ابهام در انتخاب جانشین البراداعی

اعضای شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، امروز پنجشنبه در وین گرد هم می‌آیند تا مدیرکل جدید این نهاد نظارتی را برگزینند، اما شواهد موجود، حکایت از احتمال فراوان مشخص نشدن تکلیف مدیر کل آژانس در نشست امروز دارد.

به گزارش مهر، بیش از این سه بار انتخاب جانشین محمد البراداعی با شکست روبه‌رو شده و با توجه به اینکه مدت حضور وی در این پست در ماه مارس به پایان می‌رسد، نشست امروز اهمیت بسیاری دارد.

این در حالی است که اغلب دیپلمات‌های حاضر در وین بر این باورند که انتخابات امروز هم راه به جایی نخواهد برد و باید منتظر نشست آتی شورای حکام ماند.

این دیپلمات‌ها، دلیل اصلی برگزیده نشدن مدیر کل آتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را مسائل پدید آمده توسط کره شمالی اعلام می‌کنند.

نشست امروز پنجشنبه، در حالی برگزار می‌شود که روز گذشته، «ارنست پتریک»، نماینده اسلوونی در آستانه رأی‌گیری دوباره شورای حکام برای تعیین جانشین محمد البرادعی، مدیرکل آژانس اعلام کرد که در صدد کناره‌گیری از نامزدی احراز دبیر کلی این نهاد است.

هم‌اکنون سه نامزد برای احراز پست مدیر کلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند که عبارتند از «عبدالصمد مینتی»، نماینده آفریقای جنوبی، «یوکیا آمانو» نماینده ژاپن، و «لوئیز اچواری»، کارشناس هسته ای اسپانیایی و «ارنست پتریک» نماینده اسلوونی.

در جریان رأی‌گیری اخیرکه در تاریخ 7 فروردین انجام شد آمانو توانست حمایت 20 کشور را بخود جلب کند و در واقع شانس خود را برای احراز این پست به معرض نمایش بگذارد. نماینده آفریقای جنوبی با 11 رای پس از او قرار دارد، اما کارشناسان بر این باورند که شانسی برای دیگر نماینده‌ها بمنظور رقابت وجود ندارد.

با وجود این، گفته می‌شود که در میان این سه نامزد، آمانو از شانس بیشتری برای احراز این پست برخوردار بوده و رایزنی‌های زیادی برای انتخاب او بین کشورهای عضو شورای حکام در جریان است.

شیوه انتخاب مدیرکل جدید آژانس به این شکل است که نامزد این پست باید رأی مثبت دو سوم از اعضای 35 نفره شورای حکام را به دست آورد و اگر هیچ یک از این نامزدها نتوانند این میزان رأی را به دست آورند، مرحله نام‌نویسی نامزدهای جدید برای تصدی این پست باید بار دیگر برگزار شود.

البرادعی در یک نگاه
محمد البرادعی رئیس کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) - تشکیلاتی تحت حمایت سازمان ملل متحد (UN) - هفدهم ماه ژوئن سال 1942 در کشور مصر متولد شد. البرادعی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به طور مشترک جایزه صلح نوبل سال 2005 را به خود اختصاص دادند.

البرادعی در سال 1962 لیسانس حقوق را از دانشگاه مصر و مدرک دکترایش را در سال 1974 از دانشگاه حقوق نیویورک، در رشته حقوق بین‌الملل دریافت کرد. از سال 1964 با کار در وزارت امور خارجه مصر وارد عرصه سیاست شد، در آنجا او دو ماموریت دایمی از کشورش مصر، به سازمان ملل متحد و ژنو انجام داد. در سال 1980 او بالاترین مسئولیت را در طرح تشکیل دستور کار بین‌المللی حقوق، در انستیتوی آموزش و تحقیقات سازمان ملل متحد، دارا بود.

از سال 1984 البرادعی عضو ارشد دبیرخانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود و همواره پست‌های مهمی داشت. پیش از مقام کنونی‌اش ـ ریاست کل ـ در سال‌های 1993- 1984 مشاور حقوقی آژانس و از سال 1993 تا 1997 نایب رئیس بخش روابط خارجی بود.

از اول دسامبر 1997 تاکنون سه دوره البرادعی ریاست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را عهده‌دار بود؛ هرچند دولت آمریکا در ماه ژوئن سال 2005 مخالفتش را در رابطه با ادامه فعالیت او در پست دبیر کلی آژانس اعلام کرده بود، البرادعی توانست بار دیگر به این جایگاه برسد. بنا به اظهارات روزنامه واشنگتن پست، جورج بوش به امید دستیابی به اطلاعاتی که بتواند به برکناری البرادعی از ریاست آژانس کمک کند، چندین بار مکالمات تلفنی او را در ارتباط با برنامه هسته ای ایران، ضبط کرده است.

محمد البرادعی در تهران

البرادعی از زمان خلع سلاح عراق در سال 2003 (زمانی که او به همراه‌هانس بلیکس (Hans Blix) تیمی از بازرسین سازمان ملل متحد را به منظور بررسی شواهد احتمالی مبنی بر وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق راهی این کشور کرد) دولت آمریکا را برای راه‌اندازی جنگ عراق مورد مؤاخذه قرار داده است. به علاوه دولت آمریکا از برخورد محتاطانه و ملایم او در ارتباط با برنامه هسته ای ایران خرده گرفته و بر این باور است او در آشکارسازی فعالیت‌های کشور جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با بازسازی انرژی هسته‌ای، کوتاهی کرده است.

در دوران ریاست البرادعی، کشورهای هند، پاکستان و کره شمالی به مجمع هسته‌ای پیوستند. گفتنی است که هند و پاکستان، عهدنامه عدم غنی‌سازی هسته‌ای را امضا نکرده‌اند.

جایزه صلح نوبل سال 2005

در هفتم اکتبر سال 2005 ، البرادعی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مشترکا جایزه معتبر صلح نوبل را برای تلاش‌هایی که در جهت جلوگیری از به‌کارگیری انرژی هسته ای در اهداف نظامی و مراقبت از اینکه انرژی هسته ای برای مقاصد صلح آمیز و بی خطر به کار رود، دریافت کردند. او این جایزه را به یتیم خانه‌ای در شهر زادگاهش قاهره اهدا کرد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز مبلغ این جایزه را صرف پاکسازی زمین‌های مین‌گذاری شده در کشورهای در حال توسعه خواهد کرد.

سخن آخر:
امروز پنجشنبه اعضای شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین گرد هم می‌آیند تا مدیرکل جدید این نهاد نظارتی را برگزینند، اما شواهد موجود، حکایت از آن دارد که به احتمال زیاد این مهم به سرانجام نرسد. در حال حاضر سه نامزد از جمله «عبدالصمد مینتی»، نماینده آفریقای جنوبی، «یوکیا آمانو» نماینده ژاپن، و «لوئیز اچواری»، کارشناس هسته ای اسپانیایی برای احراز پست مدیر کلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند که بنا بر شواهد موجود آمانو از شانس بیشتری برای احراز این پست برخوردار است.