چگونه تروریست‌های داعش آزادانه در قطر فعالیت می‌کنند؟

به گزارش «تابناک» به نقل از «رویترز»، هرچند قطر ‌رسما پیوستن خود به ائتلاف بین‌المللی ضد داعش را اعلام کرده، ‌همچنان مکانی امن برای فعالیت گروه‌های افراط‌گرا به شمار می‌رود و دیپلمات‌های غربی نیز از دیدن خودروهایی با پرچم داعش در مناطق ثروتمندنشین این کشور سخن می‌گویند؛ بنابراین، قطر سیاستی دوگانه را در موضوع داعش در پیش گرفته است.

زمانی که در ماه سپتامبر، ایالات متحده از متحدین منطقه‌ای خود خواست به نبرد علیه داعش بپیوندند، قطر از جمله کشورهایی بود که هواپیماهای جنگی خود را برای مشارکت در ائتلاف فرستاد؛ اما با وجود اینکه حتی عربستان سعودی و امارات اخبار مربوط به مبارزه ائتلاف با داعش را پوشش دادند، قطر در این زمینه سکوت ‌کرده است.

در این میان، دیپلمات‌های غربی می‌گویند ‌هواپیماهای قطری تنها در انجام عملیات شناسایی و آن هم فقط در شب اول عملیات ائتلاف حضور داشته‌اند؛ هرچند یک مقام نزدیک به دولت قطر مدعی شده، جنگنده‌های این کشور پس از آن نیز مواضع داعش در سوریه را بمباران کرده‌اند، ‌این ادعا از سوی منابع رسمی به تأیید نرسیده است.

دیپلمات‌ها و تحلیلگران می‌گویند، این روند بیانگر دو نکته است: نخست اینکه تصمیم قطر برای پیوستن به ائتلاف، یک واکنش عملگرایانه به فشارهای دیگر کشورهای عربی بوده که در جریان انقلاب‌های سه سال پیش، دوحه را به حمایت از گروه‌های افراط‌گرا متهم می‌کردند. دوم آنکه به باور دیپلمات‌ها، سکوت قطر درباره نقش خود در ائتلاف، حاکی از آن است که این کشور قصد دارد نفوذ خود بر گروه‌های افراط‌گرا را حفظ کرده و در بلندمدت از آن بهره‌برداری کند.

سه سال پس از وقوع انقلاب‌های عربی، گروه‌های مورد حمایت قطر در کشورهای منطقه با ناکامی مواجه شده‌اند و این کشور ناچار به بازبینی سیاست‌های خود شده است؛ اما در این روند، تناقضات مهمی بروز کرده و به چشم می‌خورد.
 
قطر میزبان بزرگ‌ترین پایگاه نیروی هوایی آمریکا در خاورمیانه، میزبان حجم وسیعی از سرمایه‌های غربی در بخش املاک خود و همچنین یک خریدار مهم تسلیحات غربی است. با این حال، از گذشته تاکنون این کشور میزبان گروه‌هایی چون طالبان افغانستان نیز بوده است.

هم اکنون در شمال دوحه و در شهرکی به نام «ام العماد»، مزارع و مساجد کوچکی وجود دارد که پناهگاه اعضای گروه «التوحید»، از جمله گروه‌های افراط گرای مخالف دولت سوریه شده است.‌‌ همان گونه که اشاره شد، اعضای گروه داعش نیز آزادانه در قطر رفت و آمد می‌کنند.

اما این رویکرد خاص حکومت قطر به گروه‌های افراط‌گرا، سبب تیرگی روابط این کشور با دیگر کشورهای عربی نیز شده است. در همین راستا و در اوایل سال جاری میلادی، سه کشور امارات، عربستان و بحرین، به دلیل آنچه دخالت قطر در امور داخلی خود می‌دانستند، سفرای خود را از این کشور فراخواندند.

البته نگرانی این کشور به طور خاص به دلیل حمایت همه جانبه قطر از اخوان المسلمین مصر و گروه‌های وابسته به این سازمان در کشورهای مختلف عربی است. از سوی دیگر، قطر و دیگر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، در زمینه حمایت از گروه‌های مختلف در کشورهای ‌خاورمیانه، از لیبی و مصر گرفته تا لبنان و فلسطین با یکدیگر اختلاف دارند.

اما هم‌اکنون بیشتر نگرانی بین‌المللی از قطر به واسطه رویکرد این کشور نسبت به داعش است.‌‌ همان گونه که اشاره شد، دیپلمات‌های غربی از دیدن خودروهایی با آرم داعش در مناطق ثروتمند نشین دوحه خبر می‌دهند. یکی از این دیپلمات‌ها می‌گوید که این موضوع باعث نگرانی آن‌ها شده، اما مقامات غربی گفته‌اند که فعالیت‌های داعش در کشورشان را به شدت زیر نظر دارند و جای نگرانی در این زمینه نیست.

روابط قطر با «جبهه النصره»، دیگر گروه تروریست افراط‌گرای فعال در سوریه نیز از الگوی مشابهی پیروی می‌کند. یک منبع امنیتی نزدیک به دولت قطر اذعان می‌کند که دلیل تعلل قطر در همراه شدن با اقدامات ائتلاف بین‌المللی در عراق و سوریه، این بوده که دوحه نمی‌خواهد مواضع جبهه النصره را ـ که از آغاز شورش‌های سوریه با این کشور رابطه نزدیک داشته ـ بمباران کند.

به هر حال، مجموعه این موارد حاکی از آن است که با وجود علنی‌تر شدن جنایات داعش در کشورهای مختلف منطقه و موضع گیری‌های گسترده علیه این گروه، قطر نه تنها به رویکرد دوستانه خود نسبت به آن ادامه می‌دهد، بلکه تلاش دارد ‌در سطحی وسیع‌تر، از طریق حفظ و توسعه پیوندهای خود با گروه‌های افراط‌گرا، به زعم خود در آینده نفوذ خود را در منطقه افزایش دهد.