آیا برای نفت ۲۰ دلاری آماده شویم؟

رویترز طی گزارشی با بررسی روند قیمتی 40 سال اخیر نفت و با استدلال احتمال از بین رفتن قدرت اوپک و قیمت‌گذاری انحصاری نوشت، به نظر می‌رسد که تعیین حد میان رژیم‌های انحصاری و رقابتی در قیمت کمتر از 50 دلار در هر بشکه برآوردی منطقی باشد اما در سال‌های آینده 50 دلار سقف قیمت نفت خواهد بود یا کَف آن؟​

به گزارش فارس، رویترز طی گزارشی در مورد دلایل احتمال سقوط قیمت نفت به زیر 20 دلار نوشت، تا چه اندازه قیمت نفت می‌تواند کاهش یابد و تا چه زمانی این وضعیت ادامه می‌یابد؟ کاهش 50 درصدی قیمت نفت این پرسش‌ها را به دهن متبادر می‌کند و این درحالی است که هیچ کس نمی‌تواند به سوال نخست پاسخ دهد اما پاسخ پرسش دوم تا حدی آسان است.

این خبرگزاری انگلیسی در ادامه برای تعیین مدت زمان کاهش قیمت نفت بروز دو احتمال را مطرح می‌کند، نخست اینکه عربستان به محض دستیابی به اهداف ژئوپلتیکی و اقتصادی که سبب تحریک این کشور به کاهش قیمت شد، بار دیگر قدرت انحصاری اوپک را به کار خواهد گرفت. احتمالی که بیشتر تاجران و تحلیلگران انتظار آن را دارند.

و دوم اینکه بازار جهانی نفت به سوی شرایط رقابتی عادی حرکت کند که در آن قیمت‌ها بر اساس هزینه‌های حاشیه تولید تعیین می‌شوند نه قدرت انحصاری عربستان یا اوپک. این سناریو، بعید به نظر می‌رسد اما کم و بیش این همان نحوه عملکرد بازار نفت برای 2 دهه از سال‌های 1986 تا 2004 است.

براساس این تحلیل، هر کدام از این اتفاق‌ها در نهایت کَفی برای قیمت‌ها تعیین خواهد کرد و مطمئنا این روند به طول خواهد انجامید. باورکردنی نیست که تنها چند ماه کاهش قیمت برای عربستان کافی باشد تا محور ایران – روسیه را بکشند یا رشد تولید نفت شیل در آمریکا را معکوس کند. همچنین گذار سریع بازار نفت از تسلط اوپک بر آن به یک بازار رقابتی عادی هم باورکردنی نیست. بسیاری از سرمایه‌گذاران بزرگ نفت که هنوز انتظار دارند که قیمت‌ها سریعا به محدوده پیش از کاهش‌ها بازگردد، احتمالا ناامید شده‌اند.

رویترز در ادامه این سوال اساسی را مطرح می‌کند که قیمت حدود 55 دلاری نفت به سقف محدوده قیمتی جدید نزدیک‌تر است یا کَف آن.

از سال 1974 تا 1985، نفت خام آمریکا میان 48 تا 120 دلار نوسان داشت. از سال 1985 تا 2004، قیمت‌ها میان 21 تا 48 دلار بود (صرف نظر از دو مورد بحران 1998 روسیه و جنگ 1991 عراق) و از سال 2005 تاکنون نفت بار دیگر به محدوده قیمتی 1974 تا 1985 برابر با 50 تا 120 دلار بازگشته است (صرف نظر از افزایش در سال‌های 2009-2008 زمان بحران مالی).

به نوشته این گزارش، آنچه این 3 دوره زمانی را قابل‌توجه می‌سازد این است که محدوده‌های قیمتی در 10 سال گذشته بسیار به سال‌های 1974 تا 1985، دهه نخست تسلط اوپک شباهت دارد اما 19 سال میان سال‌های 1986 تا 2004 نشان‌دهنده یک رژیم کاملا متفاوت بوده است.

به نظر می‌رسد که تفاوت میان این دو رژیم می‌تواند به علت از بین رفتن قدرت اوپک در سال 1985 و گذر از قیمت‌گذاری انحصاری به قیمت‌گذاری رقابتی برای 20 سال باشد. با افزایش تقاضا در چین، قیمت‌گذاری انحصاری باردیگر از سوی اوپک در سال 2005 احیا شد.