بار جشنواره بین‌المللی فجر بر‌ دوش این پیرمرد خواهد بود؟

برگزاری بخش بین‌الملل سی‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به صورت مستقل از بخش داخلی در شرایطی طی هفته‌های پیش روی تجربه خواهد شد که کف انتظارها در خصوص این بخش رعایت استانداردهای بدیهی هر جشنواره بین‌المللی معتبر است؛ استانداردهای حداقلی که با رعایت آنها می‌توان از لفظ «جشنواره بین‌المللی» استفاده کرد.

به گزارش «تابناک»، جشنواره بین‌المللی فجر برای سی و سومین دوره با یک تغییر بنیادین مواجه شده و آن هم تفکیک بخش بین‌الملل از بخش داخلی (سینمای ایران) است. در همین راستا، بخش بین‌الملل این دوره از جشنواره، از پنجم تا دوازدهم اردیبهشت‌ماه در تهران برگزار خواهد شد و طبیعتاً قرار است با تفکیک این بخش، شاهد ایجاد تحول در این بخش و رسیدن این رویداد به کف استانداردهای یک جشنواره بین‌المللی فیلم معتبر باشیم.

مهم‌ترین رویداد فرهنگی کشور در سه دهه اخیر به دلایل متعدد، هیچ‌ گاه نتوانسته در سطح یک رویداد بین‌المللی برگزار شود و هرچند تلاش‌هایی شده، بخش بین‌الملل جشنواره هیچ‌ گاه شخیصت یک جشنواره بین‌المللی معتبر جهانی را نیافته و تنها یک دورهمی بی‌اثر برای گرفتن ژست بین‌المللی بودن جشنواره محسوب می‌شده و جشنواره‌ها نیز به همین نسبت، بخش بین‌الملل جشنواره را جدی نگرفتند.

در همین راستا، اگر رسانه‌های بین‌المللی نیم‌نگاهی بخش داخلی جشنواره فیلم فجر به عنوان محل رونمایی از فیلم‌های سینمایی ایران داشتند، همین نگاه محدود نیز به بخش بین‌الملل جشنواره در سطح بین‌الملل وجود نداشت و سطح این بخش ـ به رغم هزینه‌های قابل توجه برگزاری‌ و پذیرایی از میهمانانش ـ حتی با جشنواره‌های مستقل درجه سوم اروپای شرقی نیز قابل قیاس نبود و به زحمت تک‌ستاره‌ای از سینمای جهان به برخی از ادوار جشنواره فجر آمده است.

در فاصله دو هفته تا آغاز بخش بین‌المللی جشنواره با محوریت پردیس ملت، آزادی، خانه هنرمندان، دو سالن سینما کورش، موزه سینما و فلسطین، آنچه تاکنون رونمایی شده، برگزاری برخی دوره‌ها و البته مرور سینمای فرانچسکو رزی از برجسته‌ترین کارگردانان صاحب سبک سینمای ایتالیاست که البته امری غیرمرسوم در دیگر جشنواره‌ها نیست؛ اما چنین برنامه‌هایی محوریت هیچ جشنواره مهمی را شامل نمی‌شود و چنین برنامه‌هایی می‌تواند جزو حواشی جذاب باشد.


بر اساس برنامه اعلام شده در بخشی با نام «فرانچسکو رزی: متعهد و منتقد»، ۹ فیلم مطرح از این کارگردان را به نمایش و بحث خواهد گذاشت که عبارتند از: سالواتوره جولیانو (۱۹۶۲)، دست‌ها روی شهر (۱۹۶۳)، قضیه ماتئی (۱۹۷۲)، لوکی لوچیانو (۱۹۷۳)، جسدهای سر‌شناس (۱۹۷۶)، مسیح در ابولی توقف کرد (۱۹۷۸)، سه برادر (۱۹۸۰)، بدرود پالرمو (۱۹۹۰) و ترک مخاصمه (۱۹۹۶) اکران خواهد شد که انتظار می‌رود با حضور برخی از عوامل این فیلم‌ها باشد.

رزی برای نمایش فیلم «اجساد عالی‌مقام» در دهه پنجاه خورشیدی به تهران سفر کرده بود و در ایران با فیلم‌هایی مثل «سالواتوره جولیانو» و «مسیح در ابولی توقف کرد» شناخته می‌شود؛ فیلم‌هایی که بار‌ها از تلویزیون ایران به نمایش درآمده‌اند و بنابراین انتخابش برای بخش حاشیه‌ای جشنواره دور از انتظار نبود اما برای بخش اصلی جشنواره، نقدهای قابل تأملی وجود دارد.

حداقل انتظار رونمایی از ده فیلم خارجی برای نخستین بار در بخش بین الملل است؛ رویکردی که در همه جشنواره‌های بین‌المللی معتبر اجرایی می‌شود و ‌انتظار می‌رود در این دوره از جشنواره، شاهد درخواست برخی فیلمسازان غیرایرانی برای رونمایی از آثارشان در جشنواره فجر باشیم و هیأت انتخاب متشکل از رضا درستکار، شادمهر راستین، مرتضی رزاق‌کریمی، نیما عباسپور و سعید نوری از میان درخواست‌های متعدد، این ده فیلم بین‌المللی را انتخاب کند.

البته باید دید واقعاً درخواست‌های متعددی از سوی فیلمسازان بین‌المللی و غیرایرانی مطرح شده یا خبری نیست، زیرا تاکنون آماری از تعداد فیلم‌های غیرایرانی متقاضی حضور در بخش بین‌الملل جشنواره سی و سوم اعلام نشده و این گمانه پررنگ شده که قرار است بخش بین‌الملل میزبان گروهی دیگر از فیلم‌های ایرانی باشد که به بخش داخلی سی و سومین جشنواره فیلم فجر نرسیده بودند.

اگر چنین رویکردی در پیش گرفته شود و بخش بین‌الملل جشنواره متشکل از تعداد قابل توجهی از فیلم‌های ایران و چند فیلم قبلاً رونمایی شده در دیگر جشنواره‌ها باشد و در واقع تنها فیلم‌های جشنواره به دو بخش تقسیم شده باشد، اساساً برگزاری بخش بین‌الملل به صورت مجزا، محلی از اعراب نخواهد داشت؛ بنابراین، انتظار می‌رود در روزهای پیش روی، لیست فیلم‌های بین‌الملل راه یافته به بخش بین‌الملل جشنواره رونمایی شود.

همچنین انتظار می‌رود هیأت داوران بخش بین‌الملل جشنواره همچون هر جشنواره معتبر دیگر، یک هیأت داوران چند ملیتی با حضور چهره‌های معتبر سینمای جهان باشد، زیرا علاوه بر ترکیب فیلم‌ها، ترکیب هیأت داوران محور دوم برای سنجش اعتبار یک جشنواره بین‌الملل است و نمی‌توان با ترکیبی از اکثریت سینماگران داخلی در پی یک جشنواره معتبر بین‌المللی بود.