نوستالژی نقره ای

آیا صدای نقره‌ای «داریوش کاووسی» این عید هم یک نوستالژی ورزشی دیگر را برای نسل انقلاب خلق می‌کند؟ این سوالی بود که دیروز ظهر از حسین ذکائی، تهیه‌کننده نامی برنامه‌های ورزشی سیما پرسیدیم و او که تازه از زیر بار سنگین بریده فیلم‌های تاریخی آرشیو صدا و سیما خلاص شده بود در فاصله سه روز تا شروع سی‌امین عید انقلاب هنوز نمی‌دانست که آیا مستند جالب و کارشده‌اش درباره «سی‌سال ورزش انقلاب» در هفت‌سین نوروزی شبکه سه گنجانده خواهد شد یا نه. «همه چیز به جلسه تامین برنامه فردا (و در واقع امروز) با مسؤولان شبکه سه بستگی دارد ولی خودم فکر می‌کنم احتمال پخش نشدن «ورزش در مسیر انقلاب» در روزهای عید بیشتر باشد!»

به نوشته وطن امروز، پروژه «ورزش در مسیر انقلاب» که به جرات پرداخته‌ترین مستند ورزشی پس از انقلاب، دست کم در چرخه تولیدات صدا و سیماست از 20 آذر 87 به تهیه‌کنندگی ذکائی و با همراهی یک گروه روزنامه‌نگار کلید خورد و هدفش نشان دادن دستاوردهای ورزشی 30 ساله انقلاب اسلامی بود، هرچند که تا پایان بهمن ماه که این برنامه هر شبانه‌روز در دو نوبت هم از شبکه سوم و هم شبکه جهانی جام جم پخش می‌شد این گروه تا سال بیستم انقلاب بیشتر پیش نرفتند. «از بهمن 57 تا بهمن 78 به آرشیو فیلم‌های صدا و سیما رجوع کردیم و همزمان یک گروه تحقیق و بررسی از جمله آقای رستم‌پور به موازات ما آرشیو هفته‌نامه دنیای ورزش را ورق می‌زدند تا موضوعی از دستمان درنرود. کار واقعا سنگینی بود و انرژی زیادی از ما گرفت. گاهی حتی پس از ساعت‌ها تدوین، دوباره خودم بعضی از قسمت‌ها را تغییر می‌دادم. بعد از اینکه بهمن امسال 12 قسمت از این مستند پخش شد ما کار را متوقف نکردیم و تا همین اواخر اسفند ادامه دادیم تا به پایان قسمت بیستم یعنی بهمن 78 رسیدیم که احتمالا کل این مستند بعد از عید در 20 قسمت 25 دقیقه‌ای دوباره پخش خواهد شد».

او دلیل قرار نگرفتن این مجموعه تاثیرگذار در کنداکتور نوروزی سیما را احتمال گم شدن تصاویر نقره‌ای سیاه و سپید آن در لابه‌لای برنامه‌های رنگارنگ نوروزی عنوان می‌کند. هدف ذکائی از ساخت این مجموعه آنطور که خودش می‌گوید پرداختن بیشتر به حاشیه‌های ورزشی پس از انقلاب از جمله حاشیه‌های سیاسی و عقیدتی آن است؛ از جمله جزئیات جذاب دیدارهای ورزشکاران با امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب و همچنین روسای جمهور وقت از حجت‌الاسلام والمسلمین هاشمی‌رفسنجانی گرفته تا آقای خاتمی و دکتر احمدی‌نژاد.

اما بدون تردید ویژه‌ترین کشف این مجموعه به یادآوری خاطرات سفر تیم‌های ورزشی حزب امل لبنان به تهران در نخستین روزهای تحریم جهان علیه کشورمان برمی‌گردد. زمانی که تصویری از یک جوان لاغر و ترکه‌ای به نام «سیدحسن» در راس کاروان ورزشی حزب امل پخش شد.

جوانی که حالا در میانسالی رهبر مقاومت لبنان است: «سیدحسن نصرالله». پند و اندرزهای امام راحل(ره) در دیدارهای اختصاصی با ورزشکاران و مطایبه‌های ایشان با آنان که از سرزندگی رهبری انقلاب حکایت می‌کرد از دیگر نقاط عطف این برنامه بوده‌اند.

ذکائی به یکی از این خاطرات اشاره می‌کند که مربوط به کاظم رحیمی، سرپرست تیم شاهین تهران در ابتدای دهه 60 می‌شود و تلاشی که برای ترتیب دادن دیدار شاهینی‌ها با امام خمینی(ره) به خرج می‌داد: «آقای رحیمی (که زمانی در شاهین با مرحوم سیداحمد خمینی همبازی بود) خودش سعی داشت هماهنگی‌ها برای ترتیب دادن دیداری با امام (ره) را انجام دهد اما همانطور که خودش در این مستند شرح مي‌دهد حاج‌احمد آقا می‌گوید هر وقت قهرمان شدید قدمتان روی چشم.

آن فصل شاهین در لیگ تهران ششم شده بود ولی آنها هر طور بود در جام حذفی قهرمان شدند تا به ملاقات امام بروند». پایان قسمت دوازدهم با پایان بهمن‌ماه مصادف بود که این مجموعه به مهم‌ترین رویداد ورزشی پس از انقلاب یعنی جام‌جهانی 1998 فرانسه رسید اما در 8 قسمت دیگری که در اسفندماه به این مجموعه اضافه شد مسیر ورزشی ایران در یک دهه اخیر هم مورد بررسی قرار گرفته است از جمله فرازهایی از حضور دو رئیس‌جمهور اخیر ایران خاتمی و احمدی‌نژاد در مراسم بدرقه یا استقبال از مسافران جام‌جهانی و المپیک.

و در نهایت شاید یکی از مهم‌ترین ابتکارات ذکائی در این مستند استفاده از صدای نوستالژیک «داریوش کاووسی»، گزارشگر روزهای دور مسابقات فوتبال، کشتی و وزنه‌برداری بود، انتخابی که با توجه به حضور همیشگی صدای کاووسی در برنامه‌های ورزشی با تم تاریخی تا حد زیادی گریزناپذیر می‌نمود.

کاووسی حالا در روزهای بازنشستگی هم صدایی پرانرژی و پرنشاط دارد، صدایی که هنوز به لطف ورزش، شاداب و جوان به نسل چهارم به ارمغان رسیده است.