بخش خصوصي نق نميزند، فرياد ميزند
با توجه به فهرست درج شده از نكات كليدي اين گفتوگو به قسمتهاي مهمتر آن ميپردازيم:
1- «بخش خصوصي درك مناسبي از فضاي كسب و كار خارجي ندارد.» ادعاي چنداني در اين مورد نداريم. اما معتقديم اگر نمره بخش خصوصي فعال در تجارت بينالمللي 13 يا 14 از بيست است، نمره مديران تجاري بخش دولتي 5 يا 6 هم نيست. آنان كه تا بهحال يك گرم كالا در جهان نفروختهاند و دو نفر را استخدام نكرده و ديناري حقوق به كارگر و كارمند از محل درآمدهاي كسب كرده خود ندادهاند و فقط تئوري سر هم ميكنند، نميتوانند ديگران را سنگ محك بزنند و ادعايي پيرامون تجارت خارجي داشته باشند. آنان كه با شعارهاي تكراري و نخنما و سياست بازي دروازههاي بازارهاي آسياي ميانه، افغانستان، عراق و اروپا را روي بخش خصوصي بستند، آنان كه صدها ميليارد دلار درآمد حاصل از فروش نفت را نابود و نفله كردند چه ادعايي دارند؟ آنان ابتدا به ملت پاسخ دهند كه با درآمدهاي حاصل از فروش نفت بشكهيي 140 دلار چه كردهاند و آن درآمدها در كجاي اقتصاد مملكت بهكار رفته است؟ ابتدا بگويند با رانتسازيها چه بلايي سر اقتصاد كشور درآوردهاند؟ از فساد نهادينه شده در دولت كه يقه بخش خصوصي را چسبيده سخن بگويند. خود را بري از اعمال دولتهاي گذشته ندانند. دولتمردان امروز همانقدر مسوولند كه آنان بودند و هستند. لابد مطابق معمول فكر ميكنيد كه مشكلات اقتصادي كشور با يك بخشنامه دولت يازدهم بايد حل و فصل ميشد و اگر نشده تقصير بخش خصوصي است. زهي خيال باطل. نتايج زيانها و تصميمات اقتصادي اشتباه دولتهاي گذشته و امروز گريبان بخش خصوصي را گرفته است. دولتيان كه مشكلي ندارند. حقوقشان را سر موقع دريافت كردهاند و ترفيعشان را هم به موقع گرفتهاند.
2- «توليدكننده داخلي، سرريز توليد خود را صادر ميكند و هدف ندارد.» چرا وقتي ميخواهيد سرمايهگذاري خارجي را جذب كنيد صحبت از بازاري با 80ميليون مصرفكننده سر ميدهيد ولي توليدكننده داخلي بايد فقط در فكر صادرات به خارج باشد؟ اگر امروز توليدكنندگاني را ميبينيد كه بدون داشتن تسلط كامل بر بازارهاي خارجي قصد دارند مازاد توليد بر مصرف داخلي خود را صادر كنند به دليل ركود دولت پروردهيي است كه دولت يازدهم براي مقابله با تورم بر بازارهاي مصرف داخلي حاكم كرده است. اين توليدكنندگان نه براي حشمت و جاه كه از بد حادثه به سازمان توسعه تجارت كشور به پناه آمدهاند. آن هم به اشتباه. مضافا مگر دولتيان زمان ميدهند كه بخش خصوصي براي كسب و كار خود هدف تعيين كند؟ 80درصد اقتصاد كشور زير چكمه سياست بازيهاي دولتهاست و هر روز با تغيير يك دولت، سياستهاي اقتصادي دولت جديد با 180درجه اختلاف بر كشور حاكم ميشود. به اين ترتيب چطور ميتوان هدف داشت؟
3- «بخش خصوصي تصور ميكند همه دروازههاي جهاني در اختيار ما قرار دارد.» سوگند جلاله ميخوريم كه درست بر عكس است. بخش خصوصي راستين ميداند كه مديران بخش دولتي فقط ميتوانند دروازههاي خارجي را روي صادرات ما ببندند. ما فهميدهايم كه بخش دولتي در تجارت ناتوان است و هيچ چيزي جز سنگاندازي براي نشان دادن قدرت حاكميتي خود ندارد. لطفا قدري توجه كنيد. بخش خصوصي 13درصد از اقتصاد كشور را در اختيار دارد. 80درصد اقتصاد تحت كنترل دولتمردان است. اين اقليت 13درصدي را فراموش كرده و كنار بگذاريد. شما با آن 80 درصد تحت اختيار خود چه گلي به سر صادرات و اقتصاد كشور زدهايد؟ پول نفت هم كه در اختيار شما بوده است. چرا شما با توليدات خود اقتصاد كشور را رونق ندادهايد؟ چرا شما صادرات كشور را شكوفا نكردهايد. شما كه لالايي بلديد چرا خودتان خوابتان نميبرد؟ چرا نميگوييد كه فرمان تاريخي مقام معظم رهبري پيرامون اصل 44 را چگونه اجرا كردهايد؟ چرا بعد از وضعيتي كه اجراي اين فرمان ميخوانيد هنوز 80درصد اقتصاد تحت امر شما دولتيان است؟ چرا براي تكيه بر مسند قدرت خود جلو خصوصيسازي صحيح را گرفتيد؟ اين را رييس دولت هم به صراحت اعلام ميكند. اقتصاد اين كشور كه دست بخش خصوصي نبوده و نيست. مالكان و كنترلكنندگان 80درصد اقتصاد كشور باعث و باني چنين مصيبتهايي هستند. چرا از آنان سوال نميكنيد؟ مطابق معمول وقتي كارتان گير ميكند، مقصر بخش خصوصي است و وقتي راه ميافتد براي خودتان هورا ميكشيد.
4- «در كدام يك از كشورهاي توسعهيافته جوايز صادراتي به صادركنندگان ميدهند؟» مگر ما كشور توسعهيافته هستيم كه ما را با كشورهاي توسعه يافته مقايسه ميكنيد؟ ما پيش رفتهايم؟ پس لطفا شما پاسخ دهيد: در كدام كشور توسعه يافته نرخ تورم 40 درصد بوده است؟ در كدام كشور پيشرفته نرخ تسهيلات 28درصد است؟ در كدام كشور توسعه يافته 80 درصد اقتصاد كشور در دست دولت است؟ در كدام كشور توسعه يافته بهجاي اينكه اقتصاد بر سياست حاكم باشد، سياست بر اقتصاد حاكم است؟ در كدام كشور دولت اعلام مي كند كه نميداند درآمدهاي چند صد ميلياردي نفتي كجا صرف شده است؟ در كدام كشور توسعهيافته وزارتخانهيي به وسعت وزارت صنعت، معدن و تجارت ما با اين خيل عظيم كارمندان وجود دارد كه در همه امور و كار و فعاليتهاي بخش خصوصي دخالت ميكنند؟ شما كه معتقديد «حمايت باعث تضعيف رقابت ميشود» چرا اميدواريد «بسته حمايت از صادرات غير نفتي به سرنوشت بسته خروج از ركود دچار نشود.» البته ظاهرا به عملكرد دولت خود در مورد بسته خروج از ركود معترض هستيد و آن را نابود شده تشخيص ميدهيد.
5- «اگر بخش خصوصي فكر ميكند در كشورهاي ديگر از توليد بيشتر حمايت ميشود چرا كارخانه خود را منتقل نميكنند؟» تا بهحال از مبحث فرار سرمايه چيزي به گوشتان خورده است؟ ميدانيد كه فرار سرمايه يكي از مشكلات اساسي اقتصاد است؟ آيا سازمان توسعه تجارت علاقه دارد كه اين مشكل را بزرگتر از همين حد بكند؟ شما از ميزان سرمايههاي ايرانيان خارج كشور چيزي خواندهايد؟ شما از تلاش دولت براي بازگرداندن سرمايههاي عظيمي كه توسط ايرانيان خارج از كشور به وجود آمده خبري داريد؟ اينها ايرانياني هستند كه سرمايه داشته و نداشته خود و دانش و تجربه خود را برداشته و به همان كشورهاي توسعهيافته مورد توجه شما رفتهاند و با كار و زحمت و اطمينان از سياستهاي پايدار و صحيح اقتصادي ثروت خود را هزاران برابر كردهاند. در حالي كه دولت اين ايرانيان توانمند خارج از كشور را به بازگرداندن سرمايههاي خود به ايران تشويق ميكند سازمان توسعه تجارت چرا آن فعالان اقتصادي را كه در داخل كشور همه مشكلات را تحمل ميكنند و قصد دارند چراغي را كه برافروختهاند، روشن نگاه دارند و براي چند نفر از هموطنان خود كار و زندگي با عزت فراهم آورند به رفتن از ايران ترغيب ميكند؟ جاي خوشحالي است كه سياستهاي نظام را سازمان توسعه تجارت تعيين نميكند و از سركردگان نظام نيستيد كه اين گفته ناصواب به عنوان يك دستور به اجرا درآيد. اتفاقا شاه هم ميگفت كساني كه ناراضي هستند، ميتوانند پاسپورت بگيرند و از ايران بروند. سرانجامش را هم ديديم.
6- «بخش خصوصي بداند كه بازيگر اصلي حوزه تجارت است و اگر نتواند از ظرفيتهاي دولت استفاده كند، فرصتسوزي كرده است.» بخش خصوصي خوب ميداند كه تنها بازيگر عرصه تجارت است و ميداند كه بايد دستها را روي زانوهاي خود بگذارد و بلند شود. چون طي چندين دهه ديده و فهميده است كه دولت نه تاجر است و نه مشكلي را ميتواند حل كند. اما شما از كدام فرصتها صحبت ميكنيد؟ دولت بدهيهاي خود را به بخش خصوصي پرداخت كرده است؟ بسته خروج از ركود دولت كارساز شده است؟ از صادرات حمايت كردهايد؟ يا فقط به گفتار درماني بسنده كردهايد؟ شما كه خود از بخش عمدهيي از كارهاي انجام شده و نشده دولت انتقاد كردهايد، شما كه معتقديد در كشور توسعه يافته ما نبايد از صادرات حمايت شود از كدام فرصتها صحبت ميكنيد؟
7- در مورد بقيه اين گفتوگو صحبت نميكنم. فقط همانطور كه بيست و اندي سال پيش در گزارشي كه پيرامون مشكلات صادرات و نقش دولت در رفع آنها براي وزير صنعت آن روز و امروز نوشتم، به دولت يادآور ميشوم «تو خود حجاب خودي حافظ از ميان برخيز.» بخش خصوصي هيچ كمكي از شما دولتمردان نميخواهد. نه حمايتي، نه سياستي و نه هدايتي. فقط دست از سر اقتصاد كشور برداريد. تو كه نوشم نهيي نيشم چرايي؟ دولت بايد خود را كوچك كند و سازمانهاي بيخاصيت و هزينهساز خود را تعطيل كند و دخالت خود را در اقتصاد به سمت صفر سوق دهد. نتيجه چند دهه حاكميت دولت بر اقتصاد را با تورم 40درصدي، ركود و بيكاري ديدهايم. تصور نميكنم اگر بزرگمردان نظام اقتصاد كشور را به دست بخش خصوصي بسپارند نتيجهيي بدتر از اين حاصل آيد. شما از سر راه كنار برويد حتما بخش خصوصي وضعيت اقتصاد كشور را بهبود خواهد بخشيد و با اجراي صحيح اقتصاد مقاومتي مورد نظر رهبر معظم انقلاب شرايطي را به وجود خواهد آورد كه معظمله از بيكاري جوانان شرمنده نباشند.
8- و بالاخره روي سخنم با رياست محترم جمهور، معاون اول ايشان و وزراي اقتصادي دولت يازدهم است. بارها خود گفتهايد كه بدنه دولت در اجراي اصل 44 كارشكني و مقاومت كرد. امروز هم مديراني در بدنه دولت هستند كه بر خلاف سياستهاي مورد نظر دولت بخش خصوصي را به تخريب اقتصاد و عدم كارايي متهم ميكنند. بنابراين در اجراي سياستهاي خود موفق نخواهيد شد و از سوي ديگر صحبتهاي بزرگ دولتمردان هم در بزرگداشت بخش خصوصي خريدار نخواهد داشت. بالاخره يا بايد قسم را باور كرد يا دم خروس را. اين نق زدن هم نيست. بخش خصوصي كوچك نيست كه نق بزند. آنهم نزد كساني كه علاقه دارد از سر راهش كنار بروند. اين يك فرياد بلند و رساست. فرياد بلند اعتراض يك نماينده بخش خصوصي.


