انگيزش بازيكنان رده بالا و پايين ليگ برتر فوتبال با هم تفاوت ندارد

حس رقابت‌جويي و ورزش گرايي اولا يكي از ويژگي‌هاي بارز افراد موفق است و ثانيا در بهبود اجراي ورزشي به دليل تشويق ورزشكار به تلاش بيشتر و افزايش اعتماد به نفس نقش عمده‌اي دارد. احتمالا عواملي مانند توقع و انتظارات مديران و مربيان تيم‌ها، ميزان دستمزد بازيكنان، پخش تلويزيوني بازي‌ها، انتظارات و توقعات تماشاگران و تعداد هواداران و... پيروزي گرايي بازيكنان تيم‌ها را تحت تاثير قرار داده و باعث تفاوت معنادار در بين دو گروه شده است. نتايج تحقيق به مربيان توصيه مي‌شود با به كارگيري روش‌هاي مداخله‌اي ويژگي رواني (پيروزي گرايي) را در ورزشكاران خود تقويت كنند تا در فصل مسابقات با تمايل بيشتري براي كسب پيروزي تلاش نمايند.

«مقايسه‌ انگيزش پيشرفت بازيكنان تيم‌هاي رده بالا و پايين ليگ برتر فوتبال» توسط سيروس احمدي، مهدي نمازي‌زاده، بهروز عبدلي و آزاده سيدعالي‌نژاد مورد بررسي قرار گرفت.

به گزارش ايسنا، در اين تحقيق آمده است: يكي از شاخص‌هاي رواني كه در برخي نظريه‌هاي يادگيري بر آن تاكيد مي‌شود، انگيزش است. پديده‌ي انگيزش غالبا به علل رفتار و اينكه چرا انسان در مواقع مختلف دست به رفتارهاي متفاوت مي‌زند، پاسخ مي‌دهد. انگيزش را به بيان ساده جهت و شدت تلاش فرد تعريف كرده‌اند.

منظور از جهت تلاش روشي است كه در آن فرد قصد دستيابي به موقعيت‌هاي خاصي را دارد، و منظور از شدت تلاش مقدار كوششي است كه از فرد سر مي‌زند. البته، اين نوع انگيزش در تمامي فعاليت‌هاي انساني به چشم مي‌خورد، ولي تعبير آن بستگي به شرايط ويژه خود دارد. از جمله مباحث مهمي كه در روانشناسي ورزش به آن اهميت فراواني داده شده موضوع انگيزش شركت در فعاليت‌هاي ورزشي است كه از اين لحاظ بين افراد تفاوت‌هايي در خصوص دليل شركت وجود دارد.

به عقيده‌ روانشناسان ورزش، حس رقابت‌جويي و ورزش گرايي اولا يكي از ويژگي‌هاي بارز افراد موفق است و ثانيا در بهبود اجراي ورزشي به دليل تشويق ورزشكار به تلاش بيشتر و افزايش اعتماد به نفس نقش عمده‌اي دارد.

باور به پيروز شدن در ورزش به تلاش و پشتكار فرد بستگي دارد و اينكه برخورداري از خصوصيت رقابت جويي و رفتار مبارزه طلبي ارتباط بالايي با انگيزش موفقيت، پيروزي و اجراي ورزشي بهتر داشته است. موفقيت يا شكست در ميادين ورزشي بستگي به عوامل زيادي دارد. بازيكنان در سطوح مختلف بازي نه تنها در مهارت‌هاي ويژه‌ي آن ورزش، بلكه در خصوصيات بازي و فاكتورهاي رواني از قبيل حس رقابت‌جويي و ميل به پيروزي با هم متفاوت‌اند.

تحقيق حاضر نيمه تجربي و از نظر نوع، علي – مقايسه‌اي است.

آزمودني‌هاي اين تحقيق را 57 نفر از بازيكنان تيم‌هاي فولاد خوزستان، ذوب آهن اصفهان و پرسپوليس تهران به عنوان تيم‌هاي رده بالا و تعداد 58 نفر از بازيكنان تيم‌هاي پيكان تهران، پگاه گيلان و برق شيراز به عنوان تيم‌هاي رده پايين ليگ برتر فوتبال كشور در نيم فصل اول 83-84 تشكيل دادند كه به صورت نمونه‌گيري هدفدار انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گيري تحقيق پرسش نامه‌ي ورزش گرايي بود.

يافته‌هاي تحقيق در مورد مقايسه‌ي رقابت‌جويي بازيكنان تيم‌هاي رده بالا و رده پايين نشان داد، بين دو گروه در رقابت جويي تفاوت معناداري وجود ندارد.

عدم تفاوت معنادار بين دو گروه در رقابت‌جويي را مي توان با توجه به نظريه انگيزش پيشرفت اتكينسون توجيه كرد. بر اساس اين نظريه، ورزشكاران سطح بالا از لحاظ رقابت‌جويي نيز در سطح بالايي قرار دارند و داراي پشتكار زياد و قوي براي دستيابي به موفقيت، بدون ترس از شكست‌اند. لذا مي‌توان گفت نظر به اينكه هر دو گروه بازيكنان تيم‌هاي رده بالا و رده پايين در بالاترين سطح فوتبال در كشور بازي مي‌كنند احتمالا مراتب بالاي هر دو گروه در رقابت‌جويي با رده‌بندي تيمي آنها ارتباطي ندارد. يافته‌هاي تحقيق نشان داد كه بين هدف گرايي بازيكنان تيم‌هاي رده بالا و پايين ليگ برتر فوتبال تفاوت معنادار آماري وجود ندارد.

از آنجا كه عواملي از قبيل نژاد، سابقه‌ي ورزشي، سطح فعاليت و فضاي انگيزشي حاكم بر تيم هدف گرايي را تحت تاثير قرار مي‌دهند عدم تفاوت معنادار در هدف گرايي احتمالا به اين دليل است كه هر دو گروه در يك سطح از رقابت‌ها شركت دارند. تقريبا از يك نژاد و سابقه‌ي ورزشي يكسان برخودارند و احتمالا فضاي انگيزشي حاكم بر تيم‌ها (از قبيل پاداش به دليل برد و باخت) مشابه هم بوده است.

همچنين نتايج تحقيق حاضر نشان داد پيروزي گرايي بازيكنان تيم‌هاي رده بالا بيشتر از پيروزي گرايي بازيكنان تيم‌هاي رده پايين است و اين تفاوت از لحاظ آماري معنادار بود.

احتمالا عواملي مانند توقع و انتظارات مديران و مربيان تيم‌ها، ميزان دستمزد بازيكنان، پخش تلويزيوني بازي‌ها، انتظارات و توقعات تماشاگران و تعداد هواداران و... پيروزي گرايي بازيكنان تيم‌ها را تحت تاثير قرار داده و باعث تفاوت معنادار در بين دو گروه شده است.

ساير يافته‌هاي تحقيق نشان داد بين انگيزش پيشرفت بازيكنان تيم‌هاي رده بالا و پايين ليگ برتر فوتبال معناداري آماري وجود ندارد. عدم تفاوت معنادار آماري احتمالا به اين دليل است كه اولا تفاوت در رقابت‌جويي و هدف گرايي معنادار نبود و ديگر اينكه احتمالا بازيكنان هر دو گروه اهداف آينده را قابل دستيابي مي‌دانند و به همين دليل صرف‌نظر از موقعيت رده‌بندي تيم‌ها، از سطوح بالاي انگيزش پيشرفت برخوردارند.

بنابراين، با توجه به نتايج تحقيق به مربيان توصيه مي‌شود با به كارگيري روش‌هاي مداخله‌اي ويژگي رواني (پيروزي گرايي) را در ورزشكاران خود تقويت كنند تا در فصل مسابقات با تمايل بيشتري براي كسب پيروزي تلاش نمايند. متن كامل اين تحقيق در فصل نامه المپيك، سال هفدهم، شماره سه (پياپي 47) پاييز 88 آمده است.