تجارت كثيف «نقش‌فروشي» در فيلم‌های ایرانی

ادامه اعتراض‌ها به فساد در سينما به پررنگ شدن مشكلي به نام «نقش‌فروشي» منجر شد، تجارتي كثيف اما پر پول براي ساختن بازيگر از افرادي كه توانايي پرداخت پول براي حضور در سينما را دارند.

به نوشته جوان، سينما و حضور در آن از جمله علايقي است كه گرچه طي سال‌هاي گذشته سير نزولي به خود گرفته است اما هنوز هستند كساني كه براي حضور در يك فيلم و نقش‌آفريني در يك سكانس، حاضرند هر كاري بكنند. از زمان مطرح شدن مشكل فساد در سينما يكي از مواردي كه مورد توجه قرار گرفته معضلي به نام نقش‌فروشي است، همانطور كه امين تارخ نيز اشاره كرده بود براي مرد‌ها از حربه گرفتن پول و از دختر‌ها توقعات ديگري درخواست مي‌شود تا آنها را سينما برده و نقشي به آنها بدهند و دست آخر نيز از خيل عظيم مشتاقان حضور در سينماي حرفه‌اي كساني كه با پرداخت پول وارد سينما شده‌اند، به سرعت نيز از آن خارج مي‌شوند و تنها خاطره تلخ يك‌ سوءاستفاده در ذهن آنها باقي مي‌ماند.

اعتراض به روش‌هاي غيراخلاقي براي حضور بازيگران در نقش‌هاي سينمايي موضوعي بود كه تلويزيون نيز روي آن دست گذاشت. جمعه شب گزارشي از اخبار منتشر شد كه در آن طي گفت‌و‌گو با چند بازيگر در مورد جريان‌هايي كه باعث مي‌شود يك بازيگر نقشي را در فيلم بگيرد كه حق وي نبوده است، به بحث فروش نقش‌ها و البته سركار گذاشتن علاقه‌مندان به بازيگري پرداخته شد. در اين گزارش با نام بردن از چند كارگردان مشهور كشور كه در حال ساخت فيلم هستند و فراخوان براي انتخاب بازيگر داده بودند، به انتخاب بازيگر‌هاي آنها براساس روابط ميان سينماگر‌ها اشاره شد.

از سوي ديگر سيدضيا هاشمي تهيه‌كننده سينما در گفت‌و‌گویی به موضوع فروش نقش پرداخت. اين تهيه‌كننده گفت: متأسفانه برخي از جوان‌هاي فيلمساز و تازه‌وارد ما از شرايط ناجور براي ورود به سينما استفاده مي‌كنند كه جديداً بيشتر به چشم مي‌خورد و اين دسته افراد يا زمان توليد متوقف يا وارد دعواهاي حقوقي مي‌شوند.

وي ادامه داد: از ديگر اتفاقات مهم و ناگوار در خصوص ورود جوان‌ها به عرصه فيلمسازي مقوله نقش‌فروشي است كه در سينماي جديد به وجود آمده و اگر با آن مقابله نكنيم به جاهاي بدتري كشيده خواهد شد. هاشمي عنوان كرد: اصلي‌ترين مشكل سينما كم‌كاري سينماگران حرفه‌اي ما به خاطر عدم تأمين بودجه كافي توسط دولت است. البته ما خوشحال مي‌شويم كه پاي دولت عملاً از بخش توليد در سينما قطع شود و ما از دولت تقاضا مي‌كنيم وارد مقوله توليد نشود. وي ادامه داد: اميدواريم كه دولت هميشه بي‌پول باشد و اگر زماني قصد ورود به عرصه سينما را كند، پول‌هايش را خرج زيرساخت‌ها و بهتر كردن شرايط سينماها براي مجموعه سينماگران كند نه اينكه با توليد و عرضه فيلم‌هاي به درد نخور سينماي گلخانه‌اي به وجود آورد.

جمال ساداتيان، تهيه‌كننده ديگري است كه به جريان نقش‌فروشي در سينما اعتراض كرده است. ساداتيان چند روز پيش به «فارس» گفته بود: شايد بتوان از زواياي مختلفي به اين موضوع پرداخت، سينما به لحاظ جذابيت زيادي كه دارد علاقه‌مندان زيادي دارد و در يك آمار ديدم 100 هزار فارغ‌التحصيل رشته هنر داريم و غير از آموزشگاه‌ها، با توجه به اشتياق زياد افراد در جاهاي مختلف با افرادي روبه‌رو مي‌شوم كه پيشنهاد دارند كه فرزند يا يكي از منسوبينشان وارد اين حوزه شود، تعداد متقاضيان بالاست و شرايطي فراهم مي‌شود كه يك عده فكر مي‌كنند با پشتوانه مالي و امكاناتي كه دارند مي‌توانند وارد سينما شوند. تصورم اين است كه شايد بشود با پارتي كسي را وارد كرد ولي آيا با پارتي هم مي‌توان او را نگه داشت؟ در سينما به محض اينكه فرد نتواند به وظايفش خوب عمل كند سريع خود را در تصوير نشان مي‌دهد و موجب سقوط يك فيلم مي‌شود و اگر فيلم اصالت داشته باشد زير بار اين مراودات نمي‌رود.

به نظر نمي‌رسد جريان قوي فروش نقش در سينما تنها با تذكر و انتقاد چند سينماگر به طور كامل متوقف و محو شود، اما مي‌توان اميد داشت با جرياني كه هم اكنون راه افتاده است از ميزان تجارت غيراخلاقي فروش نقش در فيلم‌هاي سينمايي شود و ديگر شاهد آن نباشيم كه جابه‌جايي پول در جريان توليد به ايفاي نقش يك نابازيگر يا يك بازيگر ضعيف در نقش‌هاي سينمايي باشيم. اتفاقي كه خود يكي از دلايل دامن زدن به فساد در سينماست.