گرد فراموشي بر كشتي با چوخه؟
كشتي با چوخه يكي از مهمترين ورزشهاي محلي ايران است كه در ميان ايلات خراسان رواج دارد. از قديم ايلاتيهاي خراساني براي اين كشتي اهميتي خاص قائل بوده و در پرورش پهلوانان اين رشته كوشيدهاند. در همين ايام و همزمان با بهار طبيعت تنور كشتي با چوخه حسابي در استان داغ است.
به نوشته خراسان، گودهاي شيركوه، امام مرشد، سلطان زيرآبه، چشمه زينل خان، گرماب، هودانلو و ... هزاران زن و مرد و پير و جوان را زير باد و باران، خاك و آفتاب در خود جاي ميدهند.
تماشاگران صبور كشتي با چوخه كه اكثرا روستايي هستند از كشتيگيران توقع دارند فنون بكر لنگ را اجرا كنند، آنها فنون كشتي آزاد و جودو كه اخيرا وارد كشتي با چوخه شده است را دوست ندارند.
تماشاگر كشتي با چوخه فنون اصيل اين ورزش را دوست دارد كه متأسفانه كمتر به چشم ميخورد، لباس چوخهكاران كمي تغيير كرده است، گارد كشتي آزاد و زيركيهاي جودو زيباييهاي اين ورزش بومي سنتي را كمرنگ كرده است.
در خلال رقابتهاي كشتي با چوخه گود هودانلو با چند تن از مسئولان و پيشكسوتان اين رشته گفتوگويي كردهايم كه با هم ميخوانيم:
قوچانيهاي چوخه دوست
عندليبيان رئيس سازمان تربيت بدني قوچان ميگويد: «مردم اين منطقه علاقه زيادي به كشتي سنتي چوخه دارند. همين مسئله وظيفه ما را سنگينتر ميكند، بنده و همكارانم تمام تلاش خود را انجام ميدهيم تا بتوانيم در راه توسعه و رشد اين ورزش بومي و سنتي مؤثر واقع شويم. هر كدام از روستاها كه در منطقه قوچان هستند، جهت برگزاري مسابقههاي چوخه هر تقاضايي داشتهاند انجام دادهايم و كمال همكاري را با آنها داشتهايم.» رمضاني فرماندار قوچان هم ميگويد: «روستاييان اين خطه كشتي با چوخه را با همه وجود دوست دارند، جوانان برومندي در بين كشتيگيران به چشم ميخورند كه در صورت توجه به آنها ميتوانند در ميادين بزرگ براي ايران اسلامي افتخارآفريني كنند. ما هم با همه وجود حامي آنها هستيم.»
كشتي با چوخه مشكلات زيادي دارد
محسن سيلاخوري كارشناس كشتي با چوخه چنين ميگويد: «كشتي با چوخه از گذشتههاي دور گهواره پرورش قهرمانان بوده است. تاريخ پيدايش اين رشته ورزشي نامشخص است. بسياري از نامداران كشتي كشور در كشتيهاي زورخانهاي، آزاد و جودو با استفاده از فنون اصيل چوخه بر فراز سكوها قرار گرفتهاند. زندهياد احمد طاهري، سخدري، وفادار، نوروزي، گلكار، شعباني، صحرايي، گلمكاني، معلومات و ... از مهد چوخه به ميادين بينالمللي راه پيدا كردهاند.
اما امروز اين ورزش بيطرفدار با مشكلات فراواني مواجه است كه ميتوان به نداشتن مسئول دلسوز و فني، نداشتن كلاس داوري و مربيگري، يكسان نبودن مقررات در خراسان رضوي و شمالي، مشخص نبودن وضعيت سازماني اين ورزش كه زير مجموعه كدام فدراسيون ميباشد، عدم سرويسدهي به ورزشكاران در مسابقهها مانند خوابگاه و تغذيه، نامشخص بودن سقف جوايز، نداشتن تقويم سالانه و عدم اشتغال قهرمانان اين رشته اشاره كرد.»
وي در ادامه ميگويد: «براي حل اين مشكلها چندين پيشنهاد دارم. اول اينكه جعفري رئيس فدراسيون ورزشهاي روستايي با تشكيل جلسهاي با حضور افراد فني وآگاه به اين رشته يك نفر را به عنوان رئيس هيئت سه استان خراسان رضوي، شمالي و جنوبي انتخاب كند. سپس تمامي امور كشتي چوخه را قانونمند كنند تا اين سه استان آنها را رعايت نمايند. در ضمن گودهاي بزرگ چوخه دچار سياستزدگي شده است كه بايد از آن جلوگيري كرد. ضمنا جهت شناخت هويت اين رشته، همايش چوخهشناسي برگزار شود. ضمن اينكه با شناسايي فنون بكر و آموزش دادن به مربيان اين رشته در توسعه كشتي با چوخه كار شود.»
وي در ادامه خاطرنشان كرد: «به شهرستانهايي كه امكانات كافي ندارند، اجازه برگزاري مسابقهها داده نشود و مسابقههاي قهرماني سه استان سالي يكبار برگزار شود.» وي با اشاره به معضل داوري در اين رشته ميگويد: «وضعيت داوري اسفناك است، بايد فكري به حال داوري كرد. تا به حال اين نابهسامانيها سبب شده كه كشتيگيران هر جا كه پول بيشتري بدهند كشتي بگيرند. امروز از شيروان، فردا از قوچان و روز بعد از اسفراين، هر كشتيگيري بايد از زادگاه خودش كشتي بگيرد.»
نتايج مسابقهها:
مسابقههاي كشتي با چوخه گود هودانلو با حضور بيش از 20 هزار تماشاگر و تعداد زيادي از قهرمانان و پيشكسوتان اين رشته از جمله خدابخش، حميد قشنگ، سعيد صحرايي، مهدي بهابسته و مسئولان قوچان برگزار شد. 204 كشتيگير از 35 روستا و شهر در اين رقابتها شركت كردند. به نفر اول هر وزن يك رأس گوساله اهدا شد. مسابقهها با قهرماني تيم كشتي با چوخه هودانلو به پايان رسيد. نفرات اول تا سوم به شرح ذيل اعلام ميگردد: 65 كيلوگرم: 1. بهروز پهلوانلو (فاروج) 2. صادق منصف (قوچان) 3. محمد قليپور (آشخانه)، 75 كيلوگرم: 1. وحيد بهابسته (هودانلو) 2. رضا بايسته (درگز) 3. حميد زاهد (فاروج)، 85 كيلوگرم: 1. ناصر نيكسرشت (هودانلو) 2. حسين اكبري (اسفراين) 3. عباس نيكسرشت (مشهد)، سنگينوزن: 1. حميد قليزاده (هودانلو) 2. ايوب حسني (شيروان) 3. جواد محجوب (چناران)
