مؤسسه کنترل تسلیحات: گازدهی به سانتریفیوژهای جدید مشکلی ندارد

مؤسسه امریکایی کنترل تسلیحات به خبرسازی‌های دیوید آلبرایت در مؤسسه دانش و امنیت بین‌المللی واکنش نشان داده ‌و ادعای اینکه تزریق گاز به سانتریفیوژهای پیشرفته در بخش تحقیق و توسعه هسته‌ای ایران ناقض توافق ژنو است را رد کرد.

به گزارش «تابناک»، پس از انتشار آخرین گزارش فصلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در باره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، مؤسسه دانش و امنیت بین‌المللی که نام اختصاری آن در زبان انگلیسی با نام گروهک داعش یکسان است و از اصلی‌ترین مدعیان تلاش برای محدود کردن برنامه غنی‌سازی ایران است، با لحنی آمیخته با تردید مدعی شد، ‌استفاده آزمایشی ایران از نوع جدیدی از سانتریفیوژ‌ها به نام سانتریفیوژ IR-۵ می‌تواند ناقض توافق موقت ژنو باشد که ایران و ۵+۱ در آذر سال گذشته بر سر آن به توافق رسیدند.

بر پایه بخشی از متن توافق ژنو یا‌‌ همان برنامه اقدام مشترک، ایران برنامه تحقیق و توسعه (R & D) تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنی سازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی شده صورت نمی‌گیرد، ادامه خواهد داد.

در حالی که در ماه‌های گذشته حتی در ‌ایران نیز عده‌ای مدعی بودند ‌بند فوق باعث محدودیت در برنامه تحقیق و توسعه ایران می‌شود، ‌مقامات ایرانی چنین ادعایی را رد کردند.

از جمله علی‌اکبر صالحی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی در تیرماه امسال اعلام کرد، «در برنامه اقدام مشترک بدون هیچ قیدی تحقیق و توسعه عنوان شده، ولی گفته شده اگر این تحقیق و توسعه با مواد هسته‌ای سر و کار پیدا کند، باید زیرنظر آژانس باشد که ما هم این را قبول داریم، ولی نمی‌توانیم هیچ قید دیگری را روی تحقیق و توسعه بپذیریم، چون تحقیق و توسعه از حقوق اولیه بشر است، فکر کردن نمی‌تواند محدود شود‌».

روز شنبه یک روز پس از انتشار گزارش فصلی آژانس، «مؤسسه علوم و امنیت بین‌‌الملل» که ریاست آن را دیوید آلبرایت، از چهره‌های تندرو آمریکایی بر عهده دارد و ارتباط نزدیکی نیز با نمایندگان کنگره آمریکا داشته و در سال‌های اخیر، اقدامات متعددی در راستای فضاسازی علیه برنامه هسته‌ای ایران انجام داده است، اقدام به خبرسازی علیه ایران با طرح احتمال نقض توافق ژنو کرد. آنچه ‌دستمایه اصلی ادعای اخیر این مؤسسه قرار گرفته، این است که در گزارش جدید آژانس درباره برنامه هسته‌ای ایران‌ آمده که از زمان گزارش قبلی در ماه سپتامبر، ایران ‌متناوبا گاز اورانیوم را به یک سانتریفیوژ جدید نسل IR-۵ که در یکی از تأسیسات هسته‌ای این کشور قرار دارد، تزریق کرده است.

سانتریفیوژ نسل IR-۵ یکی از انواع ‌سانتریفیوژهایی است که ایران طراحی کرده تا آن را جایگزین نسل قبلی (IR-۱) کند؛ اما بر خلاف دیگر مدل‌های در دست مطالعه (شامل IR-۲m، IR-۴ و IR-۶) که در تأسیسات هسته‌ای نطنز قرار دارند، ایران تاکنون به مدل IR-۵ گاز تزریق نکرده بود. مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی مدعی است، بر پایه توافق مقدماتی ژنو، ایران نباید به سانتریفیوژهای IR-۵ گاز تزریق کند.

این ادعا بلافاصله با واکنش مؤسسه خلع سلاح مستقر در واشنگتن همراه شد. بنا به گزارش رویترز، این مؤسسه اعلام کرده ‌که گزارش آژانس نشان می‌دهد، هیچ اورانیومی از این سانتریفیوژ استخراج نشده است.

شایان یادآوری است که محصول تولید شده در بخش تحقیق و توسعه که مقدار آن نیز بسیار محدود است، طبق توافق ژنو ذخیره نمی‌شود، بلکه با ترکیب اورانیوم کمی غنی شده در بخش تحقیق و توسعه و اورانیوم جدا شده از آن، دوباره‌‌ همان گاز اولیه مورد آزمایش به دست می‌‌آید.

علاوه بر این رویترز پذیرفته ‌که متن عمومی منتشره توافق ژنو، راه را برای تفسیرهای متفاوت باز می‌گذارد و این نیز شانس پذیرش ادعای آلبرایت را از بین می‌برد.