حماسه ساز نه، ما فیلسوف می خواهیم

شرایط کلی حاکم بر فوتبال ایران بعد از همه شکستها شبیه یکدیگر بوده است. از سال 1978 ، جام جهانی آرژانتین که باخت 4-1در آخرین بازی مقابل پرو ، به منزله قطعیت پایان دوره حشمت مهاجرانی بود تا امروز که با آخرین شکست ملی، چیزی به نام افکار عمومی ، دهان بازکرده تا کسی را ببلعد .

به گزارش گل؛ از افکار عمومی ، البته انتظار زیادی نیست. آنها تسکین می خواهند و قرص خوابی...اما مشکل بزرگ، جایی است که کمبود تفکر در لحظاتی مثل این خود را می نمایاند.

امروز در فوتبال کمتر اثری از روشنفکر هاست .در عوض ، لیچارگوهایی که به مدد یک گل ملی تا پایان عمر باید متلک ها و بی سوادیشان را تحمل کنیم ، در این میدان فراخ می تازند ، بی آنکه کسی از آنها بابت گندکاریهای همین یکسال گذشته توضیح دوباره بخواهد و به جای انتشارهای این انتقادات همیشگی ، توخالی و یکسویه ، دستاورد آنها در عرصه مربیگری باشگاهی دوباره مرورکند.

توسعه پایدار

روزی که مجیدجلالی از توسعه پایدار می گفت ، ستاره تیم پاس ، منتقد همیشگی همه ، در رختکن ، سین و شین گفتن سرمربی تیمش را به سخره می گرفت .این تقابل ، امروز که سالها بعد از آن روزی است که سرانجام آقامجید تیم را به ستاره اش وانهاد ، همچنان ادامه دارد و آقا مجید که در این فوتبال ذره ذره آبرو جمع کرده ، بعد از یک سال موفق با فولاد بدون تیم است و دیگران با وجود محرومیت از کار حرفه ای با گردنکلفتی کارشان را پیش می برند.امروز اما یک نکته مهم دیگر را نیز در دل خود دارد اینکه فوتبال ایران در حکومت لمپن هایی که نام مربی را به سینه خود سنجاق کرده اند ، درجا زده و عقب رفته.کافی است بازیکنان این نسل را با ستاره های جام جهانی 1998 مقایسه کنید که اخرین انها هم ظاهرا از تیم ملی وداع کرده است.انروزها دروازه بان بزرگ تیم ملی برای صنار پول اضافی مجبور بود گوشی موبایل به ایران قاچاق کند و امروز گلر اول ، دست در جیب کرده و منتظر است رکورد گرانترین بازیکن فصل را خرد و خاکشیر کند! ظاهرا توسعه پایدار فقط در جایی اتفاق افتاده که هزینه های جاری در خرید بازیکن جای هرچیز دیگری را گرفته است.چیزهایی مثل فکر.بیخود نیست که بازیکنان ایرانی بعد از این همه سال به محض ورود به ورزشگاه جام جهانی کره با دهان به زیبایی بی حدوحصر درودیوار خیره مانده بودند.

ایران و کره ، یک مثال کوچک

همانطور که برانکو ایوانکوویچ هرگز نتوانست یک دفاع چپ استاندارد برای تیم ملی پیدا کند ، مربیان بعدی هم نتوانستند.همانطور که برانکو در استفاده از مهاجم دیگری به جای دایی احتیاط می کرد ، با گذشت سه سال از خداحافظی کاپیتان هیچ ستاره جدیدی برای خط حمله تیم ملی ظهور نکرد.این در حالی است که ماموریت پیم وربیک بعد از دیک ادووکات در تیم ملی کره کشف جوانهایی بود که اولا هوش بازی با 4 دفاع را داشته باشند و بعد بتوانند از دو پای خود خوب استفاده کنند. آنها با همین رویه جام ملتهای آسیا را قربانی تغییرات کردند و بعد دو بازی مانده به پایان تورنمنت به جام جهانی رسیدند.این همان تفکر یست که ما فاقد آن بوده ایم .بنابراین وقتی در ایران علی دایی تلاش خود را برای تغییر نسل می کند ، حرکت او یک کار بوالهوسانه به نظر می آیدکه محکوم به شکست است.

لزوم تغییر و ثبات

دوستان حاضر در فدراسیون فوتبال ، آشنای چندانی با مغز فوتبال ندارند . فقط کافی است کارنامه حرفه ای آنها را نگاه کنید و ببینید که مشاغلی مثل ریاست بر واحد تولید فولاد یا سابقه کار در بانک مرکزی در چه فاصله ای با فوتبال قرار دارند. در این شرایط است که تصمیم گیری در این حوزه تخصصی ، همواره در سایه جنجالها و خلق الساعگی است. در عین حال اما رضایت به تغییر امثال تاج و کفاشیان مشکلی را حل نمی کند. امروز سطح مطالبات را باید بالاتر از افکارهیجان زده عمومی گرفت.مثل همان کاری که ترکها بعد از شکست تحقیر امیز 8-0 مقابل انگلیس در اوائل دهه 90 کردند.یادمان باشد در ترکیه ، همسایه غربی ما، جمعی از بزرگترین مربیان جهان مشغول به کارند و مرد بزرگی مثل مصطفی دنیزلی 4-5 سال پشت خط گیر کرده بود. نوشتم دنیزلی یاد کاریزما و جذابیت و فلسفه ای افتادم که حماسه ساز را مثل وصله ناجور از تیم بیرون انداخت...توسع پایدار یعنی تربیت کسی مثل اقا مصطفی که هرروز آرزویش را داریم!