شناسنامه‌دار شدن ذخایر زیستی ایران

رییس مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران با اشاره به نامگذاری روز 15 فروردین به عنوان «روز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی» و درج آن در تقویم رسمی کشور از سال جاری گفت: ایران از لحاظ تنوع زیستی جزو 10 کشور اول دنیاست و با شناسنامه دار کردن ذخایر زیستی در چند سال آینده شاید در رده پنج کشور اول جهان هم قرار بگیریم.

دکتر سید ابوالحسن شاهزاده فاضلی در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص علت نامگذاری 15 فروردین به عنوان روز ملی ذخایر زیستی اظهار کرد: با توجه به اهمیت ذخایر زیستی، مقام معظم رهبری در 15 فروردین سال 1386 طی نامه‌ای، دستور ایجاد زیست بانک (مرکز ذخایر ژنتیکی و زیستی) را صادر کردند که در این راستا جهاد دانشگاهی با انجام مطالعاتی اقدام به راه اندازی مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی کرد. هدف اصلی مرکز ارتقای فعالیتهای ملی در زمینه‌های جمع آوری، نگهداری و مطالعه منابع زیستی است و لذا این مرکز ضمن پشتیبانی از مراکز ذخایر زیستی کشور و ایجاد شبکه ملی ذخایر زیستی، در تلاش است تا به مرکزی پیشتاز به منظور گردآوری، تکمیل، ساماندهی، استاندارد سازی و حفظ ذخایر زیستی و ژنتیکی برای توسعه دانش، فناوری و افزایش کیفیت زندگی و سلامت و حفظ امنیت غذایی، منابع طبیعی و تنوع زیستی کشور تبدیل شود.

وی افزود: ذخایر زیستی به عنوان گنجینه‌هایی فناناپذیر در توسعه کشورها به شمار می‌روند که نقشی حیاتی در ارتقای سلامت، رشد اقتصادی و امنیت غذایی کشورها دارند. به منظور نشان دادن اهمیت ذخایر زیستی، پیشنهاد نامگذاری روز 15 فروردین به عنوان «روز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی» از سوی مرکز به شورای فرهنگ عمومی ارائه شد که با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی در مناسبت‌های تقویم رسمی سال ۱۳۹۴ هجری شمسی قرار گرفت.

رئیس مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران خاطرنشان کرد: ذخایر زیستی منابع ارزشمندی هستند که حیات بشر و کره زمین به آنها وابسته است و کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی، بسیاری از ذخایر زیستی را در خود جای داده است که در صورت توجه و حمایت از آنها می‌توان از خواص این ذخایر در جهت منافع اقتصادی استفاده کرد.

شاهزاده فاضلی برخورداری از تنوع زیستی را یکی از راهکارهای کاهش فقر و بیکاری در کشورها ذکر کرد و ادامه داد: برخی از کشورها تنها با داشتن چند منبع زیستی چون خرما و زیتون با انجام تحقیقات و تولید فرآورده‌هایی از این منابع توانسته‌اند به واسطه این ذخایر کشور خود را در سطح جهان معرفی کنند که امیدواریم تبیین اهمیت این ذخایر در کشور با گرامیداشت روز ملی ذخایر زیستی سرآغازی برای فعالیت‌ جدی‌تر شرکت‌های دانش بنیان در این حوزه و بهره برداری هر چه بیشتر از آنها باشد.

رئیس مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی با اشاره به اقدامات محققان کشور در زمینه کشف گونه‌های زیستی بومی کشور، اظهار کرد: با فعالیت‌هایی که طی سه سال گذشته در مرکز ملی ذخایر ژنتیکی صورت گرفت، موفق به شناسایی 35 گونه جدید میکروبی در کشور شده‌ایم که به نام ایران به ثبت جهانی رسید.

شاهزاده فاضلی ایجاد زیست بانک را حلقه اول تولید محصولات زیست فناوری دانست و افزود: محصولات زیست فناوری در حوزه‌های مختلف وجود دارد که از آن جمله می‌توان به داروهای گیاهی و نوترکیب اشاره کرد، ضمن آنکه بسیاری از آنتی بیوتیک‌ها از میکروب‌ها تولید می‌شوند.

وی حلقه دوم تولیدات محصولات زیست فناوری را شرکت‌های دانش بنیان عنوان کرد که هر کدام از این شرکت‌ها با انجام تحقیقات در این حوزه می‌توانند ثروت مبتنی بر فناوری ایجاد کنند.

شاهزاده فاضلی با اشاره به ایجاد 27 کلکسیون ذخایر میکروارگانیسم‌های انسانی، جانوری و مولکولی در مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، گفت: توسعه این کلکسیون‌ها از اولویت‌های این مرکز است و پس از آن در تلاشیم دسترسی ارزان و راحت به این بانک زیستی را برای محققان کشور میسر کنیم که در این راستا درصدد جلب حمایت مالی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری هستیم.