پیشبینی 4 فعال اقتصادی از وضعیت تجاری در 7 ماه آینده
به نظر میرسد در ماههای پیشرو تا رسیدن به توافق جامع، اتفاق قابل ملاحظهای را در سطح بینالملل شاهد نباشیم. مسلما در این دوره تحریم جدیدی تصویب نشده و از سوی دیگر جهشی در میزان تبادلات اتفاق نخواهد افتاد، بنابراین شیب ملایمی که از ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم شاهد بودیم، ممکن است ادامه داشته باشد.
به گزارش خبرنگار تابناک اقتصادی، در یک سال و نیم اخیر، شرایط کمی بهبود یافته
است. دنیا به این درک رسیده که ایران خواهان صلح و توافق است و به این ترتیب
اعتمادسازی در سطح روابط بینالملل شکل گرفت. شرایط به گونهای پیش رفت که تمام
کشورها به ویژه طرفهای اروپایی خیز برداشته بودند تا با توافق دو طرف در آذر
امسال همکاریهای خود با ایران را از سر گیرند اما توافق جامع به جولای 2015 یا
تیر 94 موکول شد و انتظارها طولانیتر.
حال در این هفت ماه باقیمانده تا دستیابی به یک توافق کلی چه بر سر تبادلات تجاری کشورمان خواهد آمد؟ آیا از این پس ورود مایحتاجمان با سهولت بیشتری انجام شده و صادارت تولیداتمان و عایدی کشور از این صادرات به سطح بالاتری صعود می کند یا تجارت خارجی نیز در سکوت و عدم تغییر این ماهها را خواهد گذراند.
نظر چهار فعال بازرگانی کشور در پاسخ به پرسشهای تابناک اقتصادی را در ادامه میخوانید:
بازار جذاب هزار میلیارد دلاری ایران *مسعود خوانساری، رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق تهران هنوز برای قضاوت کردن زود است. در طول زمان
مذاکرات بسیاری از شرکتهای اروپایی به ایران آمدند تا در صورت ایجاد یک توافق
جامع برای عقد قرارداد همکاری با ایران فرصت را از دست ندهند و از سایر رقبا پیش
باشند اما تمدید مهلت مذاکرات نهایتا همکاری دو طرف را در هالهای از ابهام قرار
داد. به طور کلی پس از تشدید تحریمهای یکجانبه غرب علیه ایران، مانع قانونی برای
تبادلات به ویژه کالاهای غیرنفتی ایجاد نشد. آنچه کار را مشکل کرد افزایش هزینه
مبادلات بود. سوئیفت بسته شد و نقل و انتقالات پول به درستی صورت نمیگرفت. از سوی
دیگر خطوط کشتیرانی کشورها نمیتوانستند
به سادگی به ایران آمد وشد داشته باشند. به این ترتیب هزینه واردات و صادرات
افزایش یافت و ورود تکنولوژی به کشور با مشکلات و موانع زیادی مواجه شد. پس از
توافق اولیه در ژنو بلافاصله تحریم پتروشیمیها لغو شد و متعاقب آن صادرات رو به
افزایش نهاد. از سه یا چهار ماه پیش هم که خطوط لاینری حرکتشان را به سمت ایران
آغاز کردند؛ هزینههای حمل و نقل تا حدی تعدیل شد. البته از 10 تا 15 لاینر بزرگ که در گذشته به
ایران آمد و شد داشتند، اکنون سه یا چهار لاینر به ایران میآیند اما با این حال
حضور همین چهار لاینر نیز توانست تاثیر مثبتی در تعدیل هزینهها داشته باشد. حرکت
نخستین خط لاینری به ایران خرداد امسال صورت گرفت و پس از آن سه خط کشتیرانی دیگر
نیز به این جرگه پیوستند
در یک سال گذشته نیز شرکتهای زیادی از فرانسه و انگلیس اعلام آمادگی برای حضور در
بازار ایران داشتهاند. پس از توافق نیز مشاهده کردیم که بزرگترین هیات تجاری
تاریخ فرانسه به ایران آمد تا با فراهم کردن زمینههای لازم، به محض لغو تحریمها
همکاری مجدد خود با ایران را استارت بزند و در این زمینه نیز تفاهمنامههایی امضا
شد.
وضعیت تجاری بهبود مییابد
*حمید حسینی، رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی ایران
از آنجا که طبق توافقات احتمال اعمال تحریمهای
جدید علیه ایران وجود ندارد و از سوی دیگر مذاکرات غیرقابل بازگشت به پیش از توافق
است؛ به نظر میرسد در هفت ماه آتی نیز وضعیت بازرگانی ایران بهبود یابد.
مذاکرات یک سال و نیم گذشته نشان داد که دو طرف خواهان حل و فصل ماجرا هستند و به این ترتیب نوعی اعتمادسازی در فضای بینالملل شکل گرفته است. در پی این تغییرات یک ساله تعداد کشوهایی که بازار ایران را برای ورود مطالعه کرده و تصمیم به برقراری همکاری دارند، رو به افزایش بوده است. بنابراین رونق هرچند اندک تبادلات تجاری در آینده بسیار محتمل به نظر میرسد؛ به ویژه با کشورهایی که تحریمها را چندان جدی نگرفتهاند، مثل چین و روسیه و حتی کشورهایی مثل عراق و کشورهای عربی که میتواند بازار پرپتانسیلی برای ایران باشد.
خاکریزهای اقتصاد
*احمد پورفلاح، رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران
به نظر میرسد در ماههای پیشرو تا رسیدن به
توافق جامع، اتفاق قابل ملاحظهای را در سطح بینالملل شاهد نباشیم. مسلما در این
دوره تحریم جدیدی تصویب نشده و از سوی دیگر جهشی نیز در میزان تبادلات اتفاق
نخواهد افتاد. بنابراین شیب ملایمی که از ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم شاهد
بودیم، ممکن است ادامه داشته باشد.
در صورتی که جولای سال آینده یا به بیان خوشبینان تا ژانویه به توافقاتی در مذاکرات هستهای دست یابیم، میتواند در تغییر چهره معاملات تجاری ایران تاثیر زیادی ایجاد کند.
در حال حاضر با تعداد بالایی
متقاضی از کشورهای اروپایی مواجه هستیم که مترصد موقعیت هستند تا در صورت توافق
نهایی به ایران ورود پیدا کرده و همکاریهای خود را با کشورمان گسترش دهند به طوری
که پس از توافق اولیه در ژنو نیز مشاهده کردیم؛ بلافاصله تیمهایی از کشورهای
مختلف برای مذاکرات تجاری به ایران آمدند، صادرات نفتی افزایش یافت و رقم واردات و
صادرات به هم نزدیکتر شد. اما به جز اثرات توافق برخی اتفاقات نیز توانست به رفع
پارهای از مشکلات ایران کمک کند.
اتفاقاتی که در خاورمیانه و عراق افتاد و یا
تحریمهای کشور روسیه توانست بازارهای جدیدی را به روی ایران باز کند. از دیگر سو
برگزاری جام جهانی در قطر به عنوان همسایه ایران و رویکردی که به لحاظ صدور خدمات
فنی و مهندسی و مصالح ساختمانی جهت تکمیل زیرساختها در این کشور وجود دارد؛ فرصتی
طلایی در اختیارمان خواهد گذاشت که میتوانیم حداکثر بهرهبرداری از آن را داشته
باشیم.
همچنین وقتی به تولید داخل نگاه میکنیم با رشدی که در یک سال گذشته به ویژه در صنایع خودروسازی اتفاق افتاد و متعاقب آن صادرات کالاهای داخل افزایش یافت، شرایط برای خروج از رکود و رشد منفی اقتصادی مهیاتر شد. امروز در شهر بغداد دیدن خودروهای تولیدی ایران دور از ذهن نیست و میبینیم که این اتفاق عینیت یافته است. در کنار تمام این اتفاقات مثبت اما میبینیم هنوز موانع موجود قابل تامل است. ایران کشوری با ریسک سرمایهگذاری بالاست و تاکنون کمتر توانسته در جذب سرمایههای خارجی توفیق قابل ملاحظهای داشته باشد، لذا هنوز خاکریزهایی در اقتصاد وجود دارد و با توافق نهایی در مذاکرات باید موانع را یک به یک از سر راه برداریم.
کاهش تحریمهای نانوشته
*پدرام سلطانی، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران
پس از توافق ژنو در سال گذشته بخشی از تحریمهای نانوشته کاهش یافت و پیشبینی میشود در هفت ماه آتی نیز این روند ادامه یابد.
در
جریان این مذاکرات اراده طرفین برای رفع اختلافات آشکارتر شد و مشخص شد هر دو طرف
به دنبال توافق هستند و نمیخواهند کار را ولو اینکه به نقطه نظر مشترک نهایی
نرسند، متوقف کنند.
تمام اینها گواه از آن دارد که میتوان به آینده خوشبین بود. در
بخش حمل و نقل شاهد بودیم که بسیاری از شرکتهای کشتیرانی ورود به ایران را متوقف
کرده بودند. حتی کالاهایی که مشمول تحریم نبودند دچار مشکلات حمل و نقل شدند. لغو
بیمه کشتیهایی که به آبهای ایران میآمدند، سبب شد حتی کالاهای غیرتحریمی ایران
نیز در بنادر رسوب کند اما پس از توافق ژنو بخشی از این مشکلات مرتفع شد.
تبادلات محصولات پتروشیمی و خودرو نیز با لغو تحریم آن از سر گرفته شد. کاهش نگرانی از آینده سبب شد کشورها با اعزام هیاتهای تجاری از سرگیری روابط را برنامهریزی کنند. همین طور اتفاقاتی که در منطقه افتاد، شرایط را برای ایران بهبود بخشید. به طور مثال بازار روسیه و عراق برای ورود ایران بیش از گذشته مهیا شد و همه این عوامل سبب شد شرایط بهتری برای ایران رقم بخورد. بر این اساس امید این وجود دارد که در هفت ماه آتی نیز بهبود وضعیت هرچند اندک را در روابط تجاری کشورمان شاهد باشیم.
