نگاه شما: درآمد پزشکان، معقول یا غیرمعقول؟

دکتر مرتضی عقبائی/متخصص مغزواعصاب: از چندین سال قبل با مصوبه هیئت دولت، بیمارستانهای دولتی بصورت خودگران به شکل یک بنگاه خصوصی و بدون کمک دولت اداره میگردند. بخش خصوصی قاعدتا برای گردش امور و افزایش درامد تلاش مضاعفی مینماید. در این بین پزشکان متخصص زیادی در حال فعالیت و انجام وظیفه در این بیمارستانها هستند که طبق قانون کار هفته ای چهل و چهار ساعت موظفی کاری دارند. طبق اصل فعالیت بیشتر درامدزایی بیشتر دریافتی بیشتر، پزشکان متخصص با افزایش مدت زمان فعالیت خود تا دو الی سه برابر معمول نه تنها در جهت افزایش درامد بیمارستان بلکه برای دولت و وزارتخانه نیز درامدزایی کلان میکنند.

با توجه به نیاز جامعه جهت افزایش فعالیت پزشکان متخصص (خصوصا در مناطق کمتر پیشرفته کشور) مصوبه ای وجود دارد که بر اساس میزان درامدزایی یک پزشک متخصص و فعالیت خارج از ساعات اداری درصدی از آن (نه به مانند بسیاری از مشاغل و ورزشکاران و.. از بیت المال بلکه از درامدزایی خود) بصورت کارانه در اختیارآنها قرارمیگیرد. این مصوبه جهت تشویق پزشکان متخصص به افزایش مدت و میزان خدماتدهی به جامعه وضع گردیده است کمااینکه درصورت عدم وجود مشوقها قطعا پزشکان متخصص بجای روزی پنج الی ده ساعت کار فقط در درمانگاه و ویزیت بیماران (به استثنای اوقات کاری که برای ویزیت بیماران بستری و عمل جراحی و.. صرف میکنند)، بیش از دو ساعت کار درمانگاهی که طبق مصوبه جهانی ساعتی هشت بیمار است انجام نمیدهند که این نه تنها موجب کاهش شدید درامد بیمارستان شده بلکه سبب ازدحام بیش از حد بیمارانی میگردد که برای یک ویزیت ساده باید چند هفته منتظر بمانند که موجب نارضایتی شدید مردم خصوصا در مناطق کمتر پیشرفته میشود. در این حالت بیمارستانها نه از سر دلسوزی برای پزشکان بلکه جهت افزایش میزان درامد خود بخشی از آن را تحت عنوان مشوق و بنام کارانه به خود پزشک پرداخت میکنند.

چگونه است که یک پزشک متخصص قلب که درامدزایی بعنوان مثال در حد سیصد میلیون تومان در ماه برای بیمارستان دارد، ده درصد این مبلغ نباید به وی تعلق گیرد؟ با توجه به این امر هستند پزشکان متخصصی که کار اضافه تری انجام نمیدهند و حقوقی در حد یا حتی کمتر از سایر مشاغل جامعه بین دو تا پنج میلیون تومان در ماه دریافت میکنند.

در نظر بگیرید یک متخصص مغزواعصاب و استاد دانشکده پزشکی، حقوقی که بابت آموزش دانشجویان دریافت میکند تقریبا برابر یا حتی کمتر نسبت به یک PhD استاد دانشکده غیر پزشکی میباشد. حال بدلیل افزایش مدت و میزان ساعات کاری خارج از تدریس (که علی القاعده سایر اساتید دانشگاهی شرایط و توانایی انجام این کار را ندارند) مشغول فعالیت و کسب درامد میشوند که بر این اساس مبلغی از این اضافه کاری و درامد بعنوان کارانه و مشوق در اختیارشان قرار میگیرد. چنانچه یک مهندس معماری میتواند بعد از ساعات کاری مشغول ساختمان سازی و کارهای مشابه شود واز درامد سرشاری که نصیبش میشود به حق بهره ببرد.

حال چگونه است که یک مهندس یا یک کارمند در خارج زمان کاری میتواند از تخصص خود برای درامدزایی استفاده کند ولی یک پزشک متخصص باتوجه به استرس، سختی و مشکلات کاری که وجود دارد نباید اینگونه باشد؟ بعنوان مثال یک جراح مغزواعصاب با روزانه ده تا دوازده ساعت اضافه کاری بی وقفه و انجام جراحی بسیار دشوار با استرس و مسؤلیت بیش از حد چگونه است که به گفته بعضی باید در راه رضای خدا کار کند؟ (هرچند همه معتقدیم که کار کردن ابتدا جهت رضایت خداوند و خدمت به همنوع و سپس کسب درامد است که اگر هر کدام نباشد کار صحیح انجام نمیشود)

حال به نظر میرسد که هجمه ایجاد شده توسط رسانه های جمعی برعلیه درآمد سرشار پزشکان متخصص خیلی منصفانه نباشد زیرا اولا در مقایسه با درامد بسیاری از مشاغل سرشار نیست ثانیا پزشکان متخصص هیچ دریافتی و درامدی از بیت المال ندارند و کارکرد زحمت خود را دریافت میکند.

مطمئنا در صورت عدم رضایت شغلی و سرخوردگی پزشکان که بعنوان زیربنای بهداشت هر کشوری محسوب میشوند و باید بدون دغدغه، تمام فکر خود را معطوف به بیمار کنند، نتایج وخیمی برای سیستم درمانی کشور به بار می آورد. بدون ساختمان نوساز و بدون وسایل خیلی مدرن، میتوان در حد معقول خدمات درمانی ارائه کرد ولی بدون پزشک به هیچ وجه ممکن نیست.
هرچند به این اذعان داریم که در بین پزشکان نیز مانند هر حرفه ای انسانهایی که دغدغه شان فقط پول است نه بیمار وجود دارند.