تأملی بر انتخاب مجری مناظره
یکی از کاربران "تابناک" در مورد انتخاب مجری مناظره های انتخاباتی اظهار می دارد:
با وجود احترامی که برای آقای «رضا پـورحسین» بهعنوان یک شخص فرهیخته قائل هستم، باید عرض کنم که متأسفانه بهکارگیری ایشان برای اداره برنامهای تقابلی مانند «مناظره»، چندان قابل توجیه نمیباشد.
هرچند که ایشان مطالعات روانشناسی دارند، در حوزه ارتباطات دارای تجربهاند و شخصیتی بیطرف و غیرحساسیتزا محسوب میشوند، اما این مؤلفهها موجبات این امر را فراهم نمیآورد که ایشان بهعنوان مجریِ برنامهای که قرار است ماهیتی «چالشی» و «تقابلی» داشته باشد، انتخاب شوند.
مجریِ یک برنامهی چالشی، که در قالب «مناظره» قرار است ارائه شود، علاوه بر بیطرفی، آشنایی با امر اجرا و داشتن شمّ روانشناسانه، میبایست فردی چابک، فعال و باجسارت بوده و برخوردار از هنر برقراریِ ارتباط مناسب و تأثیرگذار بر مخاطب و طرفین مناظره باشد و با آگاهی کامل و لحظهای، از فضایی که بر ذهن و روانِ مخاطب حاکم است، در آنِ واحد بتواند تدابیر مناسب را برای پیشبرد هرچه بهتر برنامه اندیشیده و به اجرا گذارد.
مجری مناسب برای برنامههای «مناظرهمحور»، باید در حین اجرا با تحرک بدنی، حرکات دست و صورت و مخاطبقراردادنِ طرفین مناظره از طریق جابهجاییهای مداوم روی صندلی و حتی گرفتن ژستهای لازم، از بیشاز حد «رسمیشدنِ» جلسه، جلوگیری کرده و از این طریق، مخاطب را بهوجد آورد.
مجری مناسب باید آگاهی کاملی از فضای سیاسی روز داشته باشد و با درگیریها و بهاصطلاح رکتر، بازیهای سیاسی ـ جناحی آشنا بوده و با بهرهگیری از این آگاهیها، بزنگاهها را تشخیص داده و با طرح سؤالهای جهتدار و عالمانهای که بتواند تقابل و تضاد طرفین را بهرخ بکشد، از تبدیلشدنِ مناظره به «میزگرد» جلوگیری بهعمل آورده و با ذکر موارد اختلافی، طرفین را به بیانِ صریح مواضعشان وادار کند تا از این طریق مخاطب به کنه اندیشه و نظر طرفین دست یابد.
یکی از مهمترین ویژگیهای یک مجریِ مناسب برای برنامهای همچون مناظره نامزدهای ریاستجمهوری، «جسارت» و «زیرکی» است؛ بهطور مثال ادارهکننده مناظره در صورتِ خارجشدنِ طرفین از مبحثِ مورد بحث، باید با جسارت و بدون فوت وقت، به طرفین تذکر داده و از آنها بخواهد به مسیر اصلی بازگردند و درواقع این مجری است که باید به بحثهای مطرحشده «جهت» داده و برنامه را بهسویی که میتواند مفید بوده و از حاشیه بهدور باشد، سوق دهد.
حال، قضاوت با شما؛ آیا واقعاً جناب «پورحسین» دارای این قابلیتها و توانمندیهاست؟!
البته با توجه به اینکه صداوسیما طی سالهای طولانی، اینگونه برنامهها را بهطور جدی در دستور کار نداشته، شاید بیان شود که آنچه هماکنون جاری و ساری است، قابلقبول و شایستهی تقدیر میباشد؛ آری، باوجود دیرکرد صداوسیما در قراردادنِ رسانهی ملی در اختیار همه گروهها و جناحها، این امر قابل تقدیر است، اما در مورد «انتخاب مجری»، انتظار از صداوسیمایی که اشخاص آگاه به حوزه رسانه در آن کم هم نیستند، بیش از اینها بود!
البته باید اذعان داشت که اکثر گروهها و جناحهای سیاسی در کشور ما به آن حد از «تحمل و بردباریِ سیاسی» نرسیدهاند که یک مجریِ توانمند و زیرک مناظره آنها را اداره کند و بههمین دلیل است که همواره این بیم میرود که در صورتِ افزایش اختیاراتِ «مجری»، گروهها و جناحها صداوسیما را آماج حملات خود قرار داده و هردو طیف سیاسی، ناتوانیهای نامزدهای خود در ارائه برنامههایشان را، به آنچه که آنرا «جانبداری صداوسیما از طرف مقابل» میخوانند، حواله دهند!
از آنسو نیز صداوسیمای ما هم در عرصه سیاسی، آنچنان که باید و شاید نتوانسته است مجریانی «توانمند»، «آگاه» و در عینحال «بیطرف» که تنها دغدغهشان اجرای برنامههایی درخور باشد و از سوگیریهای جناحی ـ سیاسی نیز بهدور باشند، تربیت کند؛ البته افراد معدودی هستند که بهواقع «توانمند»اند، اما بازهم در مورد «بیطرفی»شان، بحث، بسیار است.
نگارنده: ع.ف
