پديده سازيم اما پديده نگهدار نيستيم

فوتبال ايران با وجود مشکلات ريشه اي در زمينه آموزش و علوم پايه، پديده هاي زيادي در سن پايين تحويل سطح اول فوتبال کشور مي دهد.

به نوشته قدس؛ معمولاً در ليگ است که پديده ها تبديل به ستاره مي شوند، اما ضعف اساسي فوتبال ما همين جا خودش را نشان مي دهد؛ جايي که مهرداد اولادي چند هفته پس از چهره شدن در ليگ ايران و دعوت به تيم ملي، راهي امارات مي شود و براي هميشه «کمرنگ» مي ماند.

جايي که محسن مسلمان درجا مي زند و جايي که مبعلي، معدنچي و کاظميان نمي توانند از سطح «پديده» فراتر بروند و ستاره شوند و اين، عقيم بودن فوتبال «غريزي» را نشان مي دهد و اينکه غريزه ممکن است در يک بازي يا چند دقيقه بر همه چيز غالب شود، اما در يک پروسه چند ساله، به انديشه مي بازد و عقب مي ماند.

فوتبال ايران مي تواند بازهم بر همين پاشنه بچرخد و منتظر بماند که در ورزشگاه صد هزار نفري با فشار جمعيت، تيمهايي را که کشورشان برنامه بلندمدت دارد، شکست بدهد و به جام جهاني برسد و بعد دو تا لگد به ساک ورزشي بزنيم و برگرديم به کشورمان، اما ادامه اين روند، «خودکشي» است.

فوتبال ايران در دهه گذشته که ستاره هاي جهاني، از 24 سالگي تازه چهره مي شدند، خيلي از سطح استاندارد عقب بود، واي به حال امروز که باشگاه منچستريونايتد قانون عدم خريد بازيکنان 26 سال به بالا را تصويب مي کند و اين 14 ساله ها هستند که زير ذره بين استعداديابهاي بارسا و يونايتد قرار دارند. يک نکته دردآور: در دهه گذشته که ستاره هاي اروپايي از 24 سالگي به بعد، به اوج مي رسيدند، ما چند ستاره 21 ساله در مقياس جغرافيا و کيفيت فوتبال آسيا داشتيم.

علي کريمي و مهدي مهدوي کيا در حالي در 21 سالگي ستاره شده بودند که زيدان، بکام و فيگو تازه پس از 24 سالگي ستاره مي شدند. در واقع ما از قواعد استاندارد فوتبال دنيا در توليد ستاره و بازه تبديل پديده به ستاره عقب نبوديم و غريزه قوي بازيکنان ايراني، بر ضعفهاي ريشه اي در فوتبال پايه و علم آموزش سرپوش مي گذاشت.

در دهه حاضر اما ديگر نمي توان با «غريزه» جلو رفت و با چوب، اسلحه را شکست داد. وقتش رسيده که اهميت فوتبال پايه در ايران مشخص شود. حتي اماراتي ها با وجود گرفتن يک امتياز در دور دوم مقدماتي جام جهاني، دارند بيشتر و بهتر روي تيمهاي پايه و تربيت فوتباليست حرفه اي کار مي کنند، تا ايراني ها که هنوز چشم انتظار ظهور ستاره هايي نخبه هستند.

فوتبال محلي و زمين خاکي ها تقريباً تعطيل شده، اما انتظار داريم مثل دهه هاي گذشته، علي کريمي از خيابان به سالن برسد و از سالن، به چمن و از چمن به تيم ملي.

اين «گذشته دوستي» را کنار بگذاريم و برويم سراغ کار کردن در تيمهاي پايه. امروز ما يک سري مدرسه فوتبال داريم که تنها حرکت مثبتشان شيرکاکائو دادن به بچه ها پس از تمرين است. در واقع مدارس خصوصي فوتبال در ايران، کاري انجام نمي دهند که ميوه اي به فوتبال تقديم کنند. باشگاهها هم غير از چند باشگاه مهم، خودشان را کنار کشيده اند و درگير روزمرگي و عقد قرارداد يک ساله با بازيکنان هستند. پس ما با يک قيف دو سر سوراخ مواجه هستيم. هم از اين طرف کلاه سرمان مي رود و هم از آن طرف، چيزي وارد ظرف ديگر نمي شود و همه محتويات داخل قيف، روي زمين مي ريزد.

فقط يادمان باشد وقتي قيفمان سوراخ است، حداقل جاه طلبي و اعتماد به نفس خود را پايين بياوريم و ديگر انتظار قدرت نمايي و صعود به جام جهاني را نداشته باشيم. واقعيت را الکي براي خودمان رمانتيک و ناگهاني نکنيم و بعد با تعجب و بهت و حسرت بهش نگاه کنيم. داستان ساده است. به خودمان دروغ نگوييم.