می خواستند او را زمین بزنند
محمد بن همام در پایان کنگره 2009 AFC یکی از نجاتیافتگان بزرگ فوتبال نام گرفت.
به نوشته وطن امروز، او که با بزرگترین چالش دوران ریاست هفتسالهاش بر کنفدراسیون آسیایی مواجه شده بود، در مقابل رقیب نهچندان قدرتمندش تغییر چهره داد، کوهی از اتهامات شخصی را به جان خرید و شاهد بود که بسیاری از نزدیکترین متحدانش در مقابلش قرار گرفتند و با این وجود تنها با 2 رای اختلاف مجوز کرسی فیفا در دست به خانه بازگشت.
بن همام پس از پیروزی در رایگیری به شبکه ESPN گفت: «دوستانم میخواستند زمینم بزنند.» و در حالی که اندوه در چهرهاش نمایان بود ادامه داد: «اما افراد دیگری از اینجا و آنجا به حمایتم آمدند و در حالی که حس درهم شکستگی وجودم را تسخیر کرده بود، مرا آن بالا نگه داشتند».
پیش از آنکه درام آسیایی کنگره AFC در کوالالامپور علنی شود، بسیاری از 46 ملت فوتبال قاره هنوز مشغول سبک و سنگین کردن انتخابهایشان بودند.
برخلاف آنچه دنیا تصور میکرد دو تن از قدرتمندترین مردان جهان ورزش- سپ بلاتر رئیس فیفا و میشل پلاتینی رئیس یوفا- سفت و سخت پشت سر رقیب بحرینی بنهمام یعنی شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه بودند.
در ظاهر پلاتینی چهرهای دور و بیارتباط با بزرگترین اتفاق اخیر آسیا بود که با فاصله کوتاهی پس از نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا رخ میداد، چنانکه او جملاتی خنثی به زبان آورد: «من هیچ حرفی ندارم که درباره این انتخابات بزنم. این منطقه (آسیا) هیچ ارتباطی با من ندارد».
اما بنا به گواهی برخی از افراد درون کنگره AFC، مرد فرانسوی اگر بنهمام در جمعآوری رای به مشکل برمیخورد نفع زیادی میبرد، بویژه که مرد قطری قول داده بود اگر نتواند کرسی غرب آسیا در کمیته اجرایی فیفا را که از سال 1996 در اختیار داشت حفظ کند از ریاست کنفدراسیون آسیایی هم کنارهگیری خواهد کرد.
پلاتینی و بلاتر هر دو یک دیدگاه مشترک در این زمینه داشتند: بن همام یک تهدید جدی بر سر راه ریاست پلاتینی بر فیفا خواهد بود. پس این فرصتی است که از شرش خلاص شویم.
هرچند در ظاهر بلاتر مشغول حمایت از او بود و حتی پیغام تبریکی پرآب و تاب را در روز 8 ماه مه همزمان برای رئیس سابق فیفا «ژائو هاوهلانژ» که در این روز 93ساله میشد و رئیس AFC ، محمد بن همام که او هم در همین تاریخ پا به 60 سالگی میگذاشت، ارسال کرد.
یک روز پیش از انتخابات در حاشیه جلسه عمومی AFC دوربینها لحظهای را ثبت کردند که بلاتر و بنهمام، ورودی باشکوه را در کنار هم و زیر تلألو انبوه فلاشها به هتل «ماندارین اورینتال» (محل برگزاری کنگره) به نمایش گذاشتند.
تنها چند متر آن طرفتر شیخ سلمان در رستوان هتل با رئیس فدراسیون فوتبال استرالیا «فرانک لاوی» بهطور خصوصی قهوه میخورد.
کمی از غروب رفته بلاتر میان بن همام و سرسختترین دشمن او دکتر چونگ مونگ جون از کرهجنوبی بر صدر میز VIP مراسم شام افتخاری نشسته بود، ضیافت شامی که در آن میهمانان به صرف سوپ خرچنگ و سالاد انبه و میگو مشغول بودند و در حالی که با نوشابههای غیرالکلی از آنها پذیرایی می شد، متشخصانه اجرای موزیسینهای مالزیایی «جوآن یئوه» و «نورین عزیز» را در تالار هتل ماریوت تماشا میکردند.
در کنفرانس خبری کمی پیش از آن دکتر چونگ به رسانههای مات و مبهوت شده میگفت که همتایش در کمیته اجرایی فیفا – محمد بن همام- مشکلات ذهنی دارد و برای همین نیازمند بستری شدن در بیمارستان است و اینکه بن همام مثل جنایتکاران رفتار کرده است.
در درون و بیرون این بالماسکه بزرگ، کنگره AFC به صحنه یک نمایش عظیم از میمیکها و حرکات معذبانه میان بنهمام، دکتر چونگ یا شیخ احمدآل فهدالصباح رئیس فدراسیون کویت بدل شده بود.
کویتیها حامیان بزرگ و حتی آنطور که که بعضیها میگفتند نیروی محرک اصلی پشت سر شیخ سلمان بودند که سرانجام موفق شده بودند حق رایشان را صبح روز کنگره به اتفاق افغانیها، برونئیها، لائوسیها، مغولها و تیمور شرقی ها بازپس بگیرند. این حق پیشتر بهخاطر سرپیچی از قوانین AFC از این فدراسیونها گرفته شده بود.
شیخ احمد کویتی که حالا صدایش را به او بازپس داده بودند، خیلی بیش از آنکه باید از این حق استفاده میکرد. رئیس کویتی با آن عبای بلند و سپیدش سه مرتبه مسیری طولانی را از صندلیاش تا صحن مراسم پیمود و نفس نفس زنان به میکروفن رسید: «من برای رفت و آمدهای اینچنینی به آمادگی بدنی بیشتری نیاز دارم».
او این را به مزاح به جمعیت در حال کفزدن گفت و بعد ناگهان تن صدایش به جدیت گرایید و نحوه هزینه کردن بنهمام در AFC را زیر سوال برد.
اما وقتی او برای چهارمین بار بالا آمد تا حرف بزند، رئیس AFC نطقش را کور کرد: «شما چندین دفعه زمین را شخم زدهاید».
شیخ احمد که در عین حال رئیس شورای المپیک آسیا هم هست گروهی غیر فوتبالی را با منابع مالی قابل توجه برای رقابت در مقابل بنهمام بسیج کرده بود. هواداران او در حاشیه مراسم با تیشرتهای کوچک مارکدار که شعار «آسیا: یک بنای جدید» روی آنها حک شده بود خودنمایی میکردند. آنچه به بدتر شدن اوضاع به ضرر بنهمام کمک میکرد تصمیماتی بود که او با وجود نارضایتیهای گسترده برای انتقال مقر AFC اتخاذ کرده که این میتواند در پایان دادن به آینده کوالالامپور در فوتبال موثر باشد.
اما حذف غیرمنتظره «بند 13» از دستور کار کنگره که با استقبال مواجه شد، حربهای بود تا بنهمام برای خودش ایجاد شانس کند.
شاید این تغییر موضع ناگهانی به جلسه یک روز جلوتر او با «نجیب رزاق» نخستوزیر مالزی مربوط میشد یا شاید هم صرفا یک ترفند یا حرکتی سیاسی بود که هیچگاه کسی از تحرکات پشت پردهاش سر در نیاورد. یکی از کارکنان AFC در این باره میگوید: «از نظر بسیاری از هیاتهای اعزامی، ایده او برای جابهجایی مرکز (فوتبال) آسیا از مالزی میتوانست حکم تیرخلاص را داشته باشد».
اما حتی با این مانور هم بنهمام هنوز باید سراسر راه را تا پیروزی میلیمتری در انتخابات میجنگید، نبردی که به رقابت انتخابات ریاست جمهوری سال 2000 ایالات متحده میان جورج بوش پسر و الگور پهلو میزد. البته پیش از رایگیری نهایی بنهمام با تصویب بودجه چهار سال آتی AFC بهانههای بیشتری برای نجات پیدا کرده بود.
«شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه» رقیب بنهمام در این انتخابات به خوبی رای جمع کرد و با کمترین فاصله ممکن کرسی فیفا را از دست داد.
این بار به سیاق تقلبهای انتخاباتی ایالات متحده از صندوقهای باطله فلوریدا خبری نبود ولی روش شمارش AFC هم داستان خودش را داشت که طی آن آرای دو هیات نمایندگی مخدوش اعلام شد و مجموع آرای کشورها از 46 به 44 تقلیل پیدا کرد تا بنهمام با همان دو رای اختلاف و با کمترین اکثریت ممکن 23 بر 21 به برتری برسد. بلاتر هم یک هیات از ناظران وکلای سوییسی را با خودش به مالزی آورده بود تا مطمئن شود هیچ تخلفی در کار نیست.
بازنده سربلند شیخ سلمان بود که عملکرد درخشان و قاطعانهاش این نوید را میدهد که او روزی شهرتی بسیار بیش از آنچه در این انتخابات 15 دقیقهای کسب کرد در جهان فوتبال به دست خواهد آورد: «اختلاف فقط به اندازه یک رایدهنده بود. این یک پیام بسیار روشن است که بسیاری از کشورها از این وضع خشنود نیستند و باید کارهایی صورت بگیرد ولی فعلا باید کتاب را ورق بزنیم و جلو برویم».
در میان کشورهایی که در کنگره خواستار تغییر شدند نام «گوآم» کوچک – با رنکینگ 188 فیفا- هم به چشم میخورد که اعتراف کرده AFC پول کافی برای حرکت در مسیر توسعه را در اختیارشان قرار نداده است.
رئیس فدراسیون فوتبال گوآم «ریچارد لای» میگوید: «مطمئنم آقای رئیس این پیام را دریافت کرده که برخی روشها و سیاستها نیاز به اصلاح دارند و در این صورت او در آینده حمایت بیشتری را جلب خواهد کرد. آسیا هنوز کشورهایی دارد که از نظر پولی فقیر به شمار میآیند و ما نیاز داریم این شکاف پر شود».
مقامات استرالیایی که برای پیش بردن پیشنهاد نامزدیشان برای میزبانی جامهای جهانی 2018 یا 2022 نیازمند حمایت همهجانبه AFC هستند، به طرز غریبی سکوت اختیار کرده بودند یا شاید هم آنها نمیخواستند مجبور شوند درباره شایعه تغییر موضع دقیقه نودیشان به سمت جناح شیخ سلمان توضیحی بدهند.
با اینکه «بن باکلی» مدیر اجرایی فدراسیون فوتبال استرالیا به من قول داده بود در پایان کنگره مصاحبه خواهیم کرد، اما فقط به همین حرف بسنده کرد: «ما بلافاصله اطلاعیهای صادر خواهیم کرد».
او این را گفت و از جلوی چشم چهار عضو رسانههای استرالیایی که همگی متخصص فوتبال بودند و با دوربینها و میکروفنهای روشن انتظارش را میکشیدند گذر کرد، کسانی که مسافتی بعید را سفر کرده بودند و دو روز به این امید که با «باکلی» مصاحبه خواهند کرد انتظار کشیده بودند. اگر شما هم آنجا بودید شگفتزده میشدید که چگونه ممکن است پاسخگویی به چند سوال کوتاه از سوی اصحاب رسانهها برای رئیس FFA گران تمام شود.
به هر حال با پیروزی بن همام منافع ساکرو (لقب خودمانی فوتبال استرالیا) بسیار بهتر پشتیبانی میشود. بنهمام سه سال پیش که آوسیها از اقیانوسیه به آسیا میپیوستند یک حامی بیشائبه برای آنها بود و نقشی کلیدی در این انتقال ایفا کرد.
در مقابل شیخ احمد کویتی، متحد شیخ سلمان در اظهارنظرهایش به زبان عربی که بهطور وسیعی در رسانهها انتشار یافت، تأکید داشت استرالیا باید خیلی سریعتر از آنکه به AFC پیوسته از آسیا بیرون انداخته شود.
سرانجام وقتی کنگره پایان یافت بهتر بود از لفظ «بازگشت به وضعیت عادی» صحبت کنیم تا یکسره شدن کار چون این انتخابات برای AFC به قیمت نادیده گرفته شدن «بازی جوانمردانه» رقم خورد که اگر بخواهیم با مقیاس فوتبالی آن را بیان کنیم باید بگوییم در فینال این جام چهار کارت قرمز، نیم دوجین کارت زرد و مصدومانی فراوان را شاهد بودیم.
