نقدی بر توریسم ورزشی

توريسم ورزشي مقوله اي است که در چند دهه اخير نه تنها رشد ارزي خوبي را براي کشورها فراهم آورده بلکه در توسعه فرهنگ وسلامت آنها نيز دخيل بوده است. ايران با داشتن شرايط بسيار مطلوب طبيعي براي تقويت اين صنعت مي‌تواند گامي موثر در پيشرفت و آباداني خود داشته باشد.

به گزارش ايرنا؛ در مارس 1993 کميسيون آمار ملل متحد، تعريف ارايه شده از واژه جهانگردي توسط "سازمان جهاني جهانگرديW.T.O " را پذيرفت. بر اساس اين تعريف جهانگردي عبارت است از مجموعه فعاليت هاي افرادي که به مکان هايي خارج از محل زندگي و کار خود و به قصد تفريح، استراحت و انجام امور ديگر مسافرت مي کنند و بيش از يکسال متوالي در آن مکانها نمي مانند.

کوروش مجتبوي، دبير کميسيون توريسم ورزشي کميته ملي المپيک به ايرنا گفت: در چند سال اخير يکي از انواع جهانگردي‌هايي که بسيار مورد علاقه مردم قرار گرفته توريسم ورزشي است. مردم براي تماشاي مسابقات جهاني، ملي و منطقه‌اي انگيزه‌اي بسيار قوي دارند.
از اين جمله مي توان به بازيهاي المپيک و جام جهاني فوتبال اشاره کرد که هر چهار سال يکبار، کشوري ميزبان برگزاري آن است.

بدين منظور کشور ميزبان براي جذب توريسم و تماشاگر در کشورش که حاصل درآمد ارزي بسيار زيادي از اين نوع صنعت است، شروع به برنامه ريزي‌هاي جامع و کلان براي ساخت تاسيسات زير بنايي و روبنايي کشور خود مي‌کند.

در مقاله طراحي و برنامه ريزي توريسم ورزشي که انجمن توريسم ورزشي کانادا آن را منتشر کرده، آمده است که گردشگري يک صنعت علم رو به رشد بين المللي است و گردشگري ورزشي يک بخش از بازاري است که به سرعت در حال پيشرفت است. رويدادهاي ورزشي مردم را به شهر شما مي‌کشانند تا پول هاي خود را در هتل‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌هاي شهر شما خرج کنند.
گردشگري ورزشي فرصت‌هايي را براي رشد مشاغل جديد و استخدام افراد جوياي کار ايجاد مي‌کند. شهري که به عنوان بخشي از کيفيت زندگي بر روي ورزش متمرکز ‌شود براي خدمات رساني پيشرفته و صنعت تکنولوژي جذابتر خواهد بود.

به طور مثال و به نقل از نشريه الکترونيک فصل نو؛ کشور کره، مسابقات ويژه در ورزش هاي رزمي خصوصا تکواندو برگزار و از اين راه هر ساله در آمد سرشاري را نصيب خود مي‌کند چرا که اين عوايد تنها معطوف به برگزاري مسابقات نبوده و عرصه هاي آموزش فنون و تربيت مربي و در نهايت تربيت ورزشکار را نيز در بر مي گيرد.

در اين خصوص مي توان به کشورهايي مانند سويس و اتريش اشاره کرد که به خاطر شرايط آب و هوايي و کوهستاني خود با ايجاد تاسيسات زير بنايي براي راه انداختن فعاليت‌هاي جهانگردي ورزشي توانسته‌اند قسمت عمده‌اي از درآمد سرانه ملي خود را از اين طريق تامين کنند.

به گزارش ايرنا، مجتبوي درمورد تعريف توريسم ورزشي معتقد است که مشارکت در حرکت‌هاي مختلف ورزشي فعال و غيرفعال و سازماندهي عوامل اقتصادي-تجارتي از کشور مبدا به کشور مقصد و سفرهاي پيش آمده در اين ميان را توريسم ورزشي مي‌نامند.

همچنين توريست ورزشي به شخصي گفته مي شود که توسط يک تور ورزشي از رشته ورزشي مورد دلخواه به عنوان تماشاچي از مسابقاتي نظير بازي‌‌هاي آسيايي، جهاني و بازي‌هاي المپيک بازديد مي‌کند يا تمايل دارد در رويدادهاي ورزشي مشارکت داشته باشد.

به همان ميزاني که سليقه ها و تمايلات متفاوتي براي افراد متصور است به همان مقدار دامنه فعاليت هاي جهانگردي ورزشي نيز گسترده است . به گفته کارشناسان صنعت گردشگري بدين لحاظ تجميع سه شاخه از فعاليت هاي انساني يعني جهانگردي، ورزش و سلامت تشکيل دهنده ساختار جديد و جامعي براي پر کردن اوقات فراغت و تفريح همراه با نشاط روحي و جسمي انسانها شده است .

به گفته کارشناسان توريسم ورزشي، افراد به خاطر داشتن سلايق مختلف تمايل به استفاده از رشته هاي ورزشي متفاوتي دارند.

براي اين منظور، ابتدا بايد سلايق و انواع رشته هاي ورزشي را دسته بندي کرد و سپس برنامه‌ريزي‌هاي لازم صورت بگيرد. البته توجه به زيرساختها و امکانات هر کشور نبايد فراموش شود.

ايران نيز در کنار هزاران جاذبه تاريخي و طبيعي، پتانسيل‌هاي بسيار خوبي براي راه‌اندازي فعاليت‌هاي متنوع ورزشي در سطح مطلوب دارد.

"محمد احساني"، مدير گروه تربيت بدني دانشگاه تربيت مدرس تهران که به همراه "فيانا جوردن"، استاد دانشگاه وست آو لندن و "بريستول"، از انگلستان کارگاه آموزشي توسعه پايدار در گردشگري را در ششمين همايش تربيت بدني و علوم ورزشي برگزار کردند، گفته است: گردشگري ورزشي تنها به خاطر رويدادهاي ورزشي صورت نمي‌گيرد بلکه محورهاي مهمي در توسعه پايدار گردشگري مطرح است که بايد مورد توجه قرار گيرد.

به گفته احساني، در گردشگري ورزشي کليه مسايل فرهنگي، اجتماعي و ... مطرح است که بايد مورد توجه قرار گيرد. ما بايد پتانسيل هر مکاني را بشناسيم و براساس مهم‌ترين محورها سياست‌گذاري کنيم. در اين زمينه بايد بدانيم که کدام سازمان متولي گردشگري ورزشي است، دولت يا بخش‌خصوصي يا تعامل بين اين دو.

کارشناسان امر معتقدند: متاسفانه تاکنون به اين امر آنچنان که بايد توجه نشده و تنها رشته‌هاي کشتي و فوتبال تا حدودي در اين زمينه پيشگام بوده‌اند.

براي رسيدن به اين امر نبايد فراموش کرد که ورزش تنها وسيله سرگرمي نيست، بلکه سلامت و بهداشت فردي و اجتماعي يک جامعه را نيز دربر مي‌گيرد. بعد از آن با اختصاص بودجه‌اي مناسب، تاسيسات و امکانات زير بنايي متناسب با شرايط جغرافيايي و اقليمي هر منطقه ايجاد شود.

با برپايي مسابقات ملي و بين المللي نياز به ورود جهانگرد لازم مي‌شود، اينجا نقطه‌اي است که جهانگردي با ورزش تلاقي پيدا خواهد کرد. در کنار ايجاد زير ساخت‌هاي گردشگري و ورزشي، تبليغات رسانه‌اي داخلي و خارجي نقش بسيار موثري در جذب جهانگرد ورزشي خواهد داشت.

در مقاله "طراحي و برنامه ريزي توريسم ورزشي" اشاره شده که رويدادهاي ورزشي موجب بالا رفتن کيفيت زندگي مي‌شود. باشگاه‌هاي ورزشي که براي اين رويدادها ساخته مي‌شوند فرصت‌هاي تفريحي مناسبي را فراهم مي‌کنند. تماشاي رويدادهاي ورزشي الگوها و منابع الهامي را به کودکان و جوانان ارايه مي‌دهند که نتيجه آن افزايش عملکرد مشارکت در ورزش است.

شهري که ميزان مشارکت بالايي در ورزش و فعاليت هاي تفريحي مربوط به آن دارد بطور معمول سالم تر از شهري است که ميزبان مشارکت کمتري دارد.

کارشناسان معتقدند که جامعه ما بايد رويدادهاي ورزشي را توسعه دهد چرا که آنها به درک بيشتري از جامعه کمک مي‌کند. اين امکان را براي ورزشکاران ما فراهم مي‌کند که به پتانسيل‌هاي خود برسند. درک بهتري از ويژگي محلي منطقه اي و استاني را ايجاد و به احياي ورزش اجتماعي کمک مي کند.نظام ‌هاي اقتصادي محلي قويتري را مي‌سازد و مشاغل جديد خلق مي‌شود.

برگزاري رويدادهاي ورزشي بخش‌هاي غير انتفاعي را به رقابت فرا مي‌خواند، به بازسازي شهري کمک مي‌کند و کيفيت بهتري از زندگي را بوجود مي‌آورد.