عين مثل عشق، نون مثل نفرت
در شرايطي که فوتبال ايتاليا مدت ها سبک کسل کننده تيم هاي سري A را ارمغان فوتبال مدرن و دليل برتري خود بر فوتبال سنتي و بي تکلف انگليس مي دانست، لاتزيو و رم بدون توجه به سيستم هاي پيچيده و فارغ از محافظه کاري هاي رايج، هر داربي را به يک بزن بزن واقعي تبديل مي کردند.
به نوشته اعتماد، اکنون به مدد تئوريسين هايي مانند هيدينک نتيجه گرايي خاص ايتاليايي ها به روح پاک فوتبال انگليس حلول کرده اما آن سمت ماجراي داربي رم هنوز داربي رم است با مشخصه ها و استانداردهاي خاص خود، نظير آنچه در بازي يکشنبه شب دو تيم ديديم. لاتزيو اين بازي را 4 بر 2 برد.
فاشيسم
از روزهايي که موسوليني از ساخته شدن ملت توسط يک دولت مقتدر مي گفت سال ها گذشته است. اگر در احوال اين ديکتاتور بزرگ دقت کنيد، ردپاي ماندگاري از علاقه او به فوتبال و لاتزيوي محبوبش مي يابيد. سردبير سابق روزنامه «پوپودو ايتاليا» در روزهاي حمله به اتيوپي طي هفته سرخ (يک اصطلاح سياسي معروف در بين فاشيست هاي ايتاليا)، بين لحظات سخنراني در رثاي ايتاليا، قهرمان جام جهاني 1934 و سرانجام هنگام اعدام در ميلان کنار نامزدش کلارا پتاچي دلواپس يک شخصيت حقوقي غيرنظامي بود؛ لاتزيو. هنوز هواداران اين تيم به احترام بنيانگذار فاشيسم در ايتاليا لباس سياه (نماد اين مکتب) مي پوشند و سياه ها را آزار مي دهند. مي دانيد لاتزيو در کنار ورونا و پادووا پايگاه راستگراها در فوتبال ايتاليا هستند.
دي کانيو
لاتزيويي ها ساليان سال علاقه به فاشيسم را مخفي مي کردند تا اينکه دي کانيو هوادار واقعي فيروزه يي پوشان از راه رسيد و پس از گشودن دروازه رم به دوستداران خوشحال تيمش سلام نظامي داد. اقدام او چند سال بعد اين بار حين تعويض تکرار شد تا تار و پود فاشيستي لاتزيو به معرض ديد عموم گذاشته شود. پائولو به خاطر آنچه ترويج نژادپرستي نام گرفت جريمه شد اما يکي از بازماندگان خانواده موسوليني به خاطر زنده کردن ياد بنيتوي حادثه جو از دي کانيو تشکر کرد.
خودروي پليس
در جريان يکي از داربي هاي چند سال پيش داور بدون دليل تصميم به تعطيل کردن بازي گرفت. او از طريق توتي و عوامل امنيتي شنيده بود يک کودک بيرون ورزشگاه زير چرخ هاي خودروي يک پليس جان خود را از دست داده و به همين دليل امکان ايجاد آشوب وجود دارد. صحبت هاي در گوشي با کاپيتان توتي، اوج تعامل داور با بازيکنان را نشان مي داد و همزمان قدرت بيروني و هرج و مرج گرايي که فوتبال ايتاليا را تهديد مي کرد مورد اشاره قرار مي داد. شايعه تکذيب شد و داور پس از چند دقيقه سوت شروع مجدد را زد.
نفرت
تا به حال کمتر ديده شده هواداران يک تيم به بهانه امکان عدم دستيابي رقيب ديرينه به قهرماني از فرياد زدن براي باشگاه محبوب شان امتناع کنند اما در هفته پاياني فصل 2002- 2001 سري A چنين اتفاقي رخ داد.اينتر به خانه لاتزيو رفت تا با يک پيروزي پس از 13 سال فاتح اسکودتو شود. اگر آنها پيروز نمي شدند و يوونتوس هم در بازي با اودينزه کاري از پيش نمي برد، رم در صورت برتري براي دومين سال پياپي قهرمان ايتاليا نام مي گرفت. حساب همين احتمالات باعث شد طرفداران لاتزيو نود و چند دقيقه سکوت اختيار کنند و اجازه بدهند اينتر با آرامش مانع تاج گذاري رم شود اما لاتزيو شکست دو بر يک را به برتري چهار بر دو تبديل کرد. البته رم هم با وجود پيروزي قهرمان نشد چون تبصره دوم (پيروزي يووه) اجرايي شد، زاک روني سرمربي سابق ميلان و لاتزيو در اين باره حرف نهايي را زد؛ «در ميلان، طرفداران اول براي پيروزي تيم خود دعا مي کنند اما در رم نفرين و آرزوي شکست رقيب ديرينه در اولويت قرار دارد.»
عشق
در توصيف اين کلمه، جملات توتي در اشاره به خاطراتش کفايت مي کند؛ «ديوار اتاق من با پوستر رمي ها فرش شده بود. وقتي قصد رفتن به تختخواب را داشتم توپي که آرم باشگاه را داشت، به آغوش مي گرفتم و با روياي پيروزي جلوروسي (لقب رم) به خواب مي رفتم.» در همين راستا چند سال پيش توتي در يک تبليغ همان اقدامات دوران کودکي را انجام داد؛ اتاقي پر از پوستر جوزپه جانيني، توپي با لوگوي رم و پيراهن قرمز و زرد اين باشگاه.
جناح بندي
بعيد است حتي در جنگ هاي کراسوس و سورنا هم رقيبان از حضور در منطقه فرماندهان لشگر مقابل منع شده باشند اما در هزاره سوم، لاتزيو و رم خاکريزهاي خاص و ممنوع الورودي دارند. طرفداران براي تردد دوستداران رقيب و تيم خودي حد و مرز مشخصي تعريف کرده اند و چنانچه يک لاتزيويي به محدوده رمي ها پا بگذارد، ديگر نبايد انتظار زنده ماندن را داشته باشد، اين مناطق در طول سال ها تقدس يافته اند. پس اگر در رم زندگي مي کنيد و فوتبالي هم هستيد، قبل از ترک منزل خوب به نقشه شهر بنگريد و حتماً از يک تيفوسي راهنمايي بخواهيد چون در غير اين صورت تا زمان برگشت به خانه امنيت جاني نداريد،
