تلاش شکست‌خورده سعودی‌ها برای متحد کردن معارضین سوری

به گزارش «تابناک»، خبرگزاری «رویترز» در گزارشی از نشست گروه های مخالف دولت سوریه در ریاض، اشاره می کند، امروز و در دومین روز این نشست، گروه های شرکت کننده درباره ایجاد یک هیأت نمایندگی مشترک به منظور شرکت در دور آتی مذاکرات صلح سوریه به بحث خواهند پرداخت؛ هدفی که با توجه به اختلافات و شکاف های عمیق موجود میان این گروه ها، دستیابی به آن بسیار دشوار است.

این در حالی است که در روز نخست نشست ریاض، شرکت کنندگان تنها توانستند درباره دو موضوع بسیار کلی به توافق دست پیدا کنند و آن هم ضرورت کنار گذاشته شدن کامل بشار اسد و نزدیکانش از روند گذار سیاسی در آینده سوریه و همچنین خروج نیروهای خارجی (منظور، مشخصاً روسیه و ایران) از سوریه بود.

در چنین شرایطی، حتی خود گروه های شرکت کننده نیز امیدی ندارند که بتوانند به توافقی واقعی دست یابند که به موضعی واحد از سوی آن ها در مذاکرات بین المللی صلح منجر شود. یکی از شرکت کنندگان در این نشست، به رویترز گفته، مباحثات امروز، با هدف ایجاد یک هیأت نمایندگی 42 نفره برای شرکت در مذاکرات انجام می گیرد. وی در پاسخ به اینکه آیا می توان انتظار دستیابی به یک توافق را داشت یا خیر، ضمن اشاره به دشواری گفت و گوها، اظهار داشته: «فقط خدا می داند».

آنچه بر دشواری کار سعودی ها و متحدانشان برای متحد کردن این گروه ها می افزاید، آن است که در این مجموع متشتت، نه تنها گروه های تروریستی و شورشی که در سوریه فعال هستند، از نظر ایدئولوژیک با هم اختلاف داشته و رقابت هایی نیز با هم دارند، بلکه میان این گروه ها و آن دسته از چهره های سیاسی که یا سوریه را ترک کرده و یا هنوز در دمشق هستند و در واقع، مخالفت سیاسی را به نظامی ترجیح داده اند نیز اختلافات شدیدی وجود دارد.

همین اختلافات بود که سبب شد، آخرین دور مذاکرات دولت سوریه و مخالفان که دو سال پیش در ژنو برگزار شد، با شکست مواجه شود و از سوی دیگر، کشورهای غربی نیز پس از مشاهده این اختلافات، نسبت به حمایت از آن ها مردد شدند. در چنین شرایطی، تنها گروهی که توانست با استفاده از فضای موجود به توسعه فعالیت های خود بپردازد، داعش بود.

گفتنی است، فردا (جمعه) روسیه، آمریکا و سازمان ملل، گفت و گوهای سه روزه را در ژنو آغاز خواهند کرد که بخشی از تلاش های آنان برای فراهم کردن مقدمات دور بعدی مذاکرات بین المللی صلح سوریه در وین است. در این شرایط، به نظر می رسد عربستان سعودی قصد دارد با انجام اقدامی پیش دستانه و هماهنگ کردن مواضع گروه های شورشی و تروریستی با خود پیش از برگزاری این مذاکرات، جلوی ناکامی بیشتر خویش در عرصه های میدانی و سیاسی سوریه را بگیرد.

به جز رویترز، شبکه خبری «راشا تودی» نیز در گزارشی به موضوع نشست ریاض پرداخته و  استدلال می کند که روند متحد کردن مخالفان سوریه، حتی در صورتی‌ که یادداشت تفاهمی از اجلاس ریاض بیرون بیاید، بعید به نظر می‌رسد، زیرا چنین سندی خیلی زود از بین خواهد رفت. مسأله موجود تنها مرتبط با ایجاد هیأتی متحد از مخالفان برای مذاکره با دولت سوریه نیست، بلکه در مورد دیدگاه‌های واضح آن ها در زمینه راه حل سیاسی، بدون در نظر گرفتن منافع گروه های دیگر است.

افزون بر این، به نظر می‌رسد این اجلاس از اعتبار بین‌المللی و پذیرش خارجی نیز برخوردار نیست، زیرا ریاض برخی از جریان‌های سیاسی که خود را بخشی از ساختار مخالفان دولت می‌خوانند، نظیر اتحادیه دموکراتیک کرد، جبهه مردمی آزادی و تغییر، تریبون دموکراتیک و جنبش جامعه لیبرال را از شرکت در این اجلاس منع کرده است. این موضوع باعث می‌شود، جریان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی به دنبال تلاش مجدد برای مرتب کردن صفوف معارضین، به ویژه در میان کردها باشند که در حال حاضر نقش مهمی در مبارزه با داعش دارند.

بر این اساس، به نظر می رسد جامعه جهانی، تحت تأثیر روسیه و با پذیرش آمریکا، هیأتی از مخالفان را تشکیل خواهد داد که شمول بیشتری نسبت به اجلاس ریاض خواهد داشت. این موضوع باعث می‌شود، بار دیگر تلاش های منطقه ای و بین المللی در عملیات متحد کردن هیأت معارضین سوری از سر گرفته شود و به عبارت دیگر، ابتکار سعودی ها در این زمینه ناکام بماند.