بدهیهایی که هیچوقت صفر نمیشود
لیگ برتر هنوز به نیمفصل نرسیده، بحث بدهی باشگاهها دوباره مطرح شده است. دیروز نوبت مدیران استقلال، صدرنشین لیگبرتر بود که صورتهای مالی را بررسی کنند و برای پرداخت بدهیها دنبال چاره باشند. سه هفته پیش حکم فیفا به باشگاه پرسپولیس رسید که باید هر چه زودتر بدهی مانوئل ژوزه، سرمربی سابقش را پرداخت کند وگرنه یک بار دیگر با جریمه کسر امتیاز روبهرو میشود. نفت تهران که تا فصل قبل یکی از باشگاههای متمول محسوب میشد، امسال کسر بودجه شدیدی دارد و منصوریان، سرمربیاش دیروز مدعی شد که «سال، سال ریاضت اقتصادی نفت است». بقیه باشگاههای لیگبرتری هم وضعیت بهتری ندارند و میتوان درباره همه آنها به مثالهای مشابهی رسید.
برای لیگی که با وقفههای دایمیاش هیچوقت اوج نمیگیرد، این بحرانهای مالی ضربه سخت دیگری به کیفیت مسابقات است که همین حالا هم نمیتواند تماشاگران را به ورزشگاهها بکشاند. کسانی که تجربه مدیریت در فوتبال ایران را دارند، تاکید میکنند مهمترین عامل کنترل بازیکنان، پایبندی به تعهدات مالی است و وقتی پول نرسد، آرامش تیم به هم میریزد.
وقتی پیش از شروع فصل سازمان لیگ مدعی شد که میخواهد با باشگاههای بدهکار برخورد کند، این خوشبینی بهوجود آمد که قرار است این دور تسلسل به پایان برسد. ابتدا گفته شد که اجازه حضور این تیمها در مسابقات داده نمیشود و بعدا برای جلوگیری از وقفه در لیگ پیشنهاد شد که باشگاهها بدهیشان را در چند قسط پرداخت کنند ولی خیلی زود مشخص شد که این مصاحبه هیچ پشتوانه اجرایی ندارد و روال سابق از سر گرفته شد.
تراز مالی منفی سالهاست که ادامه حیات باشگاههای ایرانی را به خطر انداخته ولی هیچ راهحلی برای این مشکل اساسی ارائه نمیشود. حتی تاکید AFC روی لایسنسینگ باشگاهها که یکی از موارد مهم آن مبحث مالی است، نتوانسته مدیریت فوتبال را مجاب کند که به فکر راه حلی اساسی باشد. در قوانین مربوط به لایسنسینگ آمده که باشگاهها در پایان هر سال میلادی باید با تمام بازیکنان، کادر فنی و حتی کارمندان بخشهای مختلف تسویه حساب کرده باشند و هیچ بدهی مالیاتی نداشته باشند. در این شرایط معلوم نیست چطور سازمان لیگ از AFC بیشترین امتیازات را میگیرد و با افتخار از کسب بیشترین سهمیه لیگ قهرمانان خبر میدهد؟
جارو کردن خاکروبهها زیر فرش، روالی است که این سالها عادی شده و وعده دادن به بازیکنان و مربیان، رویه مدیرانی است که این ترفندها را جزو تواناییهای حرفهشان میدانند. در این شرایط صحبت از قانون فیرپلی مالی و مقایسه فوتبال اروپا با آنچه در باشگاههای لیگبرتری میگذرد، خندهدار است. یوفا از سال 2009 به باشگاهها اجازه نمیدهد بیش از درآمدشان هزینه کنند و با این راهکار انباشت بدهیها را متوقف کرده است.
برای رسیدن به چنین نقطهای قبل از هرچیز باید منابع درآمد باشگاهها تعیین شود؛ مشکل دیگر این فوتبال که در میان حاشیههای روزمره گم شده است. هنوز فراموش نکردهایم که پرونده حق پخش تلویزیونی و تبلیغات دور زمین مفتوح است و همتی برای به نتیجه رساندن آنها دیده نمیشود. در این فوتبال که نه برنامهای برای درآمدزایی وجود دارد نه ارادهای برای کنترل هزینهها، انتظار تسویه بدهیها بیهوده است.
