هنوز هم با بارش يك برف، غافلگير مي‌شويم

به دنبال افزايش سرماي هوا و بارش برف و يخبندان در بيشتر نقاط كشور، ‌هيأت وزيران در اطلاعيه‌اي، همه مراكز دولتي،‌ دانشگاه‌ها و مقاطع تحصيلي استان تهران را به مدت دو روز تعطيل اعلام و اين در حالي بود كه ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه كشور نيز با تشكيل جلسه اضطراري، وضعيت هشت استان كشور را حاد و چهار استان ديگر را نيمه‌حاد و بقيه استان‌ها را نيز با درجات كمتري تحت تأثير شرايط جوي توصيف كرد و به اين ترتيب، با اعلام عادي نبودن شرايط، باز هم همه چشم‌ها تنها به اقدامات سازمان‌هاي امدادي و پليس در اين بحران ‌دوخته شد. در اين باره، رئيس كميته مركز مطالعات و مديريت بحران شهر تهران با تأكيد بر اين كه مديريت بحران پيشگيرانه بايد بر مديريت بحران واكنشي ارجحيت داده شود، گفت: متأسفانه، هنوز هم بارش يك برف، مديريت را غافلگير مي‌كند و اين، از نبود آمادگي حكايت دارد.

دكتر شهرام علمداري در گفت‌وگو با ايسنا، با بيان اين كه هر حادثه طبيعي يا غيرطبيعي كه بالاتر از ظرفيت مديريت سيستم باشد و با امكانات موجود جامعه نتوان با آن مقابله كرد، بحران تلقي مي‌شود، اظهار كرد: در هر بحراني بايد به دنبال سنجش منابع انساني، مالي، اطلاعاتي و فيزيكي بود تا بتوان ميزان آمادگي فرد يا سيستم را در برابر بحران سنجيد.

وي بحران بارش برف در روزهاي اخير را ناشي از كمبود منابع و بحث كمبود گاز دانست و يادآور شد: تعطيلات روزهاي اخير، ناشي از كمبود گاز بود و اين، به خاطر آن است كه هنوز محاسبات در سطح مديريتي، اعمال نشده است تا به دنبال آن، در برنامه‌هاي توسعه، جايي براي بحران منفي 20 درجه در نظر بگيرند.

دكتر علمداري خاطرنشان كرد: تا زماني كه محاسبات در برنامه‌هاي توسعه با اولويت بحران و حداقل تأمين نيازها اعمال نشود، نمي‌توان به مديريت قابل قبول و مطلوب اميد داشت.

اين كارشناس مديريت بحران، مديريت پيش‌ روي بحران اخير بارش برف در كشور را مديريت غيرفعال دانست و به خبرنگار «حوادث» ايسنا گفت: هنوز نسبت به بحران واكنش فعال نداشته‌ايم، چرا كه آموزش مردم و افزايش منابع در راستاي اقدامات فعال و پيشگيرانه اعمال نشده است.

دكتر علمداري با اشاره به بارش دو متري برف در سال 83 در رشت، گفت: با وجود به خاطر داشتن اين حادثه در فاصله زماني نزديك، باز هم نتوانستيم تصويري از بحران پيشگيرانه طراحي كنيم و هنوز هم موقعيت بحران را در حد يك زلزله بزرگ تلقي مي‌كنيم؛ در حالي كه بارش برف هم مي‌تـواند بحران‌ساز شود.

از سوي ديگر، رئيس اورژانس كشور نيز با ارايه گزارشي از مأموريت‌هاي ثبت‌ شده اعلام كرد: از پانزدهم تا هجدهم دي ماه، پايگاه‌هاي مراكز فوريت‌هاي پزشكي، 13 هزار و 556 مأموريت امدادي را به انجام رساندند كه از اين تعداد، 10 هزار و 744 ماموريت شهري و بقيه جاده‌اي بوده است.

دكتر سيدعباس حسني در گفت‌وگو با ايسنا با بيان اين كه حجم فعاليت‌ها و خدمات نيروهاي امدادي قابل قبول بوده است، افزود: در جريان امدادرساني در سه روز برفي اخير، 886 فقره اعزام به بيمارستان در حوادث ترافيكي و 302 فقره اعزام بيمارستاني بر اثر حوادث جاده‌اي از سوي اورژانس صورت گرفته است.

وي وضعيت جوي حاكم و بروز كولاك و يخبندان بي‌سابقه در انجام مأموريت‌ها را اصلي‌ترين علت تأخير در برخي امدادرساني‌ها عنوان كرد و به ايسنا گفت: حجم عمليات‌هاي انجام شده و كم بودن حجم قابل‌توجه قربانيان بارش برف در روزهاي اخير، بيانگر موفقيت‌آميز بودن عمليات امداد و نجات بوده است.

ايران همچنين رئيس مركز كنترل ترافيك پليس‌راه كشور با اشاره به اسكان 60 هزار مسافر در راه‌مانده طي يخبندان و كولاك سه روز گذشته در محورهاي جاده‌اي، گفت: پليس، اين افراد را در قهوه‌خانه‌ها، مساجد و يا ادارات راهداري اسكان داد و اين درحاليست كه با وجود امكان بارش شديد برف و يخبندان هنوز هم كمپ اسكان وجود ندارد.

سرهنگ حسين عليشاهي نيز در گفت‌وگويي با ايسنا درباره گذر از مرز بحران در روزهاي گذشته، گفت: پليس‌راه از پانزدهم آذر ماه، اجراي طرح زمستاني را آغاز كرده بود و براي مقابله با چنين بحراني آمادگي داشت، به گونه‌اي كه در زمان مناسب، بلافاصله اقدام به بستن جاده‌هاي پرخطر كرد، اما مسأله آن است كه هنوز فرهنگ رعايت توصيه‌ها و هشدارها براي شرايط بحراني از سوي جامعه وجود ندارد.

وي افزود: همه در راه‌ماندگان از افرادي بودند كه يا توصيه پليس را براي استفاده از زنجير چرخ و لاستيك يخ‌شكن رعايت نكرده و يا برخلاف دستور پليس، اقدام به حركت در مسيرهاي خطرناك كرده بودند.

سرهنگ عليشاهي با اشاره به در راه‌ماندن شمار بسياري مسافر در آزادراه «تهران ــ قم» به ايسنا گفت: زماني كه پليس‌، راه را بر مردم بست، عده‌اي اصرار به رفتن داشتند و بدين ترتيب با ورود تعدادي از اين خودروها از محورهاي فرعي به آزادراه، كنترل از دست پليس خارج شد، اما همين عده به دليل بي‌توجهي به توصيه پليس‌راه در جريان برف و كولاك در راه ماندند و وضعيت و رسيدگي به آنها تبديل به مقابله با بحران شد.

رئيس مركز كنترل ترافيك پليس‌راه كشور، اصلي‌ترين عامل ضعف در برخي عملكردهاي حضور در بحران را كمبود تجهيزات عنوان كرد و يادآور شد: تنها زماني ستاد كل نيروهاي مسلح در جريان بسته شدن آزاد راه «قزوين ــ زنجان» وارد شد كه ديگر تجهيزات راهداري براي از ميان برداشتن برف پاسخگو نبود و براي كمك‌رساني، بايد از نيروهاي ارتش كمك گرفته مي‌شد.