مدرنيته و تهديد سلامت ما

با خود بينديشيم چند بار در روز در کشاکش پر استرس دنياي ماشيني، روي به خدا کرده و از اين که چشم‌هايمان مي‌بيند و گوش‌هايمان مي‌شنود و دست‌هايمان قوت و پاهايمان توان دارد و ذهنمان فعّال است و بوي همه چيز را حس ّ مي‌کنيم و مزّه همه چيز را مي‌چشيم و توان خوردن و خوابيدن و لذّت بردن از نعمت‌هاي الهي را داريم، او را سپاس گفته‌ايم؟

تا کسي بر بالين بيمار دياليزي، شاهد درد و رنج او نباشد، قدر کليه‌هاي خود را نمي‌داند و هيچ گاه خدا را به خاطر عملکرد خوب کليه‌هايش شکر نمي‌گويد و از همين نوع فراوانند بيماران اعصاب و روان و قلبي و تنفسي که در هر بار تنفس‌هاي سخت و جانفرسا، مرگ را پيش چشم خود مي‌بينند و ما به راحتي نفس مي‌کشيم و هيچ گاه به خاطر اين نعمت ثناگوي خدا نيستيم. يا نابيناياني که در حسرت ديدن خلقت‌هاي خدا و چهره اطرافيان و گل‌هاي نورسته بهاري و خورشيد عالمتاب و هزاران صحنه مهيّج مي‌سوزند و مي‌سازند... .

از امروز هفته سلامت (22-18 فروردين) آغاز مي‌شود. چقدر خوب است که در اين هفته به پاس سلامت خود و خاندانمان، سري به بيماران فاميل و حتّي ناشناس بزنيم و اگر کاري در حق آنها از دستمان برمي‌آيد، دريغ نکنيم.

از بلاهاي مدرنيته که متأسفّانه، به طور ثانيه‌اي از شمار ساکنان کره زمين مي‌کاهد و چون اژدها، گوهر زندگي انسان‌ها را پياپي مي‌بلعد و سير نمي‌شود، کم تحرّکي، رژيم‌هاي غذايي نامناسب، استفاده از غذاهاي آماده يا زود پخت و پر چرب و پر نمک، مصرف انواع دخانيات و مواد مخدّر و ... است.

روزگاري مردان ما براي انجام کارهاي خود و رفتن به سر کار، مسافت‌هاي نسبتا طولاني را پاي پياده مي‌رفتند و اکنون دريغ از دو قدم پياده‌روي! براي خريد يک کيلو گوجه از ميوه فروشي سر کوچه هم بايد سوار خودرو شويم!

زنان ايراني، روزگاري با انجام فعاليت‌هاي فيزيکي متنوع، سلامت خود را تضمين مي‌کردند.

فرزندانمان تا ديروز اوقات فراغت خود را با قايم باشک و فوتبال و بازي‌هاي فعّال مي‌گذراندند و امروز پس از خوردن پيتزا و لازانيا و ساندويچ کالباس و سوسيس و سيب زميني با پنير پيتزا و سالاد پوشيده شده با سس‌هاي چرب و پرادويه (که همگي مضرّ و تهديد کننده سلامتي هستند) و با همراهي شاه نوشيدني مضر ّ عالم وجود! يعني نوشابه‌هاي پر از قند و گاز، به جاي دست‌کم دويدن و فعاليت و بازي‌هاي اکتيو، پاي رايانه‌ها دراز مي‌کشند يا مي‌نشينند و مهمترين فعاليت فيزيکي‌شان، چرخاندن يک «موس» است که براي اينکه ضرر در ضرر شود، تازه دست ديگرشان که آزاد است در پاکت چيبس و پفک است.

بايد با احترام به تکنولوژي و استفاده درست از آن، به ياد داشته باشيم که سلامت خودمان را هم که مهمترين سرمايه هر انساني است، حفظ کنيم و به ويژه سلامت رواني خود و ديگران را پاسداري کنيم.

اين چند نکته را در اين هفته به ياد بسپاريم و با رعايت آنها به ارتقاي سلامت خود و ديگران کمک رسانيم و به ويژه تأکيد مي‌کنم که به بهداشت روان ـ که متأسفانه در کشور ما هميشه از آن غفلت شده است ـ بيشتر بها دهيم.

هيچ ترديد نکنيد، در جامعه‌اي که به بهداشت روان بها داده شود، بسياري از بيماري‌هايي خطرناک و مرگ آفرين کاهش محسوس مي‌يابد. چون بدون هيچ بزرگ‌نمايي، مادر همه بيماري‌ها در عصر جديد، «استرس و تنش‌هاي روحي و رواني» است که با کمي تلاش و همّت و تمرين و تقويت قواي معنوي و تسلّط بر خود، مي‌توانيم خود و اطرافيانمان را از خطر اين بيماري‌ها در امان نگهداريم. باور کنيد که شدني است.

نكاتي را كه دكتر مخبر دزفولي براي رعايت بهداشت روان ـ به مناسبت هفته بهداشت ـ براي «تابناك» ارسال نموده‌اند، در ستون يادداشت بخوانيد.