قسم حضرت عباس يا دم خروس!

انتشار ياداشت‌ها و اسناد وزارت دادگستري آمريکا در باره شکنجه‌هاي وحشتناک و مخوف متهمين توسط بازجويان سازمان اطلاعات مرکزي (سيا) نه تنها پوچ و توخالي بودن ادعاي دفاع از حقوق بشر آمريکا را برملا کرد بلکه مجلس سنا و کنگره اين کشور را بر آن داشت تا با توجه به آبروي ريخته آمريکا در نزد افکارعمومي جهان تشکيل يک کميسيون حقيقت ياب، به دنبال کسب وجهه براي اين کشور باشد.

هر چند «باراک اوباما» رئيس جمهوري آمريکا 22 ژانويه سال جاري انتشار اين ياداشت‌ها و اسناد را مجاز کرده و تداوم اينگونه شکنجه‌ها را ممنوع نمود اما مجلس سنا و کنگره آمريکا قصد دارند، مواردي را که مامورين سيا با شکنجه از متهمين بازجويي کرده‌اند روشن کنند.

بدين ترتيب نمايندگان دمکرات در دو مجلس آمريکا که قصد دارند با تشکيل کميسيون حقيقت ياب، روش‌هاي بازجويي از متهمين توسط مامورين سيا از جمله غرق کردن مصنوعي (واتربوردينگ)، ضرب و شتم و محروميت از خواب را بررسي کنند، خود را در برابر اوباما قرار مي‌دهند که مسئوولين و مامورين شکنجه را از پيگرد قانوني و مجازات تبرئه کرده است.

هر چند که در رابطه با پيشنهاد «پتريک ليهي» و «جان کانير» روساي کميسيون حقوق در سنا و کنگره آمريکا مبني بر ايجاد يک کميسيون حقيقت ياب براي بررسي روش‌هاي بازجويي سيا هنوز تصميم نهايي اتخاذ نشده است اما شواهد حاکي از آن است که ايجاد چنين کميسيوني، با اکثريت آراء نمايندگان در کنگره آمريکا تصويب مي‌شود.

«نانسي پلوسي» رئيس کنگره آمريکا نيز از پيشنهاد ايجاد يک کميسيون حقيقت ياب حمايت کرده و مي‌گويد، اين کميسيون مي‌تواند از نتايج بررسي روش‌هاي بازجويي در زمان دولت «جورج بوش» رئيس جمهوري سابق آمريکا نيز بهره بگيرد. به عنوان نمونه کميسيون سرويس‌هاي اطلاعاتي در سناي آمريکا نيز در باره اين روش‌هاي بازجويي تحقيق کرده است.

«هري ريد» سناتور دمکرات معتقد است، اين تحقيق مي‌تواند به بسياري از سوالات مردم آمريکا پاسخ دهد و بايد به نحوي تلاش شود تا اعمال کنندگان چنين سياستي، پاسخگو شوند.

واقعيت اين است که سيا به مراتب بيش از آنچه تاکنون احتمال داده مي‌شد، متهمين را به ويژه با روش «غرق مصنوعي» شکنجه کرده است. بازجويان سيا، «خالد شيخ محمد» يک متهم زندان گوآنتانامو را با روش غرق مصنوعي، 183 بار شکنجه کرده‌اند و «ابو زبيده» يک مظنون به عضويت در القاعده را حتي پس از اعتراف، مورد سوء رفتار و شکنجه قرار دادند. بدين ترتيب جزييات جديد از ياداشت‌ها و اسناد درباره استفاده روش‌هاي شکنجه و بازجويي‌هاي بيرحمانه دولت بوش، يک تصوير وحشتناک از تدابير و اقدامات مامورين سيا ترسيم مي‌کند.

بنا بر گزارش نيويورک تايمز، مامورين سيا، خالد شيخ محمد را در مارس 2003 ميلادي در پاکستان دستگير و 183 بار با استفاده از روش غرق مصنوعي شکنجه کرده‌اند.

يک کميسيون نظامي آمريکا در سال گذشته خالد شيخ محمد را به اتهام جنايات جنگي و قتل محاکمه کرد و حکم اعدام وي را تهديد مي‌کند. اين گزارش که با استناد به يک ياداشت وزارت دادگستري آمريکا است که اخيرا از سوي کاخ سفيد منتشر شده، جزو چهار سندي است که تاکنون محرمانه بوده‌اند اما اوباما برغم مخالفت سازمان سيا، دستور به انتشار آن را داده است.

 در اين ياداشت‌ها و اسناد، جزييات در باره روش‌هاي شديد بازجويي بطور مبسوط تشريح شده است. زندانيان از جمله مجبور بودند با بدن لخت براي مدت طولاني در يک وضعيت دردناک سر پا بايستند و از خوردن غذاي مناسب نيز محروم بودند. بعلاوه مامورين سيا با بستن يک شال پلاستيکي بر گردن زندانيان، آنها را به ديوارها مي‌کوبيدند.

بر پايه اين گزارش، مامورين سيا، ابوزبيده را نيز حداقل 83 بار با استفاده از روش غرق مصنوعي شکنجه کرده‌اند و «جان کايرايکو» مامور سابق سيا نيز در سال 2007 ميلادي گفته بود که ابوزبيده به مدت 35 ثانيه با روش غرق مصنوعي (واتربوردينگ) شکنجه شده است.

بر پايه گزارش جديد وزارت دادگستري آمريکا، مقامات سيا، دستور شکنجه ابوزبيده را بر خلاف خواسته بازجويان اين سازمان، صادر کرده‌اند. با وجودي که بازجويان سيا اعلام کرده بودند که ابوزبيده تمام اطلاعات خود را در اختيار گذاشته است اما روساي آنها، دستور اجراي روش غرق مصنوعي و ديگر روش‌هاي بازجويي را صادر کرده‌اند.

طبق گزارش نيويورک تايمز، اين در حالي است که ابوزبيده در برابر برخورد اندک شديد بازجويان، اطلاعات ارزشمندي را در اختيار گذاشته است و روش‌هاي وحشيانه شکنجه باعث دريافت اطلاعات بيشتري از وي نشده است. اين گزارش با استناد به يک مامور سازمان اطلاعات آمريکا مي‌نويسد، تحقير و بيچاره گي عميق انساني ناشي از اين روش‌هاي شکنجه حتي بر روي آن دسته از ماموريني که به اين روش‌ها اعتقاد داشتند، نيز تاثير رواني منفي داشت.

سيا که مامورين آن ابوزبيده را در يک جعبه کوچک جاي داده و به ديوار کوبيده‌اند، اين شکنجه‌هاي وحشتناک عليه ابوزبيده را با درجه اهميت اين زنداني در رابطه با شبکه القاعده توجيه مي‌کند. در حالي که بوش، ابوزبيده را رئيس عمليات‌هاي القاعده معرفي کرد، ديگر مقامات بلندپايه آمريکا، ابوزبيده را فرد مورد اعتماد اسامه بن لادن و طراح و مرد پشت صحنه سوء قصدهاي 11 سپتامبر قلمداد مي‌کنند.

بر پايه گزارش اخير واشنگتن پست، تماس‌هاي ابوزبيده در زندان آمريکا از هم اکنون صرفا به «يک مامور سيا» و «يک روانشناس» محدود شده است و پس از انتشار اسناد وزارت دادگستري آمريکا، روانشناس ابوزبيده نيز توصيه‌هايي براي خرد کردن وضعيت جسمي و روحي اين زنداني ارائه کرده است.

واتربوردينگ يا غرق مصنوعي جزو روش‌هاي بازجويي است که در دوران رياست جمهوري بوش استفاده شده است اما ديدگاه اوباما که به مامورين سيا اطمينان داده است که محاکمه نشوند، موجي از انتقاد و برآشفتگي را حتي در ميان طرفداران رئيس جمهوري آمريکا ايجاد کرده است. از سوي ديگر کميسيون سرويس اطلاعات سناي آمريکا هم اکنون در پشت درهاي بسته، برنامه بازجويي‌ها و روش‌هاي سيا براي بازجويي در دوره بوش را بررسي مي‌کند.

دولت بوش از روش‌هاي وحشيانه بازجويي سيا به طور مبسوطي مطلع بود و گفته مي‌شود که «کاندوليزا رايس» وزير سابق امور خارجه آمريکا مي‌2002 ميلادي از اعمال روش شکنجه غرق مصنوعي عليه متهمين باخبر شده است و با ديگر روش‌هاي شکنجه نيز موافقت کرده است.

رايس به عنوان مشاور امنيت ملي بوش، مجوز روش‌هاي بازجويي سيا از جمله واتربوردينگ را صادر کرده است. بر پايه گزارش واشنگتن پست و بي.بي.سي. با استناد به کميته سرويس اطلاعات سنا، رايس براي اولين بار در مي‌سال 2002 ميلادي «جان اشکرافت» دادستان سابق عالي آمريکا و ديگر مقامات دولت بوش را در باره «روش‌هاي جايگزين بازجويي از جمله واتربوردينگ» مطلع کرده است.

 در حاليکه سيا در آن زمان اعلام کرد که قصد بازجويي از ابوزبيده را دارد که چند ماه قبل از آن در پاکستان دستگير شده بود، رايس در ژوئيه 2002 ميلادي به «جورج تنت» رئيس سابق سيا ادامه بازجويي ابوزبيده را توصيه کرد. با توجه به اين وضعيت، بي دليل نيست که چندين رئيس سابق سيا علنا از انتشار اسناد انتقاد کرده و انتشار ياداشت‌ها و گزارشات وزارت دادگستري را خطري براي امنيت آمريکا قلمداد کرده‌اند.

اين در حالي است که مامورين سيا در دوران رياست جمهوري بوش، وحشتناکترين و شوم ترين روش‌هاي بازجويي را عليه متهمين بکار برده و جزييات آنها از جمله 4 ساعت واتربوردينگ در يک روز، 7 روز محروميت از خواب را دقيقا ثبت کرده‌اند.

«جي اس. بايبي» يک قاضي از دفتر امور حقوقي وزارت دادگستري آمريکا اول اوت 2002 ميلادي به «جان ريسو» رئيس امور قضايي سيا مي‌نويسد که «شما مي‌خواستيد ديدگاه اين دفتر در باره اين مسئله را بدانيد که آيا روش مشخصي که پبشنهاد کرده ايد، ممنوعيت شکنجه را نقض مي‌کند و يا نه»؟

گزارش بايبي که جزييات اين «رفتار مشخص» را در 10 نکته تشريح کرده، مدافعين حقوق بشر در سراسر جهان را برآشفته کرده است.

اسناد و ياداشت‌هاي وزارت دادگستري در مورد روش‌هاي بازجويي است که در باره 28 متهم و مظنون اعمال شده است. چنين اسناد رسمي که با اين دقت جزييات و کيفيت بازجويي‌ها توسط مامورين سيا را تشريح کرده باشد تاکنون در آمريکا هرگز قابل دسترسي نبوده و انتشار نشده است.

 در اين ياداشت‌ها و اسناد که به مهر «خيلي محرمانه» ممهور بودند اما در اين ميان اين مهر از روي آن برداشته شده است، 10 روش تشريح شده‌اند که براي اعمال آنها بر روي متهمين، سيا از وزارت دادگستري آمريکا درخواست مجوز کرده است.

در بخشي از اين اسناد آمده است، مرحله تشديد بازجويي احتمالا چند روز طول مي‌کشد اما مي‌تواند تا 30 روز نيز ادامه يابد. طي اين مرحله مامورين سيا قصد دارند 10 روش بکار ببرند که منجر شود تا ابوزبيده، اطلاعات مهمي در اختيار بگذارد.

در اين ياداشت‌ها و اسناد بستن دستان متهم به دو طرف يقه، روش والينگ که در آن براي ايجاد رعب و وحشت متهم به ديوار کوبيده مي‌شود، سيلي زدن، سلول انفرادي تاريک و تنگ، چند ساعت ايستادن بر سر پا، تحمل و طاقت آوردن در يک حالت سخت و اعمال فشارهاي رواني بجاي توسل به خشونت از جمله روش‌هاي بازجويي معرفي شده‌اند.

به طوري که در رابطه با ابوزبيده که ترس از حشرات داشت، پيش بيني شده بود که وي در يک جعبه پر از حشرات غيرخطرناک محاصره و اينگونه القاء شود که حشرات نيش مي‌زنند اما اين شکنجه در رابطه با ابوزبيده اعمال نشد.
در ياداشتي از مي‌2005 ميلادي نيز ديگر روش‌هاي شکنجه از جمله لخت کردن متهمين، ضربه زدن بر شکم متهمين تشريح شده است.

وزارت دادگستري آمريکا در ياداشت اوت 2002 ميلادي خود، شکنجه متهمين از طريق محروميت را مجاز دانسته و در ياداشت مي‌2005 ميلادي، بالاترين حد محروميت از خواب براي متهمين تا 180 ساعت اعلام شده است. در اين اسناد خطاب به سيا آمده است، آن سازمان به ما اعلام کرده است که تاکنون بيش از دهها متهم زنداني از طريق 48 ساعت محروميت از خواب شکنجه شده‌اند، سه متهم 96 ساعت محروميت از خواب داشته و يک زنداني حتي تا 180 ساعت از خواب محروم شده است.

هر چند که اوباما ضمن ممنوعيت اين روش‌هاي بازجويي انتقاد کرد که آمريکا با استفاده از اين روش ها، سمت و سوي اخلاقي خود را از دست مي‌دهد اما مسئولان و ماموران اينگونه بازجويي‌ها را تبرئه کرد و «رابرت گيبس» سخنگوي کاخ سفيد، گام‌هاي بعدي را وظيفه وزارت دادگستري آمريکا دانست.

«اريک هولدر» وزير دادگستري آمريکا نيز با توجه به شرايط کنوني اعلام کرد، آن دسته از مامورين سيا که دستورات مقامات دولتي را اجرا کرده‌اند، قرار نيست، محاکمه و تحت تعقيب قانوني قرار گيرند اما بايد بررسي شود که چه کسي اين روش‌هاي بازجويي شديد را دستور داده و تاييد کرده است و هيچ فردي بالاتر از قانون قرار ندارد.

اين در حاليست که جمهوريخواهان در کنگره آمريکا با ايجاد يک کميسيون حقيقت ياب مخالفت مي‌کنند و «جان بوهنر» رئيس فراکسيون اين حزب در مجلس نمايندگان، انتقاد کرد که دولت اوباما اسناد داخلي را منتشر و براي بررسي در اختيار گذاشته است، بدون اينکه اجازه بدهد تا در اين رابطه صحبت شود که دولت‌هاي قبلي آمريکا، چگونه قصد داشته‌اند «امنيت در آمريکا» را برقرار کنند.

گردآوري: مرتضي جواديان

منابع:

http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,620655,00.html
http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,619868,00.html
http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,620750,00.html
http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,619618,00.html