مسائل جوانان زیر سایه ورزش گم شده‌ است

بودجه 94 دولت هنوز در پیچ و خم کمیسیون‌های مجلس است و مشخص نیست که سهم هر یک از نهادها و سازمان‌ها از این بودجه چقدر است.

به نوشته آرمان، معاونت ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان یکی از نهادهایی است که از ابتدا با حذف بخشی از ردیف بودجه‌ها و ادغام مسئولیت‌های این معاونت با معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارتخانه که بیشتر نگاهی ورزشی دارد، مخالف بود. با وجود تمامی اعتراضات و نامه‌نگاری‌ها به عقیده محمود گلزاری، معاون ساماندهی امور جوانان «آنچه البته به جایی نرسد، فریاد است».

همانطور که می­دانید جوانان از تاثیرگذارترین گروه­‌های اجتماعی و زمینه‌ساز و پاسخگوی تغییرات اجتماعی هستند، بدون شک توجه به نیازهای فردی و اجتماعی آنها در حوزه‌های مختلف یک فرصت برای حصول اهداف توسعه کشور است. نگاهی به تجارب کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد هر یک از این کشورها در مسیر نیل به اهداف توسعه بیشترین توجه را به حوزه جوانان داشته‌اند. با همه این تفاصیل حوزه جوانان در سال‌های اخیر در کشور مورد غفلت قرار گرفته است. اینک پس از سه سال از ادغام حوزه ورزش و جوانان مشخص می­شود که چه کم توجهی‌هایی به جوانان کشور شده است. یکی از همین کم‌توجهی‌ها نادیده‌گرفتن جوانان در بودجه است. حوزه جوانان در تدوین ردیف‌ها و برنامه‌های عملیاتی لایحه بودجه سال 1394 مورد بی‌مهری قرار گرفته و برنامه‌های «حمایت از تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی جوانان»، «ارتقای فرهنگ و هویت دینی و ملی جوانان»، «اوقات فراغت جوانان» و «ساماندهی ازدواج جوانان» از برنامه‌های وزارت ورزش و جوانان حذف و تنها به شکل یک فعالیت در لایحه بودجه دیده شده است. عده­ای می‌خواهند این مساله را عادی نشان دهند اما، ما بر این باوریم که این موضوع تحقق برنامه‌های دولت تدبیر و امید را با چالش مواجه خواهد کرد. البته این نقل قول که بودجه جوانان اندازه ۱۶ کیلومتر جاده روستایی است مربوط به دیدار با برخی از اعضای فراکسیون جوانان مجلس و به گفته آنهاست.

وزیر ورزش و جوانان در نامه‌­ای به جناب آقای نوبخت این مشکل را بیان کردند. با دفتر آقای جهانگیری هم مکاتبه داشته‌ایم. با تعدادی از نمایندگان مجلس هم گفت­‌وگو کرده‌­ایم. البته برخی معتقدند در بودجه آنچه به جایی نرسد، فریاد است. شاید باورش برای شما سخت باشد اما، زمانی که ما گفتیم بودجه سالانه ما رقمی حدود هشت میلیارد تومان است، مسئولان کمیته امداد به شوخی پیشنهاد دادند تحت‌پوشش این سازمان قرار بگیریم. در واقع، بودجه معاونت ما آن‌قدر کم است که کمیته امداد ما را به چشم مددجوی خود می‌بیند. البته، مشکل ما تنها بودجه نیست چراکه، به‌دلیل اختلاط وظایف میان سازمان‌ها و نهادهای مختلف، سازمانی چون بهزیستی که وظیفه حمایت از ناتوانان و معلولان را دارد بخشی از مسئولیت ما مبنی بر ارائه آموزش و مشاوره به شهروندان را بر عهده می‌گیرد و چند  برابر توان مالی ما برای اجرای یکی از برنامه‌های عمومی که در تخصص این سازمان نیست بودجه می‌گیرد. نتیجه هم کاملاً مشخص است؛ سازمانی که وظیفه رسیدگی به امور جوانان سالم را دارد از مشکل بودجه رنج می‌برد و نهاد دیگری که باید نگاهش به ناتوانان و معلولان باشد به دلیل بودجه زیاد به وظایف دیگر سازمان‌ها هم دست‌درازی می‌کند.

امروز تقریبا همه فعالان بر این باورند که بین بدنه کارشناسی و مدیران دولت اختلاف فکری وجود دارد. مدیران تقریبا همسو با سیاست­های دولت عمل می­کنند اما، به علت جذب نیروی غیرمتعارف در سال‌های آخر دولت قبل بدنه کارشناسی همسو با تفکرات مدیران نیست. درباره بودجه جوانان یکی از خوشبینانه‌­ترین تحلیل‌­ها این است که عده­‌ای می­‌خواهند دولت را از عقبه اجتماعی خود که همان جوان­ها هستند جدا کنند. مگر می­شود ردیف بودجه مشارکت­‌های اجتماعی جوانان حذف شود. وزارت ورزش و جوانان یکی از معدود دستگاه‌هایی است که می­تواند اعتبارنامه سازمان مردم‌نهاد صادر کند. با این حذف عملا فلسفه وجودی حوزه جوانان در وزارت ورزش و جوانان با تهدید مواجه می­شود. امسال ردیف بودجه حذف می‌شود ولی در سال‌های آینده می‌تواند به‌رغم نیاز وافر کشور به اجرای این برنامه‌ها بودجه قربانی جریانات کمبود اعتباری شده و از اولویت‌ها خارج شود. 

دقیقاً! ما زیر سایه ورزش گم شده‌ایم و کل سازمان مقتدر جوانان به یک دفتر ضعیف تقلیل پیدا کرده است. حتی تحت این شرایط نیز بودجه محدودی که در اختیار ما گذاشتند را تقسیم می‌کنند. نکته تاسف‌بار این است که در مقابل این وضعیت، جمعیت قابل توجه جوانان، توانمندی‌ها و مشکلاتشان وجود دارد؛ مساله بیکاری، آسیب‌ها، ازدواج و .... از یک طرف تمامی بزرگان جامعه نسبت به جوانان عنایت دارند و صاحب‌نظران اظهار نگرانی می‌کنند؛ از طرف دیگر اما، زمانی که به برنامه‌ریزی و بودجه می‌رسیم عنایتی در عمل دیده نمی‌شود. این شرایط افراد فعال در حوزه جوانان را خواه‌ناخواه دلسرد می‌کند. 

نه! سابقه 30 سال فعالیت من در این حوزه و شناختی که از این حوزه دارم مانع از دلسردی می‌شود. من از چندین دهه گذشته کارشناس مورد قبول جوانان در رادیو بودم و در تمامی دولت‌ها جدا از دسته‌بندی و جناح‌بندی سیاسی کار کردم و وظیفه خود می‌دانم که باز هم به راهی که انتخاب کردم ادامه دهم. حرف من این است که اگر امکانات داشته باشیم و دستمان باز باشد خدمات بیشتری را به طیف وسیعی از جوانان ارائه می‌دهیم و اگر شرایط فراهم نبود باز هم به دانشگاه برمی‌گردم و تجربیاتم را با دانشجویان قسمت می‌کنم. 

من قبلاً هم اشاره کردم که ادغام سازمان ملی جوانان با وزارت ورزش ضربه سختی را به بدنه کارشناسی جوانان زد. در واقع، به دنبال این ادغام ما از حضور در جلسات هیات دولت و ارتباط مستقیم با بخش‌های مختلف دور شدیم. ادغام ما با وزارتخانه‌ای که خود پر از حاشیه و هیاهو است موجب شد که معاونت جوانان هیچ‌گاه آن‌گونه که باید دیده نشود. در واقع، اقدام در ذات خود ضربه بدی بود اما برخی متولیانی که پس از این اتفاق سکان امور را در دست گرفتند نیز به‌دلیل نداشتن تخصص کافی و برگزاری یکسری جشنواره‌های ضعیف و بی‌حاصل موجب شدند تا صدایی از این معاونت بلند نشود. هنگامی که فعالیت شما تنها به چند پوستر و چند برنامه اهدای جایزه محدود شود پیشینه‌ای در ذهن مسئولان از عملکرد این سازمان شکل نمی‌گیرد. 

بله! برخی مساله جوانان را به چشم یک امر آموزشی ساده می‌دیدند و فکر می‌کردند مانند مدرسه می‌توان این حوزه را اداره کرد. تمامی این موارد به مرور موجب شد که هیچ‌گاه معاونت ساماندهی امور جوانان از سوی جامعه حتی جوانان دیده نشود. چند سال پیش تلویزیون برنامه‌ای ساخت و مجری برنامه در خیابانی که معاونت ساماندهی امور جوانان در آن مستقر است از چند جوان درمورد اقدامات و مکان معاونت پرسید. جالب است بگویم بسیاری با وجود آن که در همین خیابان زندگی می‌کردند اصلاً سازمان را نمی‌شناختند. این مساله در جایگاه خودش کاملاً نگران‌کننده است و بر این اساس، من تلاش کردم از کارهای موقتی و نمایشی عبور کنم. ما انتظار داریم در دولت آقای روحانی که مساله مشارکت، توسعه اجتماعی و دموکراسی مهم است به امور جوانان توجه شود چراکه مهم‌ترین رکن توسعه اجتماعی حضور فعال و دلگرم‌کننده جوانان است.

این اتفاق سرانجام خواهد افتاد. اجماع کارشناسی، فشار افکار عمومی و مطالبات جوانان نمی­گذارد این موضوع برای مدت طولانی اینگونه پیش برود. با این حال انتظار داریم سرعت تحقق این امر در دولت بیشتر باشد. بگذارید یک نکته را با صراحت و یک نکته را سربسته بگویم. با صراحت می­گویم که تا امروز یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌­های حوزه جوانان در دولت جناب آقای دکتر جهانگیری و دفتر معاون اول بوده است. آنها با دلسوزی و جدیت پیگیر مساله جوانان و از جمله تفکیک هستند و این برای تمامی مدیران و کارشناسان حوزه جوانان مایه دلگرمی است. اما سربسته بگویم که نگرانیم که تفکیک حوزه جوانان از ورزش در پیچ و خم‌هایی گیر کند و به سرنوشت بودجه ۹۴ دچار شود.