ماجرای مصدق به جای گروگانگیری توسط ایرانی‌ها

سرویس بین‌الملل «تابناک» ـ رئیس‌جمهوری آمریکا با سخنرانی در دانشگاه قاهره، پایتخت مصر، دیدگاه‌های خود را درباره جهان اسلام، روابط غرب و ایالات متحده با مسلمانان و راه‌های گسترش و بهبود این روابط از جمله با ایران را تشریح کرد.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، باراک حسین اوباما در بخشی از سخنان خود که به روابط آمریکا و ایران اختصاص داشت، به تحولات تاریخی در روابط دو کشور و اختلاف بر سر برنامه‌های هسته‌ای ایران پرداخت و با تأکید بر «علاقه مشترک آمریکاییان و مسلمانان به موضوع حقوق و مسئولیت کشورهای گوناگون در زمینه جلوگیری از گسترش جنگ افزارهای هسته‌ای» گفت: برنامه هسته‌ای ایران، سرچشمه تنش بین ایالات متحده و این کشور بوده است.

اوباما گفت: برای چندین سال است که ایران مخالفت با آمریکا را وجه مشخصه خود قرار داده، اما تاریخچه روابط بین دو کشور فراز و نشیب‌های فراوانی داشته است.

رئیس‌جمهوری آمریکا تلاش کرد بدون آنکه از اقدام کشورش در سقوط دولت مصدق عذرخواهی کند، آن را با موضوع گروگانگیری آمریکایی‌ها در جریان تسخیر لانه جاسوسی پیوند زده و این دو را روبه‌روی هم گذارد.

اوباما با اشاره به سقوط دولت دکتر محمد مصدق، گفت: در میانه جنگ سرد، دولتی که به شیوه‌ای دمکراتیک در ایران برگزیده شده بود، سرنگون شد و ایالات متحده در سقوط این دولت نقشی داشت.

وی گفت: پس از وقوع انقلاب اسلامی، ایران در گروگانگیری و اقدامات خشونت‌آمیز علیه نظامیان و شهروندان غیرنظامی آمریکا دست داشته است و افزود: همگان از تاریخچه این تحولات آگاهی دارند، اما به جای اینکه ما اسیر گذشته‌ها باقی بمانیم، برای رهبران و مردم ایران روشن ساخته‌ایم که کشور من آماده است به پیش حرکت کند.

رئیس‌جمهوری آمریکا افزود: پرسشی که اکنون مطرح است، این نیست که ایران با چه چیزی ضدیت دارد بلکه این است که این کشور مایل است چه آینده‌ای بنا سازد؟

اوباما ادامه داد: البته فایق آمدن بر چندین دهه بی‌اعتمادی بین دو کشور آسان نیست، اما می‌توان با شهامت، صداقت و عزم راسخ در این راه گام برداشت و افزود که هرچند مسایل متعددی برای گفت‌وگو بین دو کشور هست، اما ایالات متحده آماده است بدون پیش شرط و بنا بر احترام متقابل، در این راه گام نهد.

رئیس‌جمهوری آمریکا ادامه داد: در عین حال، برای همگان آشکار است که تا آنجا که به تسلیحات هسته ای مربوط می‌شود، ما به نقطه‌ای تعیین کننده رسیده‌ایم و افزود، جلوگیری از بروز مسابقه تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه که می‌تواند منطقه و جهان را به راهی خطرناک بیندازد، تنها به سود آمریکا نیست.

وی در ادامه سخنان خود در دانشگاه قاهره افزود: می‌تواند نظر کسانی را درک کند که می‌گویند چرا برخی کشورها سلاح هسته‌ای دارند، اما دیگران از این تسلیحات محروم هستند و تأکید کرد که هیچ کشور خاصی نباید تعیین کند کدام ملت‌ها باید دارای سلاح هسته‌ای باشند و کدام کشورها باید از این تسلیحات محروم بمانند و به همین دلیل هم قویا بر تعهد آمریکا به پیشروی به سوی جهانی عاری از تسلیحات هسته‌ای تأکید دارد.

اوباما افزود: هر ملتی از جمله ایران، باید از حق دسترسی به توانایی هسته ای صلح آمیز برخوردار باشد به این شرط که به مسئولیت‌های خود در چهارچوب پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای رفتار کند.

رئیس‌جمهوری آمریکا ابراز امیدواری کرد که همه کشورهای منطقه به تعهداتی که در چهارچوب اپن پیمان دارند، رفتار کنند.
اوباما در سخنان خود گفت: هم‌اکنون بین ایالات متحده و مسلمانان در نقاط گوناگون جهان تنش‌هایی هست که بخشی از آن ناشی از سوابق تاریخی و بخشی دیگر نتیجه تحولات و تغییراتی است که در سال‌های اخیر روی داده است.

وی همچنین به ظهور افراط‌گرایی اسلامی و عملیات خشونت‌آمیز گروه‌های تندرو، از جمله حملات انتحاری یازدهم سپتامبر سال 2001 در آمریکا اشاره کرد که به باور او، سوءظن برخی از آمریکاییان و به طور کل، غربی‌ها را نسبت به برخی مسلمانان برانگیخته است.

رئیس‌جمهور آمریکا گفت: در مقابل، وقایعی مانند عملیات نظامی نیروهای به رهبری آمریکا علیه رژیم طالبان در افغانستان و حمله به عراق، باعث شده است تا زمینه‌ای برای تبلیغات منفی علیه اهداف ایالات متحده در جهان اسلام فراهم آید.

اوباما همچنین از جنگ افغانستان دفاع کرد و گفت که این عملیات با شرکت چهل و شش کشور برای مقابله با افراط‌گرایی و تروریسم به اجرا گذاشته شده و هدف آن کسانی بوده‌اند که نه تنها مردم آمریکا، بلکه مسلمانان را نیز آماج قرار داده و تعالیم قرآن درباره محترم شماردن جان افراد بی گناه را نادیده گرفته‌اند.

اما اوباما تلویحا جنگ عراق را محکوم کرد و گفت: درباره عراق، بر خلاف جنگ افغانستان، عملیات نظامی علیه عراق بر مردم آمریکا تحمیل نشد، بلکه ایالات متحده به اختیار خود، ورود به این جنگ را برگزید و به همین دلیل هم در این مورد نه تنها در آمریکا، بلکه در سرتاسر جهان اختلاف نظر هست.

رئیس‌جمهوری آمریکا در عین حال خاطرنشان کرد که به اعتقاد وی، با وجود مشکلاتی که جنگ عراق در پی آورده، هم‌اکنون وضعیت مردم عراق از شرایط آنان تحت حکومت استبدادی صدام حسین بهتر است؛ هر چند جنگ عراق به آمریکا نیز آموخته که لازم است در اقدامات آینده خود، نخست در صدد به دست آوردن توافق و حمایت بین‌المللی برآید.

او بخش دیگری از سخنان خود را به بحران خاورمیانه اختصاص داد و گفت: لازم است رنج مردم فلسطین پایان یابد و افزود که راهکار منصفانه برای این بحران، راه‌اندازی کشور مستقل فلسطینی و همزیستی آن با اسرائیل است، به گونه‌ای که مردم اسرائیل نیز از امنیت و ارتباط سازنده با دیگر کشورها برخوردار باشند.

اوباما در این سخنرانی به مسأله بحث برانگیز گسترش دمکراسی نیز پرداخت و با تأکید بر اینکه در تعهد ایالات متحده به حمایت از نظام‌های مبتنی بر اراده مردم استوار است، بر این باور است که هیچ ملتی نمی‌تواند و نباید نظام مورد نظر خود را بر کشور دیگری تحمیل کند.

باراک اوباما در بخش‌های دیگری از این سخنرانی، دیدگاه‌های خود در زمینه حق برخورداری از آزادی مذهب در همه کشورها و برای پیروان تمامی ادیان و مذاهب و همچنین از حقوق زنان را هم مطرح ساخت.