جمله‌ای از یک مقام دولتی که نباید به راحتی از آن گذشت!

«جامعه کنوني توليد محور نيست، بر جامعه چه رفته است، مردمي که روزي قنات مي‌کندند تا بتوانند از آب‌هاي زيرزميني استفاده کنند، امروز به دنبال دريافت يارانه هستند‌»؛ این جمله جدیدی است که یکی از مقامات ارشد دولتی در یکی از دانشگاه‌های کشور بیان کرده است.

به گزارش «تابناک»، این جمله دو وجه کاملا متمایز دارد که بررسی هر وجهی، می‌تواند نتایج همزمان درست و نادرستی‌ داشته باشد. بررسی جامعه‌شناسانه و روانکاوانه جامعه ایران، درستی حرف این مقام مسئول ایرانی در این موضوع را که جامعه ایران از تولید محوری به مصرف‌گرایی گرایش پیدا کرده است، ‌اثبات می‌کند.

اینکه در روزگاری که تکنولوژی و امکانات امروز فراهم نبود، مردم ایران با نوآوری و کوشش، تلاش می‌کردند احتیاجات خودشان را برطرف کنند، اما امروز دیگر از این کوشش‌ها خبری نیست و افراد به دنبال کسب درآمد از مکانیزم‌های غیر تولیدی برای رفع نیازهایشان هستند، جمله حقی است. در واقع یک وجه این جمله که به شیوه زندگی مردم امروز ایران بازمی‌گردد، کاملا درست است.

اما ظاهر این جمله بدین معناست که علت تولید محور نبودن جامعه ایران، مردمی هستند که به دنبال راحتی و مصرف‌گرایی و عدم تولید هستند. به نظر می‌رسد در صورتی که گوینده این جمله از این عبارت چنین مقصودی داشته باشد، ظلم به مردم و ناشی از عدم شناخت مردم ایران است.

باید از این مقام مسئول پرسید: ‌جامعه ایران را چه شده است‌، یا اینکه برخی مقامات مسئول و دولتی با فرهنگ، اقتصاد و اجتماع این کشور چه کرده‌اند که امروز جوان ایرانی به جای تولید و کار به سمت واسطه‌گری و همچنین شغل‌های کاذب می‌رود؟

‌باید به این پرسش پاسخ داد که آیا با توجه به ساختار دولتی اقتصاد ایران، زمینه‌های تولید، کسب و کار، فعالیت اقتصادی و... فراهم شده ‌که از جوانان انتظار داشته باشیم به جای نگاه به جیب دولت یا‌‌ همان یارانه‌های نقدی ـ‌ که امروز دیگر ارزشی هم ندارد ـ‌ به کار و تولید بپردازد!؟

اگر امروز جوان ایرانی بخواهد حتی کار و تولید داشته باشد، آیا شرایط کار برای او فراهم است؟ چندی پیش بود که مرکز آمار ایران با تعریف کاملا ‌باورنکردنی از شغل اعلام کرد، نزدیک ‌۲/۵ میلیون جوان ایرانی بیکار‌ند.

پرسش اینجاست: آیا باید جوان بی‌کار ایرانی‌ برای امرار معاش به فکر کندن قنات باشد یا اینکه بنشیند تا یارانه نقدی ‌بگیرد؟ امروز جوان ایرانی ـ که اکثر آن‌ها تحصیلکرده هم هستند ـ‌ به دنبال یافتن شغل و تشکیل خانواده هستند؛ اما آیا شرایط کندن قنات را برای جوانانمان فراهم کرده‌ایم؟!

البته نباید از فرهنگ غالب مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی در میان قشر جوان امروزی چشم‌پوشی کرد، ولی اینکه همه مشکلات و عدم کارایی خودمان را به گردن جامعه و مردم بیندازیم، قدری بی‌انصافی خواهد بود.

امروز برای پیشرفت کشور نیازمند این هستیم که دولت و مردم در کنار یکدیگر با توجه به ظرفیت‌ها و استفاده از علم و تکنولوژی و بنا به قواعد مزیت نسبی در اقتصاد، به تولید برای رفع نیازهای داخلی کشور و همچنین صادرات کالاهای غیر خام بپردازند. اینکه مردم، دولت را و دولت، مردم را متهم به کم‌کاری کنند، مشکلات حل نخواهد شد.

امروز اقتصاد دولتی نشان داده ‌که ‌ظرفیت و بازده بالایی ندارد و هر جا که اقتصاد در دست مردم قرار گرفته است، شکوفایی فراهم شده و آبادانی شکل گرفته است. در همین راستا، کشور نیازمند این است که با همدلی و همزبانی مردم و دولت، کشور ایران از ریل مصرف‌گرایی به ریل تولید و آبادانی تغییر مسیر دهد.