نگاه شما: کلاهی که ایرلاینها بر سر مردم میگذارند

با کلید خوردن رسمی طرح آزادسازی قیمت بلیت هواپیمادر تیرماه سال جاری، هواپیمایی توانستند با توجه به شرایط اقتصادی نرخ بلیت پروازها را تعیین کنند.

 قانون آزادسازی نرخ بلیت که از سوی برنامه پنجم توسعه مورد تاکید قرار گرفته با هدف رقابتی کردن بازار حمل و نقل هوایی و البته متنوع ساختن انتخاب‌ مسافران تدوین و اجرایی شده است.

البته طبق اعلام معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی قیمت‌های جدید همچنان حول محور نرخ مصوب قبلی خواهد چرخید و این بدان معناست که امکان افزایش یا کاهش شدید قیمت بلیت پروازها وجود ندارد. بنابراین شرکت‌های هواپیمایی نمی‌توانند بیش از ۳۰ درصد بر قیمت‌هایشان بیفزایند. همچنین حداقل کاهش قیمت نیز ۳۰ درصد تعریف شده است.

قیمت بلیت در سبک جدید

حال پرسش اصلی این است که قیمت بلیت هواپیما در سبک جدید چگونه محاسبه می شود. در پاسخ باید گفت مطابق دستورالعمل یکسان تدوین شده، برای قیمت بلیت هر مسیر هفت رده یا کلاس در نظر گرفته شده که با حروف انگلیسی به ترتیب M:، Y، Q، E، V، C و J مشخص می شود.

این حروف در واقع توصیف کننده ارزان ترین رده قیمتی، اکونومی (پرواز اقتصادی)، کلاس مابین اکونومی و بیزینس، بیزینس کلاس مخصوص تجار) و فرست کلاس (گران ترین، لوکس ترین و ویژه ترین کلاس پروازی) است.

تفاوت میان این کلاس ها را در رده اول زمان پرواز و در رده دوم خدمات ارائه شده به مسافر، روی زمین و داخل هواپیما مشخص می کند.

مثلا قیمت بلیت تهران ـ مشهد چند ساعت مانده به سال تحویل در رده فرست کلاس با خدمات آن قرار می گیرد، اما در زمان غیرپیک ـ مثلا زمان مرده وسط هفته که مسافر برای مشهد کم است ـ بلیت از ارزان ترین تا گران ترین رده موجود خواهد بود.

به این ترتیب است که از این پس قیمت بلیت هواپیما در مسیرهای مختلف دارای کف و سقف قیمتی شده است؛ مثلا در حالی که در گذشته قیمت بلیت یکسره تهران ـ مشهد ـ بدون توجه به فاکتور زمان یا کیفیت خدمات ـ به طور ثابت 132 هزار و 200 تومان بود، اکنون کف این قیمت به 94 هزار و صد تومان کاهش یافته، اما سقف آن به 234 هزار تومان رسیده است.

براساس قوانین ابلاغی از سوی سازمان هواپیمایی کشوری، شرکت های هوایی نمی توانند در فروش بلیت از دامنه مشخص شده(یعنی همان 30 درصد) تجاوز کنند.

این کلاس ها برای تمام ایرلاین ها یکسان است و تفاوتی در این زمینه نیست، به این ترتیب که ایرلاین ها کلاس های اکونومی را در چهار زیربخش Y،Q،E،M و کلاس پروازی بین اکونومی و بیزینس کلاس V و بیزینس کلاسC و فرست کلاس J را مبنای تعیین قیمت ها برای مسیرهای داخلی خود گرفته اند.

وی درباره تفاوت خدمات دراین کلاس های پروازی اظهار کرد: در اصل موضوع، خدمات هر کلاس پروازی طبق استانداردهایی مشخص شده است، اما برای حال حاضر و در آغاز آزادسازی، بیشتر تفاوت در زمان و ساعت پرواز، ملاک کلاس گذاری قرار گرفته است. به این ترتیب که در ساعات مرده روز یا هفته، قیمت بلیت ارزان ترین است و ساعات اولیه روز که برای انجام امور اداری مناسب است یا آخر هفته ها و اعیاد بیشترین قیمت را به خود اختصاص داده است.

اما بررسی های میدانی و آنچه در واقعیت پس از گذشت حدود سه ماه از ابلاغ این نوع نرخ گذاری میگذرد نشان میدهد که:

1. آزادسازی قیمت بلیط هواپیما در شرایط فعلی که حق انتخاب وجود ندارد عملا بی معنی است. بعضی از شهرها روزانه یک پرواز به مقصدی مشخص دارند. در اینصورت با این تعداد پرواز محدود در کشور حق انتخابی وجود نخواهد داشت و در نتیجه آزادسازی نرخ بلیط امتیازی یک طرفه است که فقط به شرکتهای هواپیمایی داده می شود و در آن حقی برای مشتری در نظر گرفته نمی شود.

2.اگر تفاوت در زمان و ساعت پرواز، ملاک کلاس گذاری قرار گرفته است.چرا هر هفت کلاس پروازی در یک روز و یک ساعت مشخص و حتی با یک هواپیما با 7 نرخ متفاوت ارائه می شود؟ قاعدتا طبق گفته مسئولین هواپیمایی قیمتها باید در ساعت های پروازی متفاوت تعیین شوند. در حالی که به کرات مسافرینی را میبینیم که نرخ بلیط آنها با همسفر خود در صندلی کناری با همان هواپیما و همان ساعت پروازی بیش از 25  درصد تفاوت قیمت داشته است!

3.بر اساس مشاهده خود در یک از مسیر های پروازی داخلی توسط یکی از ایرلاینهای بزرگ که نام آن محفوظ میباشد، تنها تفاوت کلاس پروازی V(بین اکونومی و بیزنس) با کلاس ها یاکونومی امکان حمل 5 کیلو بار اضافه عنوان شده است و حال آنکه قیمت آن نسبت به کلاس اکونومی بیش از 25 درصد گرانتر است! (تمامی مستندات برای مسیر تهران-لار موجود است)

4.تاکنون موردی از ارایه ارزانترین کلاس پروازی M و E در هیچ مسیری مشاهده نگردیده یا در موارد بسیار نادر که از دید مردم عادی مغفول مانده! این مساله دو حالت دارد: یا اینکه خدمات ارایه شده در فرودگاههای کشور بالاتر از کلاسهای مورد نظر است و یا زمانهای پروازی همیشه زمان پیک است!

5.همیشه برای افزایش قیمت مظلومیت و گرفتاریهایی سرویس دهنده مد نظر قرار می گیرد. بعد از مدتی آنچه که قرار است اتفاق بیفتد  میافتد و قیمت ها افزایش می یابد. اما از ان به بعد به هیچ عنوان به کیفیت سرویس اهمیت داده نمی شود تا مجددا بعد از مدتی قیمتهای افزایش یافته به بهانه خدمات بهتر به عنوان قیمت پذیرفته شده، جا بیفتد و دوباره همان وعده های محقق نشده سرویس بهتر، بهانه ای باشد برای افزایش قیمت آتی! و این سیکل میمون برای ایرلاینها همچنان ادامه داشته باشد.

6.آزاد سازی بلیط هواپیماهها مستلزم وجود رقابت بین ایرلاینهاست، بهتر است مسولان اگر واقعا دلسوزانه خواهان حل این قبیل مشکلات هستند عرصه حمل ونقل را کاملا آزاد کنند و اجازه حضور شرکتهای خارجی را نیز در این عرصه رقابت فراهم کنند.

فرستنده: یک مخاطب تابناک