نقش ارتباطات در تغییرالگوی رفتاری

به مناسبت روزارتباطات و روابط عمومی حسین طالبی مدیر روابط عمومی شرکت معدنی و صنعتی چادرملو مطلبی را با عنوان «نقش ارتباطات در تغییر الگوی رفتاری» منتشر کرد.

در این مطلب آمده است:

مقدمه :
امروزه تحولات گسترده در زمینه کامپیوتر و ارتباطات، تغییرات قابل ملاحظه ای در ساختار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامع بشری به وجود آورده است . گذشته حیات انسان  مملو از ابداع و اختراعات ابزار و لوازم تسهیل کننده امور زندگی بوده اما فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات در حداقل دو دهه اخیر بیشترین تاثیر را در در تغییر الگوهای رفتار و زندگی ساکنان کره خاکی داشته است .
دنیای ارتباطات و تولید اطلاعات به سرعت در حال تغییر بوده و ما امروزه شاهد همگرایی آنان بیش از گذشته با یکدیگر هستیم، به گونه ای که داده ها و اطلاعات بسرعت و در زمانی غیرقابل تصور به اقصی نقاط جهان منتقل و در دسترس استفاده کنندگان قرار می گیرد.
صرفه نظر از تعاریف متنوع و دامنه وسیع کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخشهای مختلف زندگی بشری، دسترسی سریع به اطلاعات و انجام امور بدون در نظر گرفتن فواصل جغرافیایی و فارغ از محدودیتهای زمانی محوری ترین دستاورد این فناوری است.
ضرورت تغییر:
اكنون كه مرحلة گذار  در قرن بيست و يكم را سپری می کنیم ، كشورهاي در حال توسعه همچون ايران براي نيل به پيشرفت يا حتي رقابت با كشورهاي توسعه يافته نه تنها بايد خود را منطبق با فرهنگ بومي سازگار کنیم ، بلكه بايد ضمن بهره گیری از  تكنولوژي‎هاي ارتباطي موجود ، به ابداع روش‎هايي براي آموزش، يادگيري، كار و فعاليت در جهاني بپردازیم كه اجزاي آن به طور فزاينده به هم وابسته است. جهاني كه به سوي كوچك‎تر شدن و در عين حال پيچيدگي بيشتر سير مي‎كند؛ جهاني كه در آن اطلاعات، محرك عمده، دانش، موجد قدرت و رسانه‎هاي جمعي داراي نقشي كليدي است .
  تجارت، بانكداري، آموزش، همه و همه وابسته به جريان اطلاعاتي بوده و به كمك تكنولوژيهاي ارتباطي جديد همچون كامپيوتر، ماهواره، تلفن، رادیو،تلويزيون، ليزر، فيبر نوري، ريزتراشه‎ها  و تلفنهاي هوشيار تسهيل گرديده‎اند.
در واقع در بسياري از روستاها. تلويزيون و راديو جايگزين پيام رساني سنتي شده است كه در آن قصه‎ گوها، نقالان، پرده خوانها و جارچیان  نقش اطلاع رساني و سرگرمي مردم را ايفا مي‎كرده‎اند.
اینک بسياري از شركتهاي خدمات رساني رايانه‎اي در حال توسعة سريع قلمرو خود از طريق شبكه جهاني اينترنت مي‎باشند تا انواع خدمات را در اختیار مشتريانشان قرار دهند. اين شبكه مجموعة گسترده ای از دستاوردهاي جهاني را در زمينة ادبيات، آثار هنري، تحقيقات علمي، اطلاعات بازرگاني، گزارشات حكومتي و... به طور فزاينده‎اي برنامه‎هاي راديويي و حتي فيلم‎هاي تلويزيوني در برمي‎گيرد. همچنين آن را مي‎توان يك كتابخانه بزرگ جهاني و بلكه بزرگترين آنها به شمار آورد كه مي‎تواند در هر زمان و هر جا در دسترس متقاضياني كه از كامپيوتر داراي مودم و اشتراك به اينترنت بهره‎مندند، قرار دهد.
براي نخستين بار در تاريخ بشر، اطلاعات كالايي است كه با اشارة سرانگشتان به دست مي‎آيد! در واقع شبكه‎هاي رايانه‎اي براي ميليونها انسان يك كانال تبليغاتي به ارمغان آورده تا بدين طريق به بسط ايدئولوژي خود در جهان بپردازند. علاوه بر اين، شبكه‎هاي رايانه‎اي را مي‎توان آزاد‎ترين و در عين حال هشدار دهنده‎ترين عامل در مجموعة تكنولوژيهاي ارتباط جمعي به شمار آورد، تا اندازه‎اي كه هر كس در هر كجا و با هر مرام شخصي يا ايدئولوژي قادر به توزيع پيامها بين ميليونها نفر وبدون هر گونه مميزي قبلي خواهد بود.
 جريان اطلاعات :
 اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه مهمترين علت پديدار شدن و محبوبيت تكنولوژيهاي اطلاعاتي پاسخگويي آنها به انبوه نيازهاي مالي و سياسي است.
 از اوان دهة هفتاد، وقتي ارتباطات فضايي به تحقق رسيد تنها تعداد انگشت‎شماري از كشورهاي اقدام به ارسال هزاران ماهواره براي خود يا مشتريانشان در مداري محدود كردند. نتيجه آن شد كه صاحبان اينگونه وسايل مخابراتي از توانايي رسوخ عميق به درون فرهنگ كشورهاي مصرف كننده برخوردار گرديدند كه اين به نوبة خود تنش ديگري بين نيكمره جنوبي و شمالي به وجودآورد كه اصطلاحاً به آن «امپرياليسم فرهنگي» يا «دخالت فرهنگي»‌مي‎گويند بی تردید وقتی اكثر پردازشگرها و حاملهاي اطلاعاتي درچند كشور معدودمستقر شده اند. تكنولوژي پايه براي توليد و توسعة اين دستگاهها نیز توسط سوداگران پيشرو در ايالات متحده، ژاپن و اروپاي غربي طراحي، تكميل و هدايت می شوند.  علاوه بر اين ناهماهنگي بين شمال و جنوب در زمينةجريان ارتباطات و اطلاعات و امكان توليد، توزيع يا دستيابي بدان به نحو زيادي يك جانبه است. به بيان ديگر «جريان اطلاعات در پهنة زمين غير متعادل است زيرا بيشتر اطلاعات جهاني در بخش شمالي تولید می شود”.
 بدين ترتيب رسانه‎‎هاي ارتباط جمعي را مي‎توان نه تنها به مثابة نيروي محرك در پشت سر تغييرات اجتماعي و فرهنگي قلمداد كرد. بلكه عاملي براي تحرك سياسي در مرتبة ملي و بين المللي به حساب آورد.
 ديگر اينكه در محيط امروزي كه ساخته و پرداختة رسانه‎هاست، مردم فرهنگهاي مختلف دربارة «ديگران» و حتي خودشان بيشتر براساس تصويرسازيهاي رسانه‎ها قضاوت مي‎كنند. بدين ترتيب در ارتباطات ميان فردي و همچنين در مراودات اقتصادي و سياسي، تصاوير قالبي كه توسط رسانه‎ها تدارك ديده شده و در اذهان عامه نقش بسته، بر نحوة نگرش افراد نسبت به يكديگر تأثير بسزايي گذاشته است. به بيان ديگر، نگرش مردم از «ديگران» مجموعاً براساس آن چيزهايي است كه از طريق رسانه‎هاي جمعي ديده، خوانده يا شنيده‎اند. در واقع رسانه‎هاي جمعي معاصر همچون مطبوعات و راديو، تلويزيون – عملاً بر تمامي جنبه‎هاي زندگي بشر تأثير گذارده‎اند. اينها تعيين كنندة چشم‎انداز ما از جهان، نحوة نگرش به ديگران و مهمتر از همة نحوة كنش متقابل ما با ديگران مي‎باشند.
در جمع بندي از اين بحث مي توان اثرهاي رسانه هاي جديد براي ارتباطات برون سازماني در جوامع معاصر را فهرست وار به شرح زير ارائه داد؛
1- مديران بدون مهارت ارتباطي حذف مي شوند.
2- ارتباطات سازماني ( درون و بروني ) از اهميت بيشتري برخوردار مي شود، و مديريت ارتباطات مجموعه فعاليت هاي ارتباطي خارج از سازمان  شامل فروش، استخدام ، بازار يابي و آگهي، ارتباط با مشتريان و روابط عمومي ر ادر بر مي گيرد.
3- ارتباط بارسانه‌ها بيشترجنبه مستقيم و زنده پيدا مي‌کند ومديريت اطلاعات توسعه مي‌يابد.
4- مشارکت مردم و کارکنان بيشتر خواهد شود و در جامعه مبتني بر دانش ، اطلاعات در سطح کارشناسان توزيع مي شود.
5- توليد اطلاعات افزايش مي يابد و سازمان ها بيش تر بر تصوير و هويت سازماني متکي خواهند شد.
6- با افزايش اهميت و نقش رسانه ها در جوامع واحدهاي ارتباطي سازمان هاي توسعه خواهند يافت.
7- سنجش نظرات مردم از اهميت بيشتري برخوردار شد.
8- شبکه هاي ارتباطي دروني و برون سازماني توسعه خواهند يافت .
9- پايش ( مونيتورينگ ) اطلاعات و رسانه ها از فعاليت هاي عمده هر سازمان مي شود.
10- پاسخ گويي به رسانه ها از اهميت بيشتري برخوردار خواهد شد.
11- فن آوري جديداطلاعات در دو سطح ارتباطي و تصميم گيري به کار مي افتند.
12- فن آوري جديد، فن آوري هاي سنتي را حذف نمي کنند، بلکه با آن ها ادغام مي شوند.
13- رسانه هاي آينده، رسانه هاي رايانه اي ( سايبر ) خواهند بود.