خاتمي: مردم، تحقير را تحمل نمي‌كنند

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمد خاتمی در مصاحبه‌ای مشروح با نشریه نیوزویک به بیان نظراتش در خصوص انتخابات، مسائل داخلی ایران و روابط ایران و آمریکا پرداخت.

به گزارش ايلنا، خاتمی در اين گفت‌وگو با تاکید بر اینکه در انتخابات حضور مردم تعیین کننده است، گفت: در حد خودم سعی می‌کنم بگویم که ایران در عرصه داخلی و بین‏المللی می‌تواند وضع بهتری داشته باشد و مردم با حضور خودشان می‌توانند این امر را تحقق ببخشند.
رئیس بنیاد باران ادامه داد: فکر می‌کنم با این وضعیت می‌توانیم احساس مسئولیت و حضور مردم پای صندوق‌ها که می‌تواند خیلی از موانع را کنار بزند را بالا ببریم و شاهد انتخابات پرشوری باشیم که نتیجه آن انشاء‌الله به نفع کشور و ملت خواهد‏بود.
خاتمی در پاسخ به این سئوال که آیا در انتخابات ایران تقلب وجود دارد، گفت: فکر نمی‌کنم تقلب به معنی خاص کلمه وجود داشته باشد یا بتواند تاثیرگذار باشد. خود من هم در دوران مسئولیت ریاست جمهوری چند انتخابات را برگزار کردم. اگر هم چنین چیزهایی باشد، خیلی با انتخابات فرمایشی که مردم در آن نقشی ندارند، فرق دارد.
وی تصریح کرد: ممکن است نقص‌ها و کمبودهایی وجود داشته باشد که من امیدوارم این نقص‌ها به حداقل خودش برسد و همه احساس کنیم باید از رای مردم صیانت و پاسداری کنیم، به علاوه اینکه حضور گسترده مردم تمام این موانع و مشکلات را می‌تواند بر طرف کند.
خاتمی همچنین تاکید کرد: در جریان انتخابات واقعیت نشان داده که همیشه حضور گسترده مردم، همه یخ‌ها را ذوب کرده و مشکلات را حل می‌کند.
وی در بخش دیگری از این مصاحبه با اشاره به ظرفیت‌های مغفول مانده قانون اساسی گفت: قانون‌اساسی ظرف یکبار مصرف یا کفش نیست که چند بار بعد از مصرف آن را دور بیندازیم. قانون‌اساسی که با رای مردم تصویب شده، اساس نظم است و به نظر من ظرفیت کافی را دارد که مردمسالاری را که با هویت دینی و ملی مردم سازگار است، ایجاد کند.
رئیس جمهور سابق کشورمان همچنین با اشاره به این گفته خود که باید تغییر ایجاد شود، به تفسیرهای غلط صورت گرفته از آن اظهارنظر مبنی بر براندازی و از بین بردن جمهوری اسلامی اشاره کرد.
وی معتقد است: آنچه مردم می‏خواستند و در نظام جمهوری اسلامی بود، این است که ما بتوانیم پیشرفت کنیم و آزادی، عدالت و روابط خوب با دنیا داشته‏باشیم.
رئیس دولت اصلاحات همچنین به تدوین برنامه چشم‌انداز در دولت خود و تصویب آن توسط رهبر انقلاب اشاره کرد و گفت: من معتقدم با سیاست‌هایی که در این روزگار بوده، ما عقب‌گرد کرده‌ایم و بجای آنکه فاصله‌مان با آن اهداف 20 سال باشد، 25 سال شده است.
وی تصریح کرد: معتقدم دوستان ما از جمله مهندس موسوی کاملا قادرند که این مسیر را اصلاح کنند و طبعا وقتی مسیر درست شد، زمینه برای اینکه ارزان و سریع‌تر به اهداف دراز مدت اصلاحات برسیم بهتر فراهم می‌شود.
خاتمی ادامه داد: موسوی با دید بازتر و اعتقادی که به آزادی و حضور مردم دارد، موجب می‌شود که زمینه برای فعالیت جریان اصلاحات و از جمله خود ما، در متن جامعه و نه از بالا، فراهم شود.
رئیس دولت اصلاحات در بخش دیگری از این گفت‌وگو اظهار داشت: جامعه ما می‌تواند فقر و گرفتاری را تحمل کند، اما تحقیرشدگی را نمی‌تواند تحمل کند.
وی افزود: مردم احساس می‌کنند حکومت‌هایی که قبل از انقلاب در ایران بودند، ملت ما را تحقیر کردند و نیز از موضع تحکم و بالا با آنها صحبت می‌کردند. اگر کسانی پیدا شوند که مردم احساس کنند، به آنها راست می‌گویند و دروغ نمی‎گویند- ولو اینکه همه راست‌ هم گفته نشود- ، به آنها احترام حقیقی می‏گذارند و خود را کوچک آنها - و نه ارباب- می‌دانند و احساس کنند که از امکانات مادی و معنوی به سود شخص استفاده نمی‌شود، طبعا مردم نسبت به چنین فردی علاقه پیدا می‌کنند.
خاتمی همچنین با اشاره به برخی انتقادات از دولت اصلاحات گفت: برخی دوستان خیال می‏کردند کسی که اصلاح‏طلب است، معجزه گر هم هست و نمی‌دانستند که در عرصه اجتماعی معجزه کارگر نیست و باید خود مردم بیدار شوند و البته شاید برخی توقعاتشان هم بجا بود.
رئیس دولت اصلاحات همچنین با اشاره به مذاکرات صورت گرفته بین او و مهندس موسوی، اعلام کاندیداتوری خود و سپس انصراف به نفع مهندس موسوی تاکید کرد: مهندس موسوی ابدا کار خلاف اخلاقی انجام ندادند، بنده هم معتقدم رفتارم، رفتار نادرستی نبوده، ولی اینکه در جامعه چه چیزی شایع می شود امر دیگری است و الان هم نباید به گذشته فکر کنیم، باید به آینده فکر کنیم و اینکه مهندس موسوی شخصیت بسیار شایسته‏ای است. امیدوارم اکثریت قاطع مردم این مساله را درک کنند و حالا که مهندس موسوی به صحنه آمده اند، جامعه و نظام ما استفاده خوبی از ایشان بکند.
وي در بخش ديگري از اين گفتگو مخالفت رهبري با حضورش در انتخابات را كاملا بي‌اساس دانست.
خاتمی در بخش دیگری از این گفتگو به بیان نظراتش در خصوص آمریکا و شعار تغییر باراک اوباما پرداخت. رئیس موسسه بین‌المللی گفتگوی فرهنگها و تمدنها گفت: اوباما در یک سیستم جا افتاده محکم حرکت می‏کند و نمی توانیم توقع داشته باشیم که یک فرد بتواند سیستم متصلب را یک شبه عوض کند و حتما در مقابل این شعار تغییر موانع جدی وجود دارد. بنابراین باید فرصت داد و مانند اصلاح‌طلبی در ایران که نمی‏توان توقع داشت یک شبه کسی آن را پیاده کند، از او هم نمی‏توان چنین توقعی داشت.
وی در مورد سیاست‌ها و اتفاقات رخ داده در رابطه با ایران و آمریکا در طی سی سال گذشته اظهار‌ داشت: من نمی‏گویم سیاست‌هایی که در ایران بوده، از اول درست بوده است که برخی از آنها عکس‌العمل به رفتارهای خود آمریکا بوده است. رفتارهایی مانند اشغال سفارت آمریکا عکس العمل به آن رفتارها بود و امروز حکومت مستقر است و مانند آن کار تکرار نخواهد شد.
رئیس جمهور سابق کشورمان با اشاره به اقداماتی که از سوی آمریکا باید برای بهبود رابطه با ایران صورت گیرد، ادامه داد: در ایران هم این دید منطقی وجود دارد که بالضروره نگوید منافع من در دشمنی با آمریکاست و اگر آمریکا دشمنی نکند، ما هم می توانیم منافعمان را طوری تعریف کنیم که همه منافع و موجودیت ما در دشمنی با امریکا خلاصه نشود.
خاتمی به اوباما توصیه کرد که واقع بین و شجاع باشد و توضیح داد:«واقع بینی یعنی منافع آمریکا را در تضاد با منافع دیگران نبیند، جایگاه کشورها را آنگونه که باید بشناسد و بداند احساساتی که در دنیا بخاطر سیاست‌های غلط آمریکا وجود دارد، جدی است و رفع آنها عزم و برنامه جدیمی خواهد. همچنین در برابر موانع سر راه تغییر، مقاوم و پایدار باشد. زیرا معتقدم که ایشان با موانع جدی روبروست. البته خردمندی هم داشته باشد.
وی ادامه داد: آمریکا اگر می خواهد در جهت تغییر گام بردار باید تحریم ها را بردارد و جسارت‌هایی که به ملت ایران می شود را تمام کند. اموال بلوکه شده را نیز آزاد کنند و مهمترین گام هم اینکه آنچه در شورای امنیت با تلاش آمریکا اتفاق افتاد، منجمد شده و ما به مذاکرات در سطح آژانس برگردیم و با حسن نیت مساله را پی بگیریم، ما هم آمادگی داریم.
خاتمی همچنین به انتقاد از سیاست دوگانه آمریکا در قبال ایران و اسرائیل پرداخت و گفت:«چرا باید ملتی که تحت فشار است متهم به حرکات تروریستی شود، ولی کسانی که رسما می‌گویند کسانی را ترور می‌کنیم، مورد حمایت باشند؟»
به گفته خاتمی حمایت‌های بی شائبه آمریکا از اسرائیل موجب شده است که این ذهنیت در بخش مهمی از دنیای اسلام بوجود بیاید که تل‌آویر پایتخت آمریکا است.