويس پيام کوتاه يا همان SMS سابق که حتي بيشتر مواقع از هزينه مکالمه با تلفن همراه نيز فراتر مي‌رود. به همين دليل است که خبر کاهش احتمالي تعرفه پيامک و کليد کردن سازمان بازرسي کل کشور براي کاهش تعرفه پيامک با موج شادي SMS بازهاي قهار کشور به ويژه نسل جوان روبه‌رو شد، که بود و نبود SMS به جانشان بند است.

هرچند بماند که شرکت همراه اول با دبه کردن(!) بر سر کاهش قيمت SMS باعث از بين رفتن اين شادي وصف ناشدني شد و اميد مال‌باختگان بر سر مبلغ سرويس پيامک در قبض تلفن همراه را بر باد داد، ولي واکنش افکار عمومي به اين اخبار، نشان از اهميت SMS در فرهنگ كنوني جامعه و به ويژه جوانان دارد.

پول زور وده!
نخستين پيامک کوتاه دنيا در سوم دسامبر 1992 و با يک اپراتور اروپايي فرستاده شد. اوايل هيچ کسي گمان نمي‌کرد تنها با گذشت چند سال، اين فناوري ارتباطي با چنين سرعتي رشد کند و جاي بسياري از فناوري‌هاي ارتباطي را تنگ کرده و تبديل به پل ارتباطي از گوشه‌اي به گوشه‌اي ديگر در جهان شود. هم‌اكنون نزديک به دو ميليارد کاربر SMS نيز در جهان از اين فناوري استفاده مي‌کنند و تنها در عيد نو مسيحي در سال 2007، نزديک به 33 ميليارد SMS فرستاده شد.

در ايران هم تأسيسات فرستادن و دريافت SMS با تأخير بسيار زياد نسبت به ديگر نقاط دنيا در اواخر سال 1381 شمسي (اوايل سال 2002) در شرکت مخابرات راه‌‌اندازي شد و پس از آن، با شتابي وصف‌ناشدني(!) رشد و گسترش پيدا کرد، به گونه‌اي که تنها در شش روز، از 26 اسفند 1384 تا ششم فروردين 85، 175 ميليون پيامك به قيمت تقريبي دو ميليارد تومان به نواحي گوناگون کشور فرستاده شد و از اين ميان، تنها سهم روز‌هاي نخست سال 85، بيش از سي ميليون پيام کوتاه بوده است.

در عيد غدير امسال نيز کاربران تلفن همراه، بيش از هفتاد ميليون پيامك به همديگر فرستادند؛ بنابراين، به راحتي مي‌توان به سودي که از اين بخش از خدمات تلفن همراه نصيب شرکت تلفن همراه اول مي‌شود، پي برد. بنا بر گزارش سازمان محاسبات، سالانه نزديک به دو هزار ميليارد ريال سود خالص نصيب شرکت همراه اول مي‌شود.

به اين ترتيب، به راحتي مي‌توان به اهميت اين منبع مالي عظيم براي شرکتي که نزديک به چهل هزار نيرو دارد و بايد هزينه‌هاي خود را نيز تأمين کند، به خوبي مشخص مي‌شود.

از سوي ديگر، دليل ميزان سرمايه‌گذاري شرکت همراه اول براي ايجاد تأسيسات سخت‌افزاري، تنها صد ميليارد ريال بوده است و همه اين مبلغ در همان چند روز نخست استفاده از پيامك به طور کامل برگشت داده شده است. به همين دليل، هيچ بهانه‌اي براي سرمايه‌گذاري جديد و گسترش سيستم‌هاي ارسال پيام وجود ندارد، چرا که سود به دست آمده با اصل سرمايه‌گذاري قابل مقايسه نيست.

بنابراين، هيچ دليل اقتصادي خاصي براي استنکاف شرکت همراه اول براي کاهش ندادن تعرفه پيامک وجود ندارد و ريشه چنين مسئله‌اي را بايد در همان سود دويست ميليارد توماني سالانه جستجو کرد.

هرچند دعوا بين نهادهاي گوناگون همچون سازمان نظارت بر مقررات راديويي، سازمان بازرسي کل کشور، وزارت ارتباطات و فناوري، همچنان بر سر اين کاهش تعرفه هست، ولي از آنجا که قيمت پيامک در بودجه سال آينده شرکت همراه اول به همان ميزان تعيين شده است، به نظر مي‌رسد در آينده نزديک، خبري از کاهش تعرفه 142 ريالي پيامک و تعديل آن نباشد و همچنان جوانان اين مرز و بوم که اشتياق فرستادن پيامك، آنان را رها نمي‌کند، همچنان مجبور به دادن پول زور باشند.

چرا اين پول، پول زور است؟
ولي آيا قيمت پيامك واقعا بالاست؟ قيمت اين سرويس در کشورهاي ديگر چگونه است؟ چرا سود پيامک براي شرکت ارتباطات همراه اول اين قدر بالاست؟

وي در ادامه مي‌گويد: پيام کوتاه، تنها از حاشيه موجود در کانال‌هاي صوتي که براي صدا تعبيه شده، فرستده مي‌شود. به اين ترتيب، همه هزينه‌اي که همراه اول بابت پيامک دريافت مي‌کند، سود خالص است و هيچ هزينه‌اي بر اين شرکت تحميل نمي‌شود.

در ديگر کشورها نيز با وجود اين که هزينه مکالمه با تلفن همراه بالاتر از ايران است، اما براي مثال، شبکه مخابراتي مانند T-MOBILE براي مشترکان خود نزديک به هزار دقيقه مکالمه رايگان واقعي در ماه با اپراتورهاي طرف قرارداد با شبکه خود در نظر مي‌گيرد و از سوي ديگر، هزينه خدمات SMS در اين کشورها به صورت کاملا رايگان محاسبه مي‌شود و هيچ‌گونه هزينه‌اي بر مشتر ک تحميل نمي‌کند؛ معني همه اين سخنان اين است که اپراتور تلفن همراه اول از ميليون‌ها مشترک در سطح کشور براي پيامک پول زور(!) مي‌گيرد.

حتي ما اگر هزينه تأسيسات نصب شده براي امکان برقراري اين سرويس را در نظر بگيريم، باز هم هزينه‌اي که بر هر پيامک بايد کشيده شود، بسيار کمتر خواهد بود.

از سوي ديگر، شرکت همراه اول با رقابت سنگين از طرف شرکت ايرانسل هم روبه‌روست، چرا که اين شرکت چندي است سيم کارت‌هاي ويژه پيامك خود را وارد بازار کرده که مشترکان را قادر خواهد کرد هزينه‌اي معادل ده تومان براي هر پيامک صرف کنند و به طور حتم «همراه اول» نمي‌تواند نسبت به اين قضيه بي‌تفاوت باشد.

البته اگر تأثيرپذيري تهديدهاي سازمان بازرسي کل کشور را بپذيريم، بايد خيلي زودتر از اين‌ها قيمت پيامک تغيير کند؛ هرچند نتيجه همه اين رفت و برگشت‌ها را زمان مشخص خواهد کرد که آيا باز هم بايد منتظر ارقام نجومي در خروجي مربوط به هزينه پيامک بود يا نه؟!

باشگاه جواني برنا/ مهدي پورصفا