راه برونرفت افغانستان از بنبست سیاسی چیست؟
اگر دو جناح بتوانند یک «چارچوب همکاری سیاسی مبتنی بر توافق» در افغانستان ایجاد کنند، به راحتی میتوانند مشکلات بیکاری، فساد، اداره ضعیف کشور، چالشهای امنیتی و کاهش سرمایهگذاری در افغانستان را برطرف کنند.
به گزارش تسنیم به نقل از فارین پالسی، تشکیل دولت وحدت ملی در افغانستان یکی از موضوعاتی است که اکثر کشورها به عنوان راه حل بحرانهای انتخاباتی این کشور که موجب افزایش تنش، ناامنی، کاهش داد وستد می شود را پذیرفتهاند.
اگرچه دخالت جان کری برای بار دوم بین اشرف غنی رهبر تیم «تحول و تداوم» و عبدالله رهبر تیم «اصلاحات و همگرایی»، موجب توافق ظاهری دو جناح شد اما اختلافات تکنیکی مثل فرآیند بررسی آرا و جزئیات طرح تقسیم قدرت را به عهده سازمانهای مربوطه گذاشتند.
به عقیده کارشناسان: سیستم انتخاباتی افغانستان موجب شده است که تقلب گسترده در فرآیند انتخابات صورت بگیرد.
روز سه شنبه، اشرف غنی تحت فشار متحدین خود مثل «احمد ضیا مسعود» اعلام کرد: پست «مدیریت اجرایی» فقط به دستور رئیسجمهور بستگی دارد.
در آخرین توافق صورت گرفته بین دو کاندیدا بیانیهای مشترک صادر شد که از 3 بخش تشکیل شد: 1. پایبندی به قانون اساسی؛ 2. همکاری دو جناح در ایجاد جزئیات تشکیل وحدت ملی؛ 3. کمک به فرآیند بررسی انتخابات از طریق متعهد ماندن به جدول زمانی اعلام شده برای تعیین رئیسجهمور جدید.
گفته میشود طی روزهای آینده جزئیات چارچوب سیاسی توسط یک هیئت مشترک انجام خواهد شد.
اتهامات دو جناح که موجب استعفای رئیس کمیسیون مستقل انتخابات شد، چندین بار باعث متوقف شدن فرآیند بررسی آرا شد و با امضای توافقنامه توسط 2 کاندیدا ریاستجمهوری افغانستان، روند بازشماری از سر گرفته شد.
در حال حاضر، مردم افغانستان پس از ماهها تنش و ناامنی، نیاز دارند که دو کاندیدای ریاستجمهوری اختلافات را کنار بگذارند و روحیه جمعی دوستانهای را در فضای بررسی انتخابات حاکم کنند.
در شرایط کنونی افغانستان، مسائلی که باید مورد بررسی قرار گیرد و برطرف شود به شرح زیر است:
1. برنامه ریزی برای انتقال قدرت به دولت جدید، شناسایی چالشهای دولت جدید و اولویتهای آنها و چارچوب همکاریها
2. توافق بر سر دستور کار حاکمیت ملی، به کار گرفتن برنامههای مرتبط با حاکمیت ملی از2 جناح و استفاده از شخصیتهای غیر حزبی در شناسایی و حل مسائل مختلف جامعه از جمله امنیت، اقتصاد، سیاست خارجی و مسائل اجتماعی کشور.
3. تعریف پارامترهای مختلف طرح «تقسیم قدرت» به عنوان یکی از ارکان «دولت وحدت ملی». 2 جناح باید از صفر میزان اختیارات رئیسجمهور و پست «مدیریت اجرایی» را تعریف کنند. نمونههای مشابه در کشورهای مختلف نیز اگر قابل انطباق با جامعه افغانستان بود را نیز میتوانند پیادهسازی کنند.
4. توافق بر سر معیارهای تعریف شده توسط دو جناح در خصوص انتصاب مقامات عالی رتبه در بخش امنیتی و اجتماعی
5. تشکیل گروه متخصص ثالث از افراد غیر وابسته به احزاب برای حل و فصل مسائل حل نشده جامعه. حال برای اینکه بازشماری آرا به نتیجه مطلوب برسد، 2 حزب کاندیداهای ریاستجمهوری افغانستان باید تا زمان اعلام نتایج از ایجاد اخلال بپرهیزند و از دخالت شخص ثالث در مسائل انتخابات جلوگیری کنند.
به منظور رسیدن به نتیجه قانونی از فرآیند بازشماری آرا کاندیداهای ریاستجمهوری افغانستان موارد زیر را مد نظر خودشان قرار دهند:
1. همکاری نزدیک با ناظران سازمان ملل، ناظران داخلی و بینالمللی و سازمانهای مسئول انتخابات در افغانستان به منظور دستیابی به نتیجه مورد نظر در زمان تعیین شده
2. متعهد ماندن به معیارهای بازشماری و معیارهای ابطال آرای نامعتبر و زیر سؤال نبردن اعتبار و شفافیت فرآیند بازشماری
3. به غیر فرآیند صدور حکم معتبر، هرگونه اقدامی مبنی بر منحرف کردن و یا متوقف کردن فرایند بازشماری باید به مرجع قضایی مرتبط ارجاع داده شود
4. با توجه به نقش حیاتی سازمان ملل در فرآیند بررسی آرا، هیئتهای این سازمان باید در بازشماری و ابطال آرا نامعتبر مستقیم عمل کند. هرگونه سهلانگاری در این زمینه انتقال قدرت به دولت جدید را با خطر مواجه میکند.
با توجه به توافق و تعهد اشرف غنی و عبدالله برای همکاری در خصوص حل مسائل افغانستان، آنها باید اختلافات و تنشها را کنار بگذارند.
اگر2 جناح بتوانند یک «چارچوب همکاری سیاسی مبتنی بر توافق» در افغانستان ایجاد کنند، به راحتی میتوانند مشکلات بیکاری، فساد، اداره ضعیف کشور، چالشهای امنیتی و کاهش سرمایهگذاری در افغانستان را برطرف کنند حتی اگر منطقه در بخش سیاست با بن بست روبرو شود.
با توجه به شرایط افغانستان، این کشور گزینههای زیادی پیش رو ندارد و پایان ضربالعجل تعیین رئیسجمهور جدید به سرعت نزدیک میشود، بنابراین 2 جناح باید در پیشبرد فرآیند بازشماری آرا نهایت تلاش خود را بکنند.
