به دنبال آسمان آبی و زمین پاک

آسمان آبی، زمین پاک؛ این عنوان طرحی است که از ماه گذشته شهرداری تهران اجرای آن را کلید زده است، آلودگی هوا، مدیریت پسماند و ترافیک سه معضل اصلی در کلانشهرهای کشور به‌ویژه تهران است و این طرح قرار است این سه معضل اساسی را در کشور سامان دهد. روزهای گذشته این طرح طی مراسمی با حضور جمعی از مدیران شهری و با اولین اجرای طرح مرد سفید با هدف آموزش رفتارهای ترافیکی و ارتقای فرهنگ رانندگی، در تهران آغاز شد. تصور نمایندگان مجلس بر این است که کمپین آسمان آبی، زمین پاک ازجمله برنامه‌هایی است که در آینده‌ای نه‌چندان دور به تغییر سبک زندگی شهروندان منجر خواهد شد.

 

به گزارش آرمان، مدیریت پسماند در کشور ما بحثی است که در سال‌های اخیر بارها مطرح شده است، با وجود این بررسی‌ها نشان می‌دهد سازمان‌های مسئول در این زمینه توفیقات چندانی به‌دست نیاورده‌اند. از زباله به‌عنوان طلای کثیف یاد می‌شود، زباله‌ها برای بسیاری از شهرداری‌ها در شهرهای مختلف جهان یک منبع درآمد مهم به شمار می‌رود با این وجود مسئولان شهری در پایتخت ایران اعلام کرده اند: زباله‌ها نه تنها درآمد زا نیستند بلکه خرج هم روی دست دولت‌ها می‌گذارند.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران رحمت‌ا... حافظی در گفت‌وگو با مهر با بیان اینکه سالانه 400 میلیارد تومان هزینه جمع ‌آوری زباله‌های پایتخت است، گفت: روزانه یک میلیارد و 300 میلیون تومان هزینه جمع‌آوری زباله‌های شهر تهران می‌شود. همچنین معاون خدمات شهری شهرداری تهران درخصوص هزینه‌های صرف شده برای جمع‌آوری زباله در تهران اظهار کرد: میزان تولید زباله در تهران روزانه حدود۷۵۰۰تن است. مجتبی عبداللهی عنوان کرد: در سال ۸۷متوسط تولید زباله در شهر تهران درحدود ۶هزار و ۸۶۳تن بود، در سال ۹۰و ۹۱ نیز متوسط تولید زباله در هر روز در حدود ۷هزار و ۴۴۵تن اعلام شد. فارس نوشت؛ او یادآور شد: در برخی محلات تهران روزانه ۴ تا ۵ نوبت زباله جمع‌آوری می‌کنیم، خانواده‌ها به تولید زباله توجه نمی‌کنند. ۲ میلیون خانوار در تهران ساکن هستند که اگر هر خانوار روزانه یک کیلو زباله کمتر تولید کند‌، ۳۰ درصد زباله کمتر تولید می‌شود.

این درحالی است که جمع‌آوری و امحای زباله‌ها در تهران همواره محل بحث و مناقشه بوده است، شهرداری تهران در سال‌های اخیر هزینه‌های تریلیاردی صرف کرده است تا زباله‌ها را بار ماشین کند و به اطراف شهر ببرد در بسیاری از مناطق اطراف شهر کوه‌های زباله ایجاد شده است که تهدیدی جدی برای محیط زیست به‌شمار می‌رود. درهمین حال لزوم مدیریت پسماند در تهران بیش از پیش احساس شده و آنطور که شهرداری ادعا می‌کند این نهاد طرح آسمان آبی، زمین پاک را به این منظور اجرایی کرده است.

شهردار منطقه 20 گفت: روزانه 15 میلیارد ریال صرف هزینه حمل زباله شهر تهران می‌شود. منصور کتانباف عنوان کرد: اگر زباله‌های خشک که حدود 40 درصد زباله‌های تولیدی را شامل می‌شود، از سوی شهروندان در منازل از زباله‌های تر جدا شوند، بالغ بر 7 میلیارد ریال روزانه صرفه‌جویی خواهیم داشت که علاوه بر کاهش چشمگیر هزینه‌ها، شاهد شکوفایی شهر در بخش‌های دیگر نظیر سرانه‌های شهری و فرهنگی خواهیم بود. شهردار منطقه 20 با اشاره به اینکه زباله در اغلب کشورها به عنوان «طلای کثیف» عامل تولید شغل و کسب درآمد است، گفت: تفکیک زباله‌های خشک اگر از منازل شروع شود، علاوه بر آنکه با کاهش وزن زباله‌های تولیدی، هزینه حمل سیرنزولی خواهد داشت، شهروندان نیز می‌توانند با تحویل آن به مراکز بازیافت که در تمامی محله‌های شهر ایجاد شده‌اند، بر اساس تعرفه تعیین‌شده، کالا یا وجه آن را دربافت کنند. ایسنا نوشت؛ معاون اجتماعی و فرهنگی سازمان پسماند شهرداری تهران، تولید روزانه زباله در شهر تهران را 7500 تن اعلام کرد. شهرام کامروز اظهار کرد که با تفکیک زباله از مبدا و همچنین تخلیه زباله در یک نوبت، با کاهش هزینه‌هایی که در پی خواهد داشت، می‌توان در طول چند روز، یک مدرسه برای دانش آموزان ساخت.

از سوی دیگر مدیرکل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست از نظارت‌های مستقیم بر عملکرد مدیریت پسماندهای صنعتی از طریق ادارات کل حفاظت محیط زیست استان‌ها خبر داد و گفت: واحدهایی که از روش‌های نوین بازیافت پسماندها استفاده می‌کنند به صندوق توسعه ملی برای حمایت مالی معرفی می‌شوند. مهر نوشت؛ حسین پسندیده از انجام مطالعات مکان‌یابی محل دفع پسماندهای ویژه در ۲۶ استان کشور خبر داد و افزود: بخش خصوصی برای فعال کردن مکان‌های شناسایی شده به منظور ارائه خدمات به تولیدکنندگان پسماند به‌صورت متمرکز هدایت می‌شوند.

یک کارشناس محیط زیست در این زمینه می‌گوید: در همه جای دنیا این افراد هستند که زباله‌های خود را به شکل تفکیک شده شامل زباله خشک و تر به ماموران شهردار می‌دهند و هیچ قانونی در این زمینه وجود ندارد اما افراد برای همکاری با شهرداری و حفظ محیط زیست این تفکیک را انجام می‌دهند. محمدرضا فاطمی می‌افزاید: درحالی که خود افراد وظیفه دارند این جداسازی را انجام دهند، شهرداری هم باید با تعبیه ظروف زباله مجزا برای زباله خشک و تر این کار را بهبود بخشد. درحالی که درسال‌های گذشته این بحث مطرح شده بود و اقداماتی هم به این منظور در دست اجرا بود دوباره به فراموشی سپرده شد.

لازم است سطل‌های زباله که به شکل یک دسته است به ظروف خشک و تر تبدیل شود تا این صرفه‌جویی در هزینه از مبدا انجام شود. فاطمی در ادامه می‌گوید: جدای از تفکیک زباله از سوی شهروندان به نظر می‌رسد در بحث تبدیل زباله‌ها مافیایی در کشور وجود دارد که قبل از اینکه شهرداری‌ها به زباله دسترسی پیدا کنند افراد زیادی با تفکیک زباله‌های خشک و انتقال آن به نقاط مورد نظر درآمدزایی می‌کنند و این وظیفه را از دوش شهرداری برداشته‌اند. او می‌افزاید: مدیریت پسماند از مبدا به محل موردنظر بسیار از نظر محیط‌زیست مهم است زیرا برخی از مواد مانند پلاستیک و ظروفی از این دست در طبیعت می‌مانند و تجزیه نمی شوند که برای محیط زیست خطرناک است.

یکی از اعضای شورای شهر تهران با اشاره به اینکه این وظیفه شهرداری است که برای تفکیک زباله از مبدا اقداماتی را انجام دهد به «آرمان» می‌گوید: شهرداری باید با ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای تفکیک زباله‌های خشک و تر اقدام کند درحالی که مشارکت شهروندان در این زمینه می‌تواند بسیار راهگشا باشد. محسن سرخو می‌افزاید: شهروندان باید با شهرداری همکاری کنند و در منازل خود ظروف جداگانه برای جداکردن زباله‌های خشک از تر داشته باشند همچنین شهرداری هم باید این جداسازی را در سطل‌های زباله سطح شهر انجام دهد تا تفکیک زباله از مبدا انجام شده و برای شهرداری صرفه‌جویی شود. او ادامه می‌دهد: تفکیک زباله در شهرداری به صورت کاری هزینه‌بردار صورت می‌پذیرد و به‌دلیل درهم آمیختگی زمینه تفکیک درست وجود ندارد درحالی که خود شهروندان در منازل می‌توانند از طریق جداکردن زباله به حفظ محیط‌زیست کمک کنند.