دروازه غار؛ زيستگاه قاتلاني خاموش

دروازه غار نام يکي از دروازه هاي قديمي شهر تهران است که در اطراف حصار ناصري (حصاري که در عهد ناصرالدين شاه قاجار در اطراف شهر تهران يا به اصطلاح آن روز، در اطراف دارالخلافه ناصري کشيده شده بود)، قرار داشت.

به گزارش ابتکار، اين دروازه در حد فاصل بين خاني آباد و ميدان شوش در حوالي مکاني که امروزه در آن ميدان غار (شهيد هرندي) بنا شده، واقع شده است اما محل دقيق اين دروازه در حد فاصل ميدان شوش و ميدان راه آهن است که در شمالي ترين قسمت محله باغ آذري قرار گرفته است.

وضعيت اين محله از جمله ناامني، سکونت ساقيان مواد مخدر و فعاليت بي باکانه آن ها، وجود معتادان که چهره محله را ناخوشايند کرده، هجوم مهاجرت از شهرهاي مختلف به اين محله، فقر فرهنگي و اقتصادي اهالي محله، همه و همه خبرنگاران و گزارشگران را بارها و بارها بر آن داشت تا از اين محله قديمي گزارش هايي تهيه کنند تا اينکه با گذشت سال ها و گزارش هاي فراوان از اين محله اين سوژه به تدريج به دست فراموشي سپرده شد.

در محلاتي مثل دروازه غار و شوش، ساقيان مواد مخدر اين قاتلان خاموش در کمين جواناني نشسته اند تا با يک بار مصرف، آن ها را براي هميشه برده خود کرده و از اين طريق هر روز فربه تر از ديروز شوند.در چند سال گذشته ساقي هاي مواد مخدر و معتادان به وضوح در کوچه پس کوچه هاي دروازه غار و پيش چشم کودکان پاک و معصوم به خريد و فروش مواد مشغول بودند، اين رويه آن چنان براي اهالي محل، عادي و تکراري شده بود که ديگر هيچ گونه اعتراضي نسبت به مشاهدات خود نداشتند.

اکنون محله دروازه غار تا حدودي تغيير کرده و شهرداري منطقه 12 شهر تهران سعي کرده با ايجاد فضاي سبز و زمين چمن رنگ و بويي به اين محله بدهد اما گويا اين اقدامات چندان تاثيري نداشته است.

نيروي انتظامي هر از گاهي طرح جمع آوري معتادان را اجرا مي کند اما از آن جايي که مراکز مسئوليت نگهداري از آن ها را به عهده نمي گيرد، بار ديگر رها مي شوند و اين سيکل همچنان ادامه مي يابد.ماموران نيروي انتظامي برحسب وظيفه آن ها را جمع آوري کرده و تحويل مراکز ويژه نگهداري از معتادان مي دهند و اين مراکز آن ها را يا پذيرش نکرده يا بعد از مدت کوتاهي رها مي کنند.

يک مامور نيروي انتظامي که در زمين چمني که معتادان را نگهداري مي کنند، نشسته است، در حالي که مشغول استراحت است مي گويد: «روزانه 70 تا 100 نفر را جمع آوري کرده و تحويل مرکز نگهداري معتادان شفق مي دهيم اما از آنجايي که بسياري از اين معتادان مريض هستند، آن ها را پذيرش نمي کند.»

وي با بيان اينکه بسياري از اين معتادان خياباني که ضايعات جمع مي کنند، از شهرهاي مختلف به تهران آمده اند، اضافه مي کند:« بسياري از اين افراد از شهرهاي شمال، مشهد، اردبيل، قرچک و غيره به تهران آمده و کمتر کسي از اين معتادان تهراني هستند.»اين مامور نيروي انتظامي ادامه مي دهد:« بيشتر افرادي که در اين محدوده جمع آوري مي شوند 16 تا 55 ساله هستند.»

وي در مورد جمع آوري زنان معتاد در محدوده دروازه غار مي گويد:« ما اجازه نداريم زنان معتاد را جمع آوري کنيم.»

اين مامور نيروي انتظامي اضافه مي کند:« نيروي انتظامي وظيفه اي براي نگهداري از اين افراد ندارد ما وظيفه تامين امنيت منطقه را داريم بر اين اساس اين افراد را جمع آوري مي کنيم اما متاسفانه بعد از مدت کوتاهي دوباره رها مي شوند.»جواني حدود 32 ساله که در بين معتادان جمع آوري شده، ديده مي شود، با اشتها در حال خوردن نان بربري است که ماموران نيروي انتظامي به عنوان ناهار براي آن ها خريداري کرده اند.

وي که تمايلي به صحبت ندارد اما به ناچار و با دستور مامور نيروي انتظامي حاضر به صحبت با شده، مي گويد:« بار دومي است که مرا گرفته اند در حالي که تنها سيگار مصرف مي کنم و اعتياد به هيچ گونه مواد مخدري ندارم.»

اعتياد از سر و روي اين فرد مي بارد، دندان هايش يک خط در ميان افتاده، چشمانش خمار و خواب آلود است، از او مي پرسم: «از کجا به تهران آمدي و در مدتي که در طرح جمع آوري معتادان دستگير شدي، در کجا نگهداري مي شدي؟»مي گويد:« از بندرعباس به تهران آمدم، به کلانتري رفتم و آزاد شدم، گاهي به گرمخانه مي روم و براي رفت و آمد به آن جا مشکلي ندارم.»وي در پاسخ به اين سئوال که آيا ساقيان مواد مخدر اين محدوده را مي شناسي و آيا با فرد خاصي کار مي کني؟ مي گويد: « هيچ فردي را نمي شناسم.»

مردي حدود 40 ساله که هروئين مصرف مي کند، مي گويد: «پنج يا شش بار در طرح نيروي انتظامي دستگير شدم و به مرکز ترک اعتياد شفق رفتم، هر بار، حدود يک ماه در آن جا نگهداري و سم زدايي شدم و بعد بيرون آمدم و بار ديگر مصرف را شروع کردم.»وي که از طريق جمع آوري ضايعات، هزينه مصرف هروئين خود را تامين مي کند، ادامه مي دهد: «روزانه 10 تا 15 هزار تومان از اين طريق به دست مي آورم و همه را خرج مواد مي کنم.»يکي ديگر از معتاداني که در طرح نيروي انتظامي جمع آوري شده، از معتادان تزريقي است، وي که حدود 45 سال دارد از 17 سال گذشته از بابل به تهران آمده و در اين مدت اعتياد داشته است.اين فرد مي گويد: «داراي زن و يک فرزند دختر هستم که نزد والدينم در بابل زندگي مي کنند.»

به وي مي گويم، به آينده تنها دخترت فکر کرده اي، در حالي که سرش را پايين مي اندازد، مي گويد: «شرمنده آن ها هستم.»

امام جماعت يکي از مسجدهاي محله دروازه غار که از بهتر شدن وضعيت امنيت اين محدوده توسط نيروي انتظامي رضايت دارد، مي گويد:« امنيت اين محدوده نسبت به چند سال گذشته اصلا قابل مقايسه نيست هرچند امنيت اين محدوده بهتر شده است اما از آن جايي که در اين محدوده بافت فرسوده وجود دارد و اکثر مهاجر هستند، هنوز اعتياد و فروش مواد مخدر از معضلات اصلي محله قديمي دروازه غار است.»

زني حدود 25 ساله که از بابل به تهران آمده و حدود هفت سالي است که در محله دروازه غار زندگي مي کند، مي گويد:« از ساعت 9 شب به بعد ديگر تردد در اين محله امنيت ندارد هر چند در چند سال گذشته حتي در روز هم نمي شد در اين محله تردد کرد اما اکنون با کنترل ماموران نيروي انتظامي وضعيت بسيار بهتر شده است.»آمارهاي موجود از محله آلوده به مواد مخدر در تهران 40 محله خيلي آلوده بوده و درصد مابقي آنها متفاوت است.

اگر نيروي انتظاني به عنوان حافظ امنيت مردم در قالب طرح هاي ضربتي به مبارزه با پديده هايي از جمله قاچاق، مواد مخدر، اعتياد و غيره مي پردازد بايد ساير نهادها نيز به همياري ناجا شتافته نه اينکه يک اقدام مثبت را بي نتيجه باقي گذاشته و هيچ گونه مسئوليتي در خود احساس نکنند.