خاک بخوريد!

نه به خاطر نوستالژي داغ روزهاي کودکي يا طعم شيرين بر جاي مانده از بردن کارت هاي لوتارماتئوس بلکه به دليل نوع رفتاري که اصلاً شبيه يک سابقاً فوتباليست و فعلاً مربي نبود، کلينزمن را مربي بزرگي نمي دانيم. اخراج او از بايرن بعد خبري وسيعي داشت اما کمتر کسي به اتفاق بد پيامد اين تصميم فکر مي کند.

به نوشته اعتماد، گوديو بوخوالد، کلاوس اوگن تالر، آندرياس برمه و لوتار ماتئوس و يورگن کلينزمن، کدام يک از اين اسامي به عنوان بازيکناني بزرگ به ياد آورده مي شوند؟ همه آنها. شايد حتي بتوان لقب اسطوره را براي برخي از اين ستاره ها در نظر گرفت. حال سوال بعدي؛کدام يک از اسامي فوق در عرصه مربيگري دستاوردي درخور نام بزرگ خود رقم زدند؟ هيچ کدام. اجاق کور مادر مدرن فوتبال آلمان نتوانسته مربيان بزرگي به دنيا بياورد. حداقل اين موضوع درباره فوتباليست هاي بزرگ اواخر دهه 80 و اوايل دهه 90 صدق مي کند.

ماتئوس از پارتيزان بلگراد، تيم ملي مجارستان و حالا يک تيم باشگاهي اسرائيل هيچ خيري نديد و در عوض تا توانست «شر» رساند. اين از سردسته تيم طلايي بکن باوئر. آندرياس برمه در تنها برهه موفق به عنوان سرمربي کايزرسلاترن تعداد پيروزي هاي متوالي تيم فقير بوندس ليگا را دورقمي کرد هر چند از هفته دوازدهم فصل 2002- 2001 از برج عاج فرو افتاد. او هم اخراج شد. کلاوس اوگن تالر هم همان سال تنها کار مثبت (متوقف کردن لورکوزن و فراهم آوردن شرايط قهرماني دورتموند) را انجام داد و هر چند باشگاه قديمي را از خطر سقوط نجات داد اما بعدها در لورکوزن نايب قهرمان اروپا را با واژه شکست آشتي داد.

اگر دقيق تر به گوشه و کنار فوتبال منظم آلمان بنگريد نمونه هاي ديگري را هم مي بينيد. نمونه زياد است و جواب سوال «چرا يکي از نسل هاي طلايي فوتبال ژرمن ها مربي موفقي نشدند» فعلاً موجود نيست. طبق تلقينات قديمي به محض شنيدن واژه ديسيپلين، آلمان را به ياد مي آوريم و بر اين اساس آموزش بايد رکن اساسي تمام شئون کشور اروپايي باشد اما در عمل کمتر شاهد عملي شدن آموزه هاي کلاس هاي مربيگري هستيم.

نسل جديد مربيان فوتبال آلمان (افرادي امثال کلينزمن) فرصت دارند بي تجربگي خود را در لايه هاي پيداي حمايت روساي قدرتمند پنهان کنند. «لو» در تيم ملي آلمان موفق نشد، مگر با حمايت يک تيم قوي مربيگري که پشت سر او، جايي دورتر از نيمکت مربيگري تيم را به جلو فرامي خواندند. کلينزمن هم که همواره نظر لطف فرانتس بکن باوئر را همراه خود داشته و دارد، با هزاران اميد و آرزو سکان کشتي هاليوود آلمان (لقب بايرن) را به دست گرفت.

هر چند سران تيم سرخپوش جنوب در مقطع اخراج ماگات، گزينه هاي اندکي را فراروي خود مي ديدند اما به نظر مي رسيد حداقل يکي از واپسين اهداف بکن باوئر از اين انتصاب تصفيه حساب با لوتار ماتئوس دشمن ديرينه کلينزمن بود که به زعم قيصر لياقت کوتاه کردن چمن آليانس آرنا را هم نداشت، نه تنها کلينزمن بلکه ساير هم نسلان او نيز از بي صبري ناشي از الزام به تحول ضربه خورده اند.

وقتي تغيير در ميدان دادن به مربيان جوان خلاصه مي شود، تشخيص سره از ناسره مشکل مي شود. همه جوانان را دعوت مي کنند تا در اين مراسم روشنفکري حضور يابند، بي آنکه استعداد شاگرد مورد آزمايش قرار بگيرد. يک دليل ديگر عدم وجود کاريزما تلقي مي شود. ماتئوس و کلينزمن در دوران بازي فاصله يي دست نيافتني با مربي خود داشتند.

حالا فاصله اندک آنها با شاگردان شان (آنچه محصول همان بي صبري است) هوس معلق زدن و ابراز شادي هاي 10 ، 12 سال پيش را افزايش داده است، غافل از اينکه حل شدن در جريان بازي و ابراز شادي پا به پاي بازيکنان مختصر حجاب موجود بين آنها و نسل جديد را از بين برد.

بخشي از فرآيند شکل گيري و تولد يک مربي بزرگ به قدرت کلام و استفاده از آنچه زبان بدن ناميده مي شود، بستگي دارد. اگر شما مضطرب باشيد، تيم تان دچار استرس مي شود و اگر آرام روي نيمکت بنشينيد با زبان بي زباني فرمان بريدن سر با پنبه را صادر کرده ايد. کلينزمن و ماتئوس اين گونه نبودند.

---

تکرار تجربه بر قطعيت يک واقعيت اثبات نشده مي افزايد. يک بار ماتئوس، يک بار بوخوالد، يک بار اوگن تالر، يک بار برمه و حتي يک بار آندرياس کوچک که در سمت مربي دروازه بانان آلمان هم روزهاي خوبي را پشت سر نگذاشت. اينکه در روي همان پاشنه مي چرخد يا نه، مهم نيست. اميدواريم بقاياي تيم رويايي دهه 90 آلمان تن به آب مربيگري نزنند و ناکاماني مثل کلينزمن هم ديگر بيش از اين نشکنند. آنها متعلق به آلبوم خاطرات ما هستند. بايد همان جا بمانند، خاک بخورند و وقتي از سرطان حنجره مردند، دوباره براي مربيگري متولد شوند. حداقل آن زمان ياد مي گيرند که فقط فرياد بزنند و ادا درنياورند چون ممکن است سرطان برگردد.